Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

114 emaitza otsein bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
otsein.
etimologikoa
Etim. De ot- (< ogi ) + sein 'niño, criado'.
sense-1
(V-ger-m; Mg Nom y PAbVoc , Añ (V), Izt 31v, H), otsegin (V; H), otzein (V-arr-m). Ref.: A (otsein, otsegiñ); EAEL 273.
Criado, sirviente. " Otseinak, ogitukoak, criados o sirvientes, es decir, en etimología, los llamados y los alimentados" Mg PAbVoc. "Sirvientes, criados, (V) otseñak " .
tradizioa
Tr. Documentado desde Micoleta en la tradición vizcaína; desde la segunda década del s. XX se extiende tbn. a otros dialectos meridionales. La forma otsegin se encuentra en Zuzaeta, CrIc (63), fray Bartolomé y Zavala. En DFrec hay 10 ejs. de otsein y 2 de otseñ, todos ellos dialectales vizcaínos.

Platika [...] Peru jauna deretxan bategaz bere otseiñ Alonsoren artean. Mic 12r. Zeinbat neke eta sentimentu ekarten dituben onelako otseginak etxeetara! Zuzaeta 130. Au [gatzamallia] da beste iruren morroe edo otseiña legez. Mg PAb 126. Etxeko otseiñ batek zerbait ostu dabenean. LoraS 26. Otsegin ez jakinai esatia. fB Ic II 187. Neska otsegiñak / neureganatzen yozak / bere aserreak. Zav Fab RIEV 1907, 537. Nik daukat tximiño miragarri bat, otsein batek legez serbietan nabena. Ur MarIl 13. Otseinak goiz goizeti / iagiten badira. Azc PB 327. Bialdu dogu Iosepe otseiña. Ag AL 87. Dagozala sarturik Jaungoikoaren Amaren otseinen eta serbitzarien artian. Itz Azald 72. Etxaguntzakoa ta polita izanarren, otsein (criado) bategaz, baña gizon onaz, ezkondu zan. Echta Jos 135. Etxeko otseñak. Kk Ab I 84. Zeruko Ama laztana, emen naiz! Otsein onengana zure begi errukitsuak biurtu itzazu. Alz Ram 137. Orrelakoen [griña ta oitura dongaren] baten otsein eta jopu diranai. Eguzk LEItz 26. Praiskuren otseñak. Enb 181. Langille deritzanak baño beartsuago oi-baitira, askotan, otseñak. Ldi IL 106. Bere jaunaren otsein bakarra izan nahi izan zen Theresa. Mde HaurB 67. Moise Zure otseiña. Or Aitork 360. Bilbon zeuzkan etxea, otseiñak, automovila ta beribilzaina. Osk Kurl 50. Edegi deutsa atea, lenengo oiñean, otseiñen atea. Erkiag BatB 156.
v. tbn. JJMg BasEsc 136. Astar II 179. CatBus 49. AB AmaE 36. A BGuzur 113. Albzur RIEV 1907, 625. KIkV 61. Otx 181. TAg Uzt 11. Zait Sof 187.
azpiadiera-1.1
Empleado; subalterno.
Luzbelen otsein zatarrak. Azc PB 215. Abadeak barriz erregututen dau eginkizunez, Jesukristok iminiriko Eleizearen otseina legez. Itz Azald 169s. Eskupeko ederrak eman zituen, gainera, Patxiko ta mai-otseinentzat. A Ardi 72. Diputaziñuak eta bere otseñak darabillen alegiñai batu ezkero. ForuAB 91. Txerren-otseñak. Enb 110. Artzañak otsein yakoz [Neskutzari] . Laux BBa 20. Otseña il biarrik. "Ministro" . Laux AB 43. Udal-otseña. Ldi IL 40. Zenbat eta nolako otseñak [egunkarirako] . ? Ib. 79. Jokoetxeko otseiña. TAg Uzt 169. Denda-otseña. Ib. 58. Eta idaztija bilddu-egin eta otseñari ukañi leutsan. Arriand Lc 4, 20 (Lç, He ministre, TB zerbitzari, Oteiza agintari, Ol, Ker arduradun). Joan da Katu Nabarra alderantz eta ango otsein ezagunagaz autuan asi. Erkiag BatB 187.
azpiadiera-1.1.1
Otseiñik otseiñena irabazia galdu daroalako izan oi da damu.Ibarg Geroko 61.
azpisarrera-1
OTSEIN EGIN. Servir.
Ta berari [Jainkoari] bakarrik otsein-egingo dautsazu. Eguzk LorIl 19.
azpisarrera-2
OTSEIN-LAN. Trabajo remunerado.
Domeka ta jai-egunetan, bearrizan barik, otsein-lanetan iñardutea galerazten dausku irugarren aginduak. KIkV 66. (KIkG 52 lanean)
azpisarrera-3
OTSEIN-SARI. Sueldo, salario.
Ta geienez epetan ordaintzen deutsue otsein-saria. "Pagamentos" . Or Tormes 93. Otsein-sariak: Idazkaria, 15.000 lko.; Idazkari-urren, 5.000. Ldi IL 120.
otsein
0 / 0 DENDA-OTSEIN >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper