Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

7 emaitza abaildu bilaketarentzat

goiburua
abaildu.
etimologikoa
Etim. Cf. acaso rom. aballar, v. DCECH , y REW ballare.
sense-1
1. (V, G ap. A ), abaindu (AN-gip ap. A ).
Abatir(se), fatigar(se). "Abatirse uno de cansancio" A. "Rendirse de fatiga" Ib. v. hebaindu , akitu , albaindu .
Zu, Iauna, arika ta abaildurik / iarri zinean neure bila. 'Quaerens me sedisti lassus' (Dies Irae). Azc PB 29. Gorputza lotua ta abaildua gelditu [zitzaion]. Ag G 204. Leon Olazarreta, oso abaildua dago, latzak eta beltzak ikusten bizi da errukarri au. A Ardi 99s. Errukarriago, atsekabetuago, abailduago ta gogoz ilago. Ib. 100. Biurkortasun ori eztanean, geiegizko irutzipenaz gogoa abaildu ta argaltzen da. Zink Crit 9n. Aurgintzaren nekeak ezpaitu abaildu [euskera], ez-eta igatu erabilli luzeak. Ldi IL 86. Ogia irabazten zuri laguntzea, abailtzen zaitun pixu-nekezo ori arintzea. Egan 1955 (5-6), 22. Era orretan abailduta, dangilizka, intziriz ikusi ta entzunez, barru guztiak ere bira-egin daust. Erkiag Arran 74. Gogoa abailduta, adorea galduta. Erkiag BatB 191. Lanaren lanez abailduta dauntzala-ta. Zait Plat 117.
sense-2
2. (V-ger-m-gip). Ref.: A; Iz ArOñ.
Abatirse los árboles con el peso de la fruta. " Asi xate abailketan erramaak, inclinarse las ramas con el peso de la fruta." Iz ArOñ . .
Arto musker, / mendi, baserri zârrak; / ale gorriz / abailduta sagarrak. Ldi BB 64. Arloak, udazken-aienez abailduta. Ibiñ Virgil 82. Edoi tzarren antzera pillotzen dira ta taldeka zugaitz gaiñean kokatzen adarrak abailduz. Ib. 118. Basoak ere edotariko igaliz abailtzen dira. Ib. 91.
sense-3
3. "(V-ple-oroz-m), madurarse bien la fruta" A.
azpisarrera-1
ABAIL-ABAIL EGIN.
Oian itzi dot ondo-ezik, abail-abail egindda, eta nik ulertzen dodanez beruenak artuta. Otx 161.
abaildu
0 / 0 abaindu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper