Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

119 emaitza udare bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
musker.
sense-1
1. (V, G, AN-ilzarb-olza, L-ain, Sal, S, R; Lcc, Mic 7v, SP, Urt II 386, Lar, Añ, Dv, H, Foix ap. Lh), muskar (V-m-gip, G, AN-egüés), muxkar, muzker (R), muzkar (V-gip, G-to). Ref.: Bon-Ond 144; VocPir 490; A (musker, muskar); Lh (müsker); Iz ArOñ y UrrAnz (muskar), To (muskarra), Als , Ulz ; Etxba Eib (muzkarra); Elexp Berg (muskar).
Lagarto.
Negel, bare eta musker gehiago ferdekin. EZ Man I 108. Muskerra ere izandu bazen / gizonaren kontra baratzean. RomBasc 3s. Nola baleukate muxkarren bat boltsan kafia eginik (212). LE-Ir. Muskerra da musu-okerra. Mg PAb 174 (etimología reproducida en VMg XIII). Muskerrak baizen ferde, ixilik egoten. Hb Esk 198. Zeren beldur zinen, ala muskerrak ausik. HU Aurp 99. Musker aundi auskarak beren zulo-ertzetatik zioten. Or Mi 101. Ikaragarrizko muskar aundiak, ondar kolorekoak. Anab Aprika 48. Erlategitik urruti beude musker bizkar ezkatatsuak. Ibiñ Virgil 108. En DFrec hay 2 ejs. de musker y 1 de muskar.
v. tbn. Añ LoraS 115. A. Etxeberri in Onaind MEOE 447. Otag EE 1884a, 31. Jnn SBi 123. Ag G 126. Altuna 32. Lab EEguna 113. Munita 70. Bilbao IpuiB 240 (tbn. 240 muskar). Balad 104 (V-arr). EZBB I 135. Muskar: Otx 58. A EY I 161 (V-arr-och, AN-larr). Balad 98 (V-m). Muxkar: Zendoia 97.
azpiadiera-1.1
Besteren beatzarekin muskarra zulotik atera (G).'Tirar la piedra y esconder la mano'. Inza Eusk 1928, 277.
azpiadiera-1.2
(Ref. a personas, como insulto o con valor peyorativo).
Asko mingaña legun ta ibillerak lakar, / guri muskarren gisa desaireka kar-kar. MendaroTx 419. Atso musker sorgin arek. Erkiag Arran 158. Andretara zan beresimortun / aren oitura zatarra, / bere ondoren gero deitzeko / an jaioari muskarra. Ayesta 15.
sense-2
2. (G-to ap. Garate 2. a Cont RIEV 1933, 100; Lh (que cita a Lf), T-L).
(Adj.).Verde. " Muskerra eratxikitzen da beraz udare gordinak daukan itxurari. Belharrarena berdin izanez, zendako ez ginuke hitz beraz adiarazi behar?" JE Bur 155. "Udare berde hartaz diogu musker dela. Halaber belhar guri gizen berdeaz" JE Eskual 7-6-1912, 1. "Céladon, vert pâle, [...] musker-arin " T-L. Cf. Lar: "Alagartado, de color de lagarto, musker kolorekoa".
tradizioa
Tr. Documentado en esta acepción por primera vez en J. Etchepare; su uso se extiende pronto a autores tanto septentrionales como meridionales, como alternativa sin duda al préstamo berde .

Osto hek --musker arin batzu dira-- baderamatzate gero beren etxetarat. JE Bur 82. Soin bat ferdea, bainan ferdea, muskerra! Barb Sup VII. Gorhaila den, / muskerra den, / Sugearen / Umea / Sugea. Ox 123. Legorra ageri da argi ta musker. Or Mi 131. Bi borobil aundi, gorria ta muskarra. Anab Usauri 104. --Oi! neroni ere ez naiz gogoratzen [zer koloretako] . A bai! berdea. --Muskerra... Lab EEguna 113. Erpin musker bat. Ldi BB 120. Ertzetik ertzera bi zerrenda musker. EAEg 28-10-1936, 155. Goian, azken adarrean, yauzika ta txioka ari da txoritxo arin bat, eguzkiak urrezko egiten duna, galdur musker, adiagille guzia bezela. Amez Plat 22. Musker zegoen belarra. Mde Pr 128. Oi, lorez jositako / barazki-zelai musker. Onaind in Gazt MusIx 203 (Gazt ib. 181 ori-urdin). Belardi muskerrak. Ibiñ Virgil 70. Lau kandelargi musker (verde). NEtx LBB 340. Gorringoa gorri, zuringoa zuri, muskerra musker eta gaberdia beltz-beltz. EZBB I 135.
v. tbn. Zub 109. Laux AB 88. TP Y 1934, 88. Goen Y 1934, 93. Zait Sof 126. Muskar: Zait BGold 4. Zait EG 1950 (9-10), 4.
azpiadiera-2.1
(Con reduplicación intensiva).
Musker-musker yaukezak artotzak. Laux AB 25.
azpiadiera-2.2
(Uso sust.).Color verde.
Gure ibilliaren azkenaldian, berriro leengo musker (berde) ezeak irten digu bidera. Ldi IL 44. Musker bizitikan musker urdiñera. Or Poem 521.
sense-3
3. " Musker, suerte, suerte loca. Muskerra al dauka orrek poltxikoan?, ¿dispone él de la suerte?, ¿le salen las cosas como quiere?" Gketx Loiola.
azpisarrera-1
MUSKER-JALE (Ave) comedora de lagartos. "Lagartero, lagartijero" Lar.
azpisarrera-2
MUSKER-KOLORE. Color verde.
Pago azpian jaiotzen da au / muzker koloreko gaiña. Uzt Sas 133.
azpisarrera-3
MUSKER-MARGO. Color verde.
Beeraño ikusten ondoa muskar-margoan. Anab Poli 14.
azpisarrera-4
MUSKER-ZULO. "Lagartera" Lar.
musker
<< mihura 0 / 0 muxarka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper