Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

125 emaitza tabako bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
landare.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en todas las épocas y dialectos. Landara se encuentra en textos vizcaínos, además de en Mendaro Txirristaka, Barandiarán y N. Etxaniz. La forma suletina es lanthare; hay lantare en un texto roncalés del s. XIX (BOEr 194). En DFrec hay 33 ejs. de landare y 1 de landara, todos ellos meridionales.
sense-1
(G, B, BN, Ae; SP, Urt I 68, Lar, Añ, VocBN, Dv, H), landara (V, G-azp; Añ, Dv (V)), lantare (R-uzt; -th- S; Gèze, Dv (S), H), lantari (S), landera . Ref.: VocPir 533; A (landare, landara, lantare); Lrq /lanthái/; Satr VocP ; Gketx Loiola (mimikoi); Iz ArOñ (landáa); Etxba Eib y Elexp Berg (landara).
Planta. "Jeune sujet (arbre, légume, etc.) à planter. Plante d'après nombre d'auteurs" Dv.
Tr. Documentado desde Leiçarraga en textos de todas las épocas y dialectos.
Aita zeruetakoak landatu eztuen landare guzia erroetarik idokiren da. Lç Mt 15, 13 (He, TB, SalabBN, Echn, Dv, Ur (G), Ol, Leon, BiblE landare, Ip lanthare, Ker landara; Hual, Samper planta). Sua pitzten denean da erraxenik iraungitzeko, eta bai landarea ere ttipi denean bir landatzeko eta atheratzeko. Ax 367 (V 242). Urik ez duen landare arbol-gai berriak ez du lurrik artuko. Mb IArg II 329. Lur argaleko muntegijan azi diran landara gaztiak. Mg PAb 126. Landareen eritzallea dala auntzaren ortza. Izt C 190. Landare mota guziek nahi dute iguzkia. Dv Lab 55. Bethi ber lanthare küntia ereiten bada lür batian, geruago eta txarrago jinen da. Ip Dial 48s (It, Dv landare, Ur landara). Har hezak aihen onetik lantharea eta ama onetik emaztea (S). Proverbio (ap. DRA). Landare ark eman zituen frutu edo kurkubitak. Arr GB 43. O zugatz bikotx parebagako landerea! AB AmaE 64 (317 landara). Lora zabaldu bako / landara bigunak. Azc PB 275. Jantzi zuan lurra landarez. Inza Azalp 44. Hezetasuna landare guzien hazkurria. Zub 117. Landara guri, / lerden ederrak ugari. Enb 63. Ongarri gabez landarak askotan igartu oi diran bezela. JMB ELG 55. Arbola baten zaiñetatikan / sortzen diran landareak / bezela gera. Or Eus 196. Mendiko zuaitz landare gazteakin. Munita 131. Bi edo iru urteko landare ona. Ib. 60. Aragorria baino landare hedatuagorik ba ote da Euskal-Herrian? Zerb Azk 88. Azia ezpada ereiten landarea ezta sortzen. And AUzta 40 (141 landara). Itxasoko landarak. SM Zirik 47. Landare gazteak bear duten ardura. Ibiñ Virgil 82. Mintegiak egin oi ditute landarak aldatu bearko diren lurren antzeko tokietan. Ib. 87. Ez badugu laguntzen handi ta ont dadin, / landare hoberena galduko da berdin. Xa Odol 119. Gernikako arbola / zarra zan usteldu, / ta landare berri bat / albuan azaldu. Uzt LEG II 160. Ez daukak landare bat sartzerik. TxGarm BordaB 9. Xarmanteko landareak heldu zauzkit. Etchebarne 41. Mintegira jo zuten, landare haziak bertan behera utzirik. MIH 196. Landare zaharrek hain sustrai iraunkorra duten Euskal Herri honetan. MEIG VIII 71.
v. tbn. EZ Man II 68. SP Phil 11. ES 119. He Gudu 129. AR 135. AA II 226. Echag 136. Lard 70. Hb Egia 30. Aran SIgn 90. Bil 161. Bv AsL 135. Sor Bar 43. Lap 57 (V 30). HU Aurp 198. Arb Igand 15. Jnn SBi 4. JE Bur 110. Ag G 83 (Kr 216 landara). FIr 166. Etcham 211. MendaroTx 150. Ldi BB 120. Lab EEguna 68. TAg Uzt 226. Lf Murtuts 14. SMitx Aranz 5. Txill Let 65. Arti MaldanB 206. Larz Iru 146. Vill Jaink 64. MAtx Gazt 15. NEtx LBB 154 (Antz 135 landara).
Landara:EL1 39. fB Ic I 325. Astar II 41. EEs 1916, 338. Kk Ab I 31. Itz Azald 164. Altuna 89. MendaroTx 148. Laux BBa 134. Otx 91. Eguzk GizAuz 72. Zait Sof 5. Akes Ipiñ 20. BEnb NereA 212. Etxabu Kontu 207. Gerrika 155. Lanthare: ChantP 254. Casve SGrazi 168.
(Fig.). "Au fig., il se dit d'enfants qui promettent, donnent des espérances. Bere inguruan landare ederrak dituen aita. Hau[r]tzarotikan landare txarra zan" H.
Manatzentu giristinoak, zeinak baitira Elizaren landare biziak. SP Phil 11 (He landare). Etxian dauzka eder askuak, / andria ta bost landare. Tx B II 173. Gizartekeri au XIX gizaldiko landarea dogu. Eguzk GizAuz 16. Aragizko landare eder bat biziratu baita Engrazirengandik. Etxde JJ 106. Gure sasoia juen zan. Oiñ landara barriyek. Alzola Atalak 81.
Parisko bere Laguntza edo Landare berriaz zenbat bider oroituko zan [Ignazio]? Cb SIgn 75.
(Como segundo miembro de comp.). "Llanta, aza landarea" Sarask 21. "Cebollino, tipula landarea" Lar y Añ. "Berakatz landarak eta beste landara batzuk" Etxba Eib. "Porru-landaria karu dabill" Elexp Berg. v. FRUITU-LANDARE, GARI-LANDARE.
Arrosa landarea bezala. EZ Eliç 383 (v. tbn. Hm app. 71). Aretx landara. CatElg 147. Arto landare bat lau buru ondo beteakin. Izt C 29. Kañabera landarak sortu ei ziran leku aretan. Otx 120n. Bababeltz-landarak. TAg Uzt 80. Kedats-landarea (intzentsua). Ibiñ Virgil 85. Zugatz landarak aldatzea. Etxabu Kontu 207. Tabako landare andana bat. Etchebarne 43. Tomillo landare onen loreak. Ostolaiz 149. v. tbn. Mih 10. VMg 63. Sor Bar 28. Munita 60. And AUzta 131. Erkiag BatB 106. NEtx LBB 258. Alzola Atalak 40. Ataño TxanKan 144. Albeniz 33.
Manueltxo zan Zabaletako giza-landare berria. Ag G 57.
azpisarrera-1
LANDARE-AITZUR. "Klase askotako atxurrek daus: atxur txikie (landarak sartzeako), [...] atxur sabala (yorrarako da); landari atxurre (estu bet eta lusea da basoko landarak sartzeako)" Ibarra Dima 262.
azpisarrera-2
LANDARE-JALE. "Phytophage" T-L.
azpisarrera-3
LANDARE-LEPO. "Landara-lepo, tallo" DRA.
azpisarrera-4
LANDARE-SALTZAILE (H (+ lanthare-)). "Qui vend des plants, pépinièriste" H.
landare
<< 2 kilo 0 / 0 larri >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper