Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

14 emaitza ugaritasun bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
urritasun.
sense-1
1. (Lecl, H).
Desánimo. "Pusillanimité" Lecl. v. gogo-urritasun.
Bihotz urritasunean eta tristezian erortea. SP Phil 494. Gogoaren epeltasun, urritasun eta uzkurtasun bat, nekea igui eragiten diguna. Gco II 74.
sense-2
2. (c. sg. A; Lar, Añ, Dv (V, G), H (+ h-), Zam Voc).Escasez, insuficiencia. "Escasez" , "carestía", "poquedad" Lar y Añ. "Pénurie" Dv. " Lanaren baino handiagoa da langileen hurritasuna, la rareté des ouvriers est plus grande que celle de l'ouvrage. Uztaren hurritasunak egiten du bihiaren eskasa, la pauvreté, la médiocrité de la moisson [...]. Hurritasunean bizi dire, ils vivent dans la pauvreté" H.
Ori egiten du pasioaren itxumenak, eta Jaungoikoaren bildur santuaren urritasunak. Gco II 16. Peste izurriak, garestiak, urritasunak, gose geiegiak ez gaitzala lar estutu. Añ MisE 110. Labore faltia edo urritasuna. Astar II 266. Asko tokitan ez da ez eltzerako ez argitarako intxaurraren olioa baizik. Jaungoikoari eskerrak ez degu emen orrelako urritasunik. It Dial 101s (Ur urritasun; Dv erromeseria, Ip gabezia). Aberatsak, naiz ala ematen ez azaletik, urritasunik gorrienean daudela. Ldi IL 107. Janarien urritasunez urdailla mehetzen. Etxde JJ 183. Ugaritasun oro Iainkoa ezik urritasun dala. Or Aitork 384. Onein gatz-urritasun ta ganorabakotasunari jaramon egiteke. Erkiag Arran 44. Ori bera dala bide, nunbait, kopla ezagunak esku-idatzietan nabari duten berdiñeza, baita izenpe-urritasuna ere. Gazt MusIx 168. Izkuntza nola dagon jakinik / au da gure erantzuna, / nabaitzen degun urritasuna / dala kezkatzen gaituna. ZArg 30-7-1972, 6. Errietan ur urritasuna betikoa ta danetakoa da. Etxabu Kontu 210. Gu geu ere naiko urritasunean aziak gera. AZink 38. Euskal Herria eta euskal literatura urriak izateaz gainera, urritasun horrek baduela arrazoi bat. MEIG IV 63. En DFrec hay 7 ejs.
v. tbn. Eguzk GizAuz 157.
sense-3
3. Rechazo.
Dohatsu arima leial et-iraunkorra, izairaren hurritasunen, bere-berdako amodioaren amarruen, ifernuaren gogoremaitzen, sentsuen beregailuen [...] gainetik dohana. "Répugnance" . Birjin 110. Zer hurritasun dukezu hain ezkontza on batentzat? Ib. 379.
sense-4
4. (H; h- BN ap. A ; Dv, H).
"Lenteur, qualité de ce qui ne peut être fait que peu à peu" Dv. "Lenteur avec laquelle on fait avancer un ouvrage [...]. Lanaren urritasuna bat da, bainan langilleena! " H. "Lentitud" A.
Arima ephelak, kontrara, ez du herrestatzea baizik egiten Zeruko bidean, eta ez doha hurritasun deithoragarri batekin baizen Jainkoaren zerbitzuak galdegiten dituen gauzetarat. MarIl 159.
sense-5
5. Sobriedad.
Hurritasun handia jan-edanean. Dh 453. Urritasun edo tenplanzaren birtutez ezin geiagoraño aberastua. Arr Doncella 23 (ap. DRA). Edan-urritasuna, edarietan neurtua izaten irakasten dabena. Itz Azald 184 (cf. janurritasun).
sense-6
6. (H (+ h-)).
Tacañería. " Hau da gizonaren hurritasuna! guti ematen du, eta hura ere guphidesten " H.
urritasun
<< magnifizentzia 0 / 0 uste >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper