Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

65 emaitza gabetanik bilaketarentzat

goiburua
gabetanik.
sense-1
1. (G ap. A Morf 385 ; Urt II 184, Lar, Dv (G)), gabetandik(an), gabetanika(n), gabentanik, bagetanik (Lar, H (V, G)), betanik Sin. "Sin, en un dialecto es también gabetanik, bagetanik, v.g. duda bagetanik" Lar. "Es pleonasmo de gabe, gaberik" A, que lo da como S, sin duda error por G (ya que cita a Ur). v. gabe.
tradizioa
Tr. Propio de la tradición guipuzcoana; aparece ya en Larramendi, pero se documenta sobre todo en el s. XIX; en el s. XX apenas hay ejs. sino en textos populares. La forma más empleada es gabetanik; además de los autores citados infra, hay tbn. bagetanik sólo una vez en Lizarraga de Elcano sg. LE-Ir, y betanik en Salaverría y Ostolaiz. Hay un ej. en Duvoisin (¿errata por gabetarik ?).
azpiadiera-1.1
(Precedido de part.).
Eziñ iñork ere begira dezakeana [...] itxutu gabetanik. Lar SAgust 12. Ongi dakizu, iñork esan gabetanik. It Fab 131. Goizetik arratsera ari dira lanean gelditu gabetanik. It Dial 26 (Ur baga, Dv, Ip gabe). Ez det uste iñun ere / dagoala maisurik, / bere aprendiz-urtiak / pasa gabetanik. (1864). Noe 22. Eske juan gabetanik, mesedegilleak zeguan tokira bear zuena bialdutzen zioten. Aran SIgn 65. Nekatu gabetandik nai luke mantendu. Tx in Imaz Auspoa 24, 139. Esan gabetanikan / zeñ diran izenak. Yanzi 202. Politikan sartu gabetanik. Ldi IL 169. Erderaz berdin mintza liteke / euskera aztu betanik. Salav Auspoa 39, 95. Naiz belarra ebateko / garaia izanik, / pasa bearra zegon / egin gabetanik. Uzt Sas 111. Batere kezkik jarri betanik / garbi ikusia dago. Ostolaiz 51.
v. tbn. Izt C 27. Arrantz 16. Bil 30. Bv AsL 197. JanEd I 77. Tx B 127. Ostolaiz 83. Gabetandik: Ud 109. Moc Ezale 1899, 3b. Auspoa 97, 85. Gabetandikan: Xe 174. Gabetanikan: JanEd I 90. Gabentanik: Auspoa 97, 31. Bagetanik: Bil 79. Aran SIgn 51.
azpiadiera-1.2
(En exprs. temporales).Antes de. " Bi urte gabetanikan irurak il ziren (AN-gip)" Gte Erd 42.
Lau urte gabetanik, urrikituko zaiote. Dv Lab 36.
azpiadiera-1.3
(Precedido de alativo).
Zaude, zaude, Maulera gabetanik. Etxde JJ 252.
azpiadiera-1.4

(Precedido de tema nominal nudo o pron.).
"Sólo se oye en la locución ni gabetanik 'sin mi'" A Morf 385.
Ez da atsegiñik / mundu onetan iñon / zerbait gabetanik. It Fab 44. Asnasa gabetanik gelditu. Ur Dan 10, 8. Zu gabetanik ezin bizi. Bil 105. Arrazoi gabetandik esan dezun itza, / sinistatu duena etzeguen gaitza. Xe 287. Uste gabetanik umiltasunian egiten dira erorte mingarriak. Bv AsL 197. Juan Jose gabetanik / eiñ zuten tortilla. AzpPr 50.
v. tbn. Noe 38. Gabetandik: Moc Damu 19.
azpiadiera-1.5
(Precedido de sust. con suf. -(r)ik ).
Perillik gabetanik ikusi zan. Aran SIgn 11. Dudarik gabetanik. Xe 180. Xantxarik gabentanik / erranen dut ziñez. Auspoa 97, 28. Kulparik gabetanik / noiznai preso jarri. JanEd I 88. Kezka gaiztorik gabetandikan presentatu zaigu plazan. EusJok 145. Dudarik gabetandik dauzkalako zaiñak / senduak eta zaillak, odolez ordaiñak. MendaroTx 421.
v. tbn. EusJok II 126. Sor Gabon 23. Gabetanik: Yanzi 92. Gabetandikan: Alkain 103.
azpiadiera-1.6
(Precedido de sust. det.).
Olerkaria deritzan gizatxoro ori gabetanik, ezta ezagun izan ez erri-pizkunderik, ezta erri-elerti betetasunik. Ldi IL 37.
azpiadiera-1.7
(Empleado sólo).
Abere-mot bakoitzak, / lengo denboretan, / erregea bazuten / toki guzietan. / Gabetanika zeuden / igelak bakarrik. It Fab 57.
sense-2
2. En vez de. v. gaberik (3).
Arkera, susara, yel, irausi, lau izen bakar oetatik dakite euskaldunak, ardi, beia, beorra edo zerria dan ume eske dagoena, erdarak bezala esan bagetanik: la oveja está alta; la vaca está alta [...]. Izt C 168. Alako batean etzuela lorik egin al izan buruak eman zion, eta gogoa maiean, txalin ta erratilu-artean, gabetanik, ogera begira zedukala. A Ardi 47.
gabetanik
0 / 0 USTE GABETANIK >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper