Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

5 emaitza croissant bilaketarentzat

Sarrera buruan (0)

Emaitzarik ez


Sarrera osoan (5)

goiburua
beherapen.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en textos septentrionales y (en menor medida) meridionales. En DFrec hay 3 ejs.
sense-1
(B, L, BN, S; SP, VocBN , Dv, H, Foix), berapen (B; H). Ref.: A; Satr VocP; Izeta BHizt2 (berapen).
Periodo menguante de la luna. "Illargiaren beherapena, déclin de lune" SP. "Période de la décroissance de la lune" VocBN. "Beherapeneko egunak, egun hilak, les jours de la décroissance de la lune sont des jours morts" Dv. "Bardin da ilhargi gorapenean edo beherapenean ereitea" H. "Berapenean gara, nous sommes à la lune décroissante" Ib. s.v. bea. "Cuarto menguante. Ilondo, illondo en Arruazu" Satr VocP. "Luna menguante. Berapenean erizioak" Izeta BHizt2.
Illhargia ahi arteranokoa deitzen dugu beherapena, zeren illhargia behera doan. EZ Eliç XXVI. Ez holla Usmena, handiki gorapenak soinean diakarken beherapena. "Le croissant porte le déclin sur les épaules". O Pr 160. Hartakotz ere argizagia bethian denian, aboro argitzen diela, gorapenian eta beherapenian beno. AR 73. Batian gorapen, bestian beherapen, hilabetez egiten düzü lürrüngürian zure üngüria, argizagi üngüraria. Chaho AztB 12. Beherapenan behar arno ganbiatu. Hb Esk 189. Ilhargiaren gorapen eta beherapenak. Hb Egia 2. Haritza ebak daiteke hazil beherapenean; berantago ere bai, izerdia geldirik dagoeno. Dv Lab 376. Gorapenean ezartzen diren arroltzetarik oilaskoak ateratzen dira, beerapenean ezarri arroltzetarik oilandak. (BN-lab-ciz) A EY I 99s. Beherapenean hil txerriain aragia hobeki gogortzen da. Harro gelditzen da gorapenean hila. (BN-lab-ciz). Ib. 47. Beherapeneko inkhatza gogorrago düzü ta su gutiago egiten dizü. (S). Ib. 163. Zer? Onjoketa beherapenian! Etziztia erhotzen ari bestenez? GAlm 1961, 39. (ap. DRA) Izotza beherapenean, uria hiru egunen epean. EZBB II 29.
azpiadiera-1.1
(Urt, Dv).
Declinación (de los astros). "Abcessus, partiada, beherápena, erretira. Abscessus solis, iguzkiaren beherápena " Urt I 42. "Déclin" Dv.
azpiadiera-1.2
(B, L, BN, S ap. A ; Dv), berapen (Lar, H) Humillación. "Baxeza, abatimiento, humildad" Lar. "Rabaissement de l'honneur, du crédit" H s.v. bea. "Abaissement" Dv. "Abajamiento" A. v. beheramendu.
Bada orregatik ere diferenzia humildadian ta gure desprezio propioan, zergatik au, guk ezagutzen ez degula, gugan dagoen txikitasun, billaukeri ta berapen bat da. Echve Dev 250. Aitak onhetsi zituen haren [Yesusen] beherapenak bekhatuen gatik. Hb Egia 96. Yainkoaren ederragatik, pozikan edozer yasan bear dezu: neke, min [...], eri, irain, akar, berapen, lotsa, atarraldi ta nardak. Ol Imit III 35, 2 (Ch humiliazioneak).
azpiadiera-1.3
berapen (H).
"Descente" H.
azpiadiera-1.4
"(S; Foix), reflux (de la mer), mer basse" Lh.
azpiadiera-1.5
Decadencia. " Nola egiten baitu galtzapen eta beherapen handia (Ax)" H. (pero en todas las eds., incluida la de Ip, se lee beheratzapen).
Kornubieraren beherapenaren beste zio bat, Erreforma izan zen. Mde Pr 252.
azpiadiera-1.6
Depresión, bajada de ánimo.
--Gorapen eta beherapen sobera aise dituen neska bat baituk hori. --Ba... Hemengo neska gehienena duk hori! Han baino beroago eta basago dituk gero hemen! Larz Iru 108.
beherapen
0 / 0 gorapen >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper