Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

16 emaitza nafarreri bilaketarentzat

goiburua
nafarreri.
etimologikoa
Etim. Para su relación con nabar, v. FHV 266.
sense-1
(AN; (G, AN), H), nabarreri (AN-5vill-ulz-egüés-ilzarb-olza, B, Ae, Sal, R; Lar, Añ (G, AN), H, VocB , ZMoso 72), naparreri (V-m-gip, G-goi-bet-nav), naparri (V-och-gip; Zam Voc ), nafarrei (G-nav, AN), nafarrai (G-nav), nafarri (V-gip), nauarreri (H). Ref.: Bon-Ond 141; VocPir 316; A (nafarrei, nabarreri, naparreri, naparri); ZMoso 72; Iz Ulz (nabarrerie), Als (nafarrei), R 404; Ond Bac (nafarrai); Etxba Eib (nafarrixa); Elexp Berg (naparri).
Viruela. "Petite vérole" Bon-Ond y VocPir. "Viruela" A. "Arpegi guztia pikauta zeukan, gaztetan naparrixa pasauta" Elexp Berg. v. astanafarreri, 1 baztanga.
tradizioa
Tr. Documentado en Mendiburu, J.J. Moguel y en autores meridionales desde finales del s. XIX.

Aurtasun guzian bagenuen zer edo zer. Bagenuen bein ortz-aginen agertzea; bein baztanga edo nabarreria. Mb OtGai I 18. Onelakuen eskandalubak iraasten dira nafarreijaren gisaan. JJMg Mayatz 105. Naparrei edo sakutea izan ei eban. Ag Kr 222. Zenbat ixurri, naparri ta abar, / sartu dan Euzkel-errira. Enb 87. Zaartzaroan, nafarreria. Erkiag BatB 138. Albaiteruen esanak naparreria edo beste zerbait dela eta. MEIG I 101.
v. tbn. Naparreri: A Ezale 1897, 182b. Inzag RIEV 1933, 415. Ibiñ EG 1951 (7-8), 8. Naparrei: Aran-Bago ManMed 203. EEs 1914, 58. Naparri: AB AmaE 91. FLV 1988, 276 (Larrainzar, 1905).
azpiadiera-1.1
" Naparreri (G-bet), sarampión; litm., enfermedad abigarrada" A.
azpiadiera-1.2
naparreria (V-gip ap. Iz UrrAnz ), naparrei (G-goi ap. AEF 1955, 108), naparri (V-gip ap. Elexp Berg ).
(Ref. a diversas enfermedades del ganado).
"Glosopeda o mal de boca (naparreie). [...] Se les hinchan éstos [los pies], cayéndoseles las pezuñas" AEF 1955, 108. " Naparrerixia, la viruela (enfermedad del ganado de pezuña hendida)" Iz UrrAnz.
Nafarreri gaitz eriotsuak arrapaturik edo bestelako gertakari gaiztoren batekin ardiak gitxiturik. Izt C 226 (v. tbn. 221). Ardijen arteko naparrerija. "Viruela" . ForuAB95.
azpisarrera-1
NAFARRERI BELTZ (nabarreri beltz AN-araq ap. A Apend; naparreri beltz Garate 6. a Cont BAP 1949, 362). Viruela.
azpisarrera-2
NAFARRERI-ETXE. "Naparri-etxe, lazareto para enfermos de viruela que se encontraba en las proximidades del caserío Hondartza" Elexp Berg.
azpisarrera-3
NAFARRERI GORRI (nafarrei G-nav ap. A; CEEN 1972, 49; nabarreri A Apend). Sarampión.
azpisarrera-4
NAFARRERI-PIKA. "Naparreripeka, cacaraña" A Apend.
azpisarrera-5
NAFARRERI-PIKATU (naparreri-p. G-goi, nafarri p. V-gip; naparreripekatu A Apend). Ref.: VocZeg 286; Etxba Eib (nafarri pikatu). "Cara apedreada, musu naparreri pikatue" VocZeg 286. "Cacarañado" A Apend. "Picado de viruelas. Gaurko egunian, ez da ikusten iñor nafarripikautakorik" Etxba Eib.
azpisarrera-6
NAFARRERI PIKORTA. "Nafarreri pikortak, grains de petote vérole" H s.v. pikorra.
azpisarrera-7
NAFARRERI ZURI. "Naparreri zuri, es varicela en Guipúzcoa" Garate 6. a Cont BAP 1949, 362.
nafarreri
0 / 0 NAFARRERI BELTZ >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper