Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

48 emaitza nahas-mahas bilaketarentzat

goiburua
nahas-mahas.
sense-1
I . (Adv.).
azpiadiera-1.1
(L, BN; Dv, H), nasmas (Sal). Ref.: A (nahas-mahas, nasmas); Gte Erd 220.
En desorden; de modo mezclado. "(L, BN), desordenadamente" A. " Nahas mahas mintzo da (BN-arb)" Gte Erd 220 (junto a eztaki ondo euskeraz, kiskun kaskun mintzo da, etc., de otras zonas).
tradizioa
Tr. Documentado al Norte desde la segunda mitad del s. XIX. Al Sur lo emplean Azkue y algunos autores modernos. En DFrec hay 7 ejs. de nahas-mahas .

Oro nahas-mahas uzten dituzte, gerthatzen dena gertha dadiela. Dv Lab 275s. Bertzen artean behar dire bizi nahas-mahas. Prop 1898, 125. Errekak oro gaindi eginak [...] ardi, urde hil, muble, arropa, / nahas-mahas igerika. Etcham 123 (v. tbn. en contexto similar Ox 99 nahas mahas igerikan). Lan onezaz Fitak berak "zeaztasun guttiz eta naas-maas egina" dala dio. A Y 1934, 3. Nahas-mahas Madianitak eman ziren ihesari. Zerb IxtS 47. [Hezurrak] hortxe zetzaten nahas-mahas multzo batean. Mde Pr 112 (v. tbn. 145). Irakaspen oiek panteismuaren [...] eite geiegi dute, bainan, nahas-mahas, badarakuste ekai ederrik ere. Zait Plat 35. Zarata naas-maas / geituz doa galgal. "La voz al cielo / confusa y varia crece" . Gazt MusIx 99. Oro ezin aipa, aipa ditzagun nahas-mahas, [...] aipagarrienak. "Pêle-mêle" . Ardoy SFran 15. [Teatro hortan] nahas-mahas jalgitzen dira pasarte hunkigarri eta irrigarriak. Lf in Casve SGrazi 8. Izen xahar batzu baizik ez aipatuz nahas-mahas. Larre ArtzainE 104.
v. tbn. Etxde JJ 173.
azpiadiera-1.1.1
(Con compl. en sociativo).En compañía de, mezclado con, revuelto con. "(L), juntos, en compañía" A.
Presondegirat aurthikitzen ditu. Han dire gaxtagin handienekin nahas mahas. Laph 96. Nahas mahas balsatzen, Yuduekin, orduko dukesak, kontesak eta barontsak. Elsb Fram 181. Onjo mota guzietarik egosiak nahas mahas belar, lur eta harrixkekin. StPierre 29. Mundu huntako zerek badutela, izaitearekin nahas-mahas, aldagailu eta berexgarri zerbait. Lf in Zait Plat XXIII.
sense-2
II . (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (L, BN, Sc ap. A; Dv), nahasmahasi (L ap. A), nahasi-mahasi, nasi-masi. Mezcolanza, batiburrillo, revoltijo, fárrago; desorden; miscelánea. " Jende nahas-mahas bat, un pêle-mêle de gens" Dv.
tradizioa
Tr. Documentado en Atheka, J. Etchepare y en autores meridionales del s. XX. Naas-maas fué, en los años sesenta, el título de la sección miscelánea de A. Irigarai en la revista Egan .

Ene gelako nahasmahasia. Atheka 111. [Bertze batzuek] erdaratik emaiten dakote nahas-mahas itsusi ezin jasanezko bat egiten dutelarik. JE Bur 177. Arauen ugaritasunez eta ezpai bakartuen nasmasez. "Fárrago" . Zink Crit 5n. Eitegabe ta nahas-mahas au zeru-lurren izenez adierazten dala. "Confusionem" . Or Aitork 357 (v. tbn. 341). Lurra naasi-maasi bat zan. Ol Gen 1, 2 (Or MB 390 nasi-masi). Ezpedi irakurlea emengo nahas-mahas itxurazkoan arri ta larri. Zait Plat 58. Azalez agerian azaltzen zaigun nahasi-mahasiaren barneko edo azpiko batasuna arkitu nairik. Ib. 58. Parkatu, irakurle, orrelako naasi-maasietan nere damuz sartzen banaiz. Vill Jaink 92. Atzerriratuen naas-maasa ta barreadura indartzearren. Ibiñ Virgil 33n. Euskal literatura diogunean ikaragarrizko nahas-mahas bat datorkigu gogora. MEIG IV 58. [Soroak] jostaketak, izkirimiriak eta nolanahiko nahas-mahasak [...] arras gogoko zituen. MEIG III 124.
v. tbn. GH 1936, 9.
azpiadiera-2.2
2. Laberinto.
An ageri ziren naaste zoragarrian elizak, yauregiak, abe-bitarteak, naas-maasak. 'Labyrinthes'. Or Mi 80. Bere aldaketen arabezkera burrukatzen den nahas-mahasa du. "Laberinto". MEIG IX 125s (en colab. con NEtx;
v. tbn. 130).
sense-3
III . (Adj.).
azpiadiera-3.1
Mezclado, revuelto; caótico.
Biarnes nahas mahas batetan mintzo. J.B. Mazéris GH 1933, 302. Barne-iturri ortatik jarion olertitzak, giza-giro naas-maas orren azalpen gorenak. Gazt MusIx 61.
azpisarrera-1
NAHAS-MAHASEZKO. Embrollado, farragoso.
Nahas-mahasezko eskuara bat athera zautan: dena frantses, kaskoin eta español. Lf GH 1923, 186.
nahas-mahas
0 / 0 ahulkeria >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper