Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

8 emaitza nagusigo bilaketarentzat

goiburua
nagusigo.
sense-1
1. (T-L), nagusigoa, nausigo (B, Sc ap. A; Dv), nausigoa (H), nabusigoa (H), nausiko(a).
Autoridad, potestad, mando; control, dominio; superioridad, supremacía. " Nausigoak plazer egiten ez dakon gizon guti da, il y a peu d'hommes auxquels la qualité de maître ne fasse plaisir" VocBN 188. "Domination" T-L. v. nagusitasun, nagusitza.
tradizioa
Tr. Documentado al Norte desde la primera mitad del s. XIX. Al Sur lo emplean algunos autores del s. XX. Goyhetche emplea la forma nausiko(a) . En DFrec hay 13 ejs., meridionales, de nagusigo .

Ez dut zilhegitzen emazteari irakhastea, ez nausigoarik izaitea senharraren gainean. TB 1 Tim 2 12 (Lç authoritate, He nausitasun). Lehenaren erresuma urrunago dioa, / amodioan berean hark baitu nausikoa. Gy 316. Mündü huntako nausigua. Ip Apoc 11, 15 (Dv mundu huntako erregegoa). Nausia etxetik kanpo, muthilak nausi: eta maite dute, hemen bederen beren nausigoaren erakustea. Prop 1887, 108. Eta Jerusalen dut ene nausigoa. Dih MarH 164 (ap. DRA). Mariak bere beithan zian ordena eta nausigoa. Gütan ardüra khorpitza oldartzen da arimaren kontre. Ip Hil 53. Nausi batzu halakoak dira non, [...] ahalge bailitazke beren nausigoaz. JE Bur 39 (v. tbn. 49). [Rifle] baten jabe zelako, arro-arro bazabilen langile erdi-bas-eken artetik nagusigoa erakusten zuela. FIr 136. Eta an... zure adimenaren nagusigotik erotasunera amiltzen bazaitu? Amez Hamlet 40. Heien nagusigo politikoarekin batera itzali ziren mintzatzen zituzten [hizkelkiak] . Mde Pr 208. Nor ordea, bildurgarri Iainkoa baizik? Aren nausigotik nork iges? "Potestati" . Or Aitork 47. Kristau siñestearen nausigoa ez da alperrik zabaldu mundu osoan. Ib. 145. Haur bat sortu zaiku, / seme bat emana izan zaiku, / nausigoa bizkarrean baitu, / kontseilari-handi izena izan du. (Is 9, 5) Egunaria25-12-1957 (ap. DRA) (Dv Is 9, 6 buruzagitasuna). Eladetarren nagusigoa galdu zorian zegoen. Zait Plat 18. Ainitz baditazke herriaz nagusitzerat gutiziatuak, gutik baitute herriaren nagusigoa eskuratzen. SoEg Herr 15-7-1965, 1. Ez ahantz nagusigoa gizonari dohakola, / familiaren geriza berriz, zure eskutan dagola. Xa Odol 211. P. Andiazabalek eskola girixtinoa zuen berea, beste lan batzuekin, Mirande jaun erretorak beste ainitz, nausigoarekin. Larre ArtzainE 218.
sense-2
2. Magisterio, título de maestro. Cf. nagusi (I, 4).
Filosofia elgarrekin hasi zuten [...] eta gero ere Bobeseko nausigoa ardietsi zuenean [...]. Laph 123s. "Maitrise" edo "Nagusigoa" (orai "licence" deitzen duguna). Ardoy SFran 94.
nagusigo
0 / 0 gehiengo >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper