Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

18 emaitza nahastekatu bilaketarentzat

goiburua
nahastekatu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en septentrionales y navarros ya desde Leiçarraga; en el s. XX tbn. se halla en algún occidental como Gaztelu. La forma nahastakatu se documenta en Etcheberri de Sara, junto al más frec. nahastekatu . Hay tbn. nastakatu en la ed. muy retocada de Iturriaga del Urteco de Lizarraga de Elcano (284), donde el manuscrito (101r) dice nastekatu . Hay nahastikatu en sendos ejs. de EGAlm y GAlm . Gaztelu emplea además el part. nasteka .
sense-1
1. (AN, L, B, S; SP (sin trad.), Ht VocGr, Lecl, Gèze, VocBN , Dv, H), nastekatu (Lar), nahastakatu (Urt I 84, H (+ naa-)), nahastikatu. Ref.: A; Lrq.
Mezclar(se). "Mélanger, amalgamer" Dv. "(B), cruzar animales de diversas razas" A.
Eman ziezoten binagre edatera behazunarekin nahastekaturik. Mt 27, 34 (TB, HeH, Leon nahastekatu, Hual nastekatu). Zeren satsutze baitzén iuduén jentilekin nahastekatzea. Decl ã 2v. Haur da bada xedea, non gure adimendua [...] pausatu behar baitugu deus hunekin guretik nahastekatu gabe. Adv *** 1r. Neure edana nahastekatzen nuian neure nigarraz. Tt Onsa 45. Maradikatu ziratera [...] azkar zireienak nahaztekatzeko hordikeriaren zien boluptatetan. Tt Arima 71. Hekien hitzkuntza hebreoa, nahastekatua zen siriakarekin eta kaldeoarekin. ES 93 (103 nahastakatu). Presomzionea [...] sentitu gabe nahastekatzen baita [...] fidantziarekiñ. He Gudu 48. Zeren jüstua gaixtueki nahastekatzen beitüzü doloretan. Mst III 50, 4 (v. tbn. I 3, 4). Gauza onetan ere nastekatzen da superstizioa. (17). LE-Ir (v. tbn. Ong 24v). Zenbat khirestasunez eztire nahastekatuak gozo hek? Dh 180. Zahi bustia bihi liphar batekin nahastekaturik. Dv Dial 99. Gaskoina ez da mintzai nahastekatu bat beizik, bertze askorekin hitz berak [darabiltzana] . Arb Igand 13. Urarekin eta gisuarekin nahastikatzea. EGAlm 1903, 32. [Artakarroaren autsa] emaztek bukata egiteko ezbadei nastekatan berze zomait autseki, eskiuak lardekitan zazkabei. Mdg 130 (v. tbn. 136). Ortzadarraren margo guziak nahastekatzen zaizkon edari [bat] . JE Ber 71. [Ibaiek] garbitasuna galtzen dutelakotz heienganat doatzin zikinkeriaz nahastekaturik. Zub 18. Holako lan bat ez ditake nehundik ere erretxa. Hanitz xehetasun behar dira elgarrekin nahastikatu, eta saltsa horrek zer gostu duken, sudur onaren jabe. GAlm 1950, 26. (DRA, que cita este ej., lee nabastikatu (en el orig. la letra aparece parcialmente borrada) y da la trad.: "trabajar, ocuparse con empeño en alguna cosa") Inbasoreen ondorengoak gurutzatu eta nahastekatu baitziren Irlandar jatorrekin. Mde Pr 208 (v. tbn. 328). Ezne txorta batekin nastekaten zien. ZMoso 37. Berri onak, berri txarrak, oro nahastekatuz erabiltzen ditugu. Larre ArtzainE 289.
v. tbn. AstLas 68. Jaur 104. ECocin 5. Ducq 97. StPierre 34. Egunaria 13-1-1961 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
Euskal-mintzaira erdal hitzekin egunetik egun zikhintzenago eta nahastekatzenago dugula.Lander RIEV 1907, 432.
azpiadiera-1.2
nastakatu (G-to ap. A ).
"Aplastarse, formar una compota; se dice de frutas" A.
sense-2
2. (H), nastekatu (R ap. A), nasteka, nastakatu (AN-gip ap. Garbiz Lezo 149), nastikatu (Lar, H). Enredar(se), embrollar(se), liar(se), revolver(se) (sentidos prop. y fig.); turbar, inquietar, confundir. "Revolver, inquietar" Lar. "Se troubler en parlant de la mémoire, de l'intelligence (aception souletin)" H. "Revolver, batir" A.
Asi zen denbora nastekatzen aizes eta ziazen odeiak kargatus. Ber Trat 112r. Zeren nekhazaleak bere [...] trabailluaz baitaduka kontu eta ez amurusiaz eta ez nehoren nahastekatzeaz. Ax 377s (V 249). Hori da bihotza nahastekatzen eta kargatzen derautzuna. "Quod te impedit & gravat" . SP Imit III 11, 1. [Adiskidetasun hek] nahastekatzen dute [amurusaren ohorea] . SP Phil 288 (He 288 bahitzen). Sarri ikusiko dugu gure eztia galdurik eta gure konszienziaren kofauea nahastekaturik eta urraturik. Ib. 83 (He 85 izurristatua eta urratua). Onék nastekátzen / duéla jendéa, / galtzéra botátzen. LE Kop 92 (v. tbn. Matr2 88). Nahastekatzen zako zentzia. Pastor[ale] Jud[ith et Holopherne] (ap. H). Oihanpe busti hartan nahastekatzen dire belhar luze, aihen eta zain [...] azindek baizik ezin iragaiten dituztenak. Prop 1896, 109. Martek bost egunez gudozteak nasteka zitun, gudaldia berdinkal utziaz; baña seigarrenean mairutarrak garaile atera ziran, España azpiratuz. Gazt MusIx 102n (v. tbn. 101). Ene gisa oroitzapen xaharrak nahastekatzen hasiak dituen batek. Larre ArtzainE 234. Bereziak bagaude zorigaiztoz hizkuntzaren aldetik, ez ditzagun bederen bereizkuntza horiek geurok gehi eta nahasteka. MIH 222.
azpisarrera-1
NAHASTEKATUXE (Forma con suf. -xe, de valor aprox.).
Egia, hartaraz geroz, argi eta itzalak nere guthun hartan nahastekatuxe nituzkeela. Prop 1911, 14. (ap. DRA)
nahastekatu
0 / 0 alde >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper