Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

70 emaitza kabala bilaketarentzat

goiburua
kabala.
etimologikoa
Etim. Préstamo románico, de *capale; cf. arag. ant. cabdal, capdal, en último término de lat. capitale . v. BAP 1968, 6ss.
sense-1
1. (BN-arb-baig, S; Urt, Dv, H (L, BN, S)), kabale (L-ain, BN, S, R; VocS 130, VocBN , Gèze, Dv (S), H (BN)). Ref.: A (kabale), EY I 222; Lrq (kabale); CEEN 1969, 158; EAEL 90; Gte Erd 2 y 175.
Animal doméstico. "Alloe caballina, [...] kabal aloésa " Urt I 535. "Toute sorte de bétail domestique. Kabalak arthatzea " H. " Kabale torroil (Sc), animal mal formado" A. " Kabalak artatu behar ditugu (BN-arb, S)" Gte Erd 2. " Bi urthez kabaletan üzürrite handia izan zen (BN-arb, S)" Ib. 175. v. abere.
tradizioa
Tr. Documentado únicamente en textos septentrionales.Tartas parece usar el sing. con valor colectivo. Kabala es la forma que emplean los autores labortanos y bajo-navarros y kabale los suletinos. Hay un ej. suletino de kalaber en GH , que podría estar por kabaler 'kabalei'. En DFrec hay 6 ejs.

Kabalen edo zamarien ephaistiaz. Etchart 8.1v. Zure kabalia eta azienda oro galdu da. Tt Onsa 52. Horak jendia edo kabalia usikiten dianian. Ib. 139. Kharidadia die haiñ maite, non kabaletadrano die hedatzen. Egiat 267. Phixtako ardi eta kabalen üsantxa, / Españako hegilat laster zuin lehenka. Etch 616. Gü bezalaxe dira kabaliak. Ip Dial 54 (It animaliak, Ur aberiak, Dv animaleak). Xakhur, ahari, mando, idi edo bertze kabala hil bat eramaiten duten bezala. Elsb Fram 162. Gizona, kabala eta zuhaitzak bezala, airetik bizi da. JE Bur 186. Kabala hazkuntzari jarraikitzen da oraino hango jendea. Ib. 83. Badakitelakotz beren lurgintzako eta kabaleen mozkinen sariak beiratzen. Zub 98s. Jakinik Basabürü gañe hortan diela kalaber [sic] ezarten zaitzen kalabaik hoberenak. GH 1931, 469. Zer kabale primatürik izanen dira? Herr 17-4-1958, 3. Kabale guziek... larri edo xehe, antzu edo ernai, eznadun edo ezne gabe. Gazte n.º 16 (1958), 8. Kabala bat saltzean. Larz Iru 26. Holakoek iduri dute kabalak. Ardoy SFran 336. Ehaiten behi, ardiak / eta beste kabaliak. Casve SGrazi 132. Kabala hilen biltegiak. Herr 3-10-1996, 8.
v. tbn. Prop 1876-77, 113. LuzKant 60. Othoizlari 1959 (19), 222. Etchebarne 67. Larre ArtzainE 55. Kabale: Zerb Azk 39. Casos ambiguos: UskLiB 216 (kabalek). CatS 97 (kabalen). Etcham 177 (kabalez). Lf Murtuts 21 (kabalekin).
sense-2
2. "(R), rebaño de ganado" A.
sense-3
3. "(R), capital, fortuna. Korrek kabale egin du " A.
azpisarrera-1
KABALA-BURU. Cabeza de ganado.
Egon zirea behinere merkatuetan gure laborarier beha, kabala buru bat saltzeko dutenean? JE Bur 169.
azpisarrera-2
KABALA-EROGIA (kabalehogia Foix ap. Lh). Matadero. "Abattoir" Foix.
Meriak geri dü handitü kabale ehogia eta, hor ezari, oraiko aisatarzünak. Herr 11-9-1958, 3.
kabala
0 / 0 KABALA-BURU >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper