Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

222 emaitza laborari bilaketarentzat

Sarrera buruan (3)


Sarrera osoan (219)

goiburua
laborari.
sense-1
(AN, L, BN, S; SP, Urt I 463, Ht VocGr 309, Arch VocGr, VocBN , Gèze 326 y 337, Dv, H), laburari (S). Ref.: A; Lrq (laburari); Satr CEEN 1969, 211.
Agricultor, labrador. v. labrari, nekazari.
Tr. De uso general en la tradición septentrional. Al Sur lo emplean Azkue y autores del s. XX como Orixe, Aresti, Villasante y Azurmendi. La forma laburari no se documenta en los textos. En DFrec hay 64 ejs. de laborari, 22 de ellos septentrionales.
Con la vinna de Sancho Laborari de Artiga (1322). Arzam 308. Fi de Sancho Laborraria (1330). Ib. 308.
Igor zitzan bere zerbitzariak laborarietara, fruktuén rezebitzera. Lç Mt 21, 34 (He, TB, Ip, Dv, Leon mahasti zain, Ur, Echn, Ol, BiblE nekazari). Iauna, zu zara ene baithan on hauk guziak egiten ditutzun laboraria. Harb 197. Aphain nazazu / zeure solaz eztiko, / laborari arthatsuak / nola landa bihiko. EZ Eliç 62. Nekhazalerik eta laboraririk baizen ezten herria. Ax 377 (V 249). Erregia, Prinzia edo laboraria. Tt Onsa 140. Gure laborari eta kabalezain gaxoak lanez akhitürik. Bp II 4. Laborari humill eta jainkotiarrak gehiago du balio filosofo supherbioak baiño. Ch I 2, 1 (Mst, Ip, Leon laborari; SP langille, Ol, Pi baserritar). Laborari banaiz, lurreko lanak egin behar ditut. Brtc 189. Sekülan eztü erran laboraria etzela aitoren semetüren. Egiat 167. Oi laborari gaxua, / hihaurek jaten arthua. Etch 302 (tbn. en ChantP 180 y Or Eus 280). Laborariak nahi du / goldea pluman trukatu. Gy 7 (tbn. en Arb Igand 42). Laborariak dira errege herritan. Hb Esk 186. Aberezale ez den laboraria, ez da laboraria. Dv Dial 60 (Ip laborari; It, Ur nekazari). Laboraria edo lanetik bizi zaren jendea. Jnn SBi 21. Nekatzaile girixtino on, laborari, sehi. HU Aurp 110. Laborari edo lugiñak atxurra nai burdia. A BGuzur 118. Laborari xume edo nekazalerik, nehor ez. JE Bur 130. Laboraria bunet xabal, zinta gorri, [...] eskalanpu gantzolatieki phertika eskian. GH 1933, 302 (ref. a un personaje de la Mascarada). Laborari, marinel edo beste jende bakun horien artean. Mde Pr 239. Laborariak elgarretaratzen dira bazter guzietan, berearen galdez. Herr 14-4-1960, 1 (pie de foto). Ez dute ikasi eskuara baizik. Laborari tipi ziren. Larz in Alzola Atalak 116. Langile ta laborari / lotzen dirade lanari. Casve SGrazi 168. Ez dutea ote halako laborari aire bat, gaizoek? Larre ArtzainE 296.
v. tbn. Gç 206. Mong 586. AR 145. AstLas 20. Dh 156. Arch Fab 169. Bordel 179. Laph 123. Elsb Fram 152. ChantP 384. CatS V. Elzb Po 214. Zby RIEV 1908, 770. LuzKant 80. Ox 166. Const 34. Barb Piar I 122. Etcham 127. Zub 21. Iratz 133. Lf Murtuts 32. JEtchep 72. Vill Jaink 111. Azurm HitzB 66. Ardoy SFran 271. Mattin 86. EZBB I 23. Etchebarne 33.
(Como primer miembro de comp.).
Han düzü laborari alhaba lilia. Etch 506. Egun laborari neskatxak ez dira laborarisa nai. EskLAlm 1860, 15 (ap. DRA, s.v. laborarisa). Erlisionea ez dela nehon azkarrago, laborari familia zaharretan baino. HU Aurp 110. Laborari-nausi semea, laborarien artean sortua, hazia. Ib. 93. Hiru laborari ume azkarrak. JE Bur 26. Godaleta etzen txipi, ez handi ere; laborari godalet bat. Const 18. Sortu ginelakotzat / laborari seme. Etcham 183 (v. tbn. HU Aurp 110 laborari semea).
(Adj.). "Adj., laboureur" VocBN. "(Adj.), gizon laborari, homme laboureur" Dv.
Gizon laborari nekazale bat. JE Bur 188. Mugaldeko herri laborari eta baserritarraren artean. Arti Tobera 264. Jende laborariak [...] arno xuri goxo batekin bazuen ere bere jokoa. Larre ArtzainE 264.
azpisarrera-1
LABORARI-ETXALDE. Caserío, propiedad rural.
Laborari etxaldeez erraiten dudana, bardin erran dezakezut bertze edozoin etxez. HU Zez 66.
azpisarrera-2
LABORARI-ETXE. Caserío.
Laborari etxeak yoriak [dire] . Hb Esk 109. Laborari etxe horren aitzinean haritz handi bat bada. Arb Igand 90. Eskualdun etxea eta guziz laborari etxea. HU Aurp 158. Eskualdun laborari etxeak. Barb Sup V. Laborari-etxe bakar batzu, baratze on batzuekin aldean. JE Ber 74. Zeren laborari etxe pixkorra baita. Etchebarne 24.
v. tbn. Dv Lab 287. Zby RIEV 1909, 108. Const 42. JEtchep 15.
laborari
0 / 0 LABORARI-ETXALDE >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper