Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

19 emaitza nagikeria bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
nagikeria.
sense-1
(gral.; Lar, Dv, H, VocB , Zam Voc ). Ref.: A (nagikeri); Etxba Eib e Iz ArOñ (nagikerixia); Elexp Berg (nagikerixa).
Pereza, dejadez, indolencia. "Acidia" Lar. "Dejadez, abandono. Batan eta bestian nagikerixia gaittik, sasixak eta azunak jan eben baserrixa " Etxba Eib. v. nagitasun.
tradizioa
Tr. Documentado desde principios del s. XIX al Sur y, en menor medida, al Norte. En DFrec hay 4 ejs.

Alperkerija eta nagikerijagaitik biarrik egiten eztabeenak. Astar II 89. Nagikeriak eta gogo txarak bost atxakia eta atzera-bide iminiko deutsuez ez etorteko. Zav Serm I 7. Zure alferkeria eta nagikeria hari obeditzetik urruntzen zaituen. a. Jaur 205. Zer da nagikeria? Gauza onak egiteko jausitasuna edo atzerapena. Itz Azald 176. Euskalerria, bere semien nagikeriz ta lege zorrotzen debekuz, auleriak jota. EEs 1916, 50. Usandizaga nagikeriaren etsai aundia zan ta etzan geldi egotekoa. Garit Usand 49. Griña txar nagusiak zazpi dira: [...] bekaizkeri ta nagikeria. KIkV 60. (KIkG 41 nagikeria) Hemengo umeek berek beren nagikeriaz galtzerat utzia. JE Ber 92 (v. tbn. 86). Nagikeria oitura, ekandu txar askoren ama da. Eguzk GizAuz 107. Ez niken nai nire nagikeri utsez [...] luzapenik ematea. Etxde JJ 123. Nagikerien mende gaudenak / badaukagu zer ikasi. Basarri 50. Jai eta aste plazarik plaza / nagikeriak utzita. MMant 98. [Bere ahaleginek] ez zuten antzinadanik zetorren nagikeria baztertu. MEIG V 69.
v. tbn. Dv Lab 343. Prop 1876-77, 9. Ag G 298. JBDei 1919, 232 (nagikeri). Enb 41. Erkiag Arran 228 (nagikeri). Berron Kijote 86.
azpisarrera-1
NAGIKERIAN (EGON, PASATU, IGARO...) (Estar, pasar (el día, etc.)...) holgazaneando. "Atsalde guztia nagikerixan pasau dot" Elexp Berg.
Zagola deusik egin gabe eta nagikerian. Jnn SBi 82. Joko ta nagikerian igaro ditu egunak eta urteak. Ag G 367.
azpisarrera-2
NAGIKERIAZ. Por pereza; con pereza, perezosamente.
Gogoaren faltaz edo nagikeriaz utzitzen badu. Echve Imit (ap. H). Nik bederen ez ditut nagikeriaz utziko horren onthasun baliosak galtzera. Dv Lab 350. Aritzondo artetik zerua. [...] Nagikeriz bezela kulunka adaburuak. Txill Let 26. Lenen argi-izpiek esnarazi ninduten [...] ta jaiki ta leioa itxitzeko nagikeriz [...]. Anab Poli 79.
nagikeria
0 / 0 alferkeria >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper