Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

45 emaitza sahets bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 lera.
etimologikoa
Etim. La forma primitiva sería *lena . Se trata de un préstamo románico; cf. bearn. eslees 'trineo', arag. eslenarse, eslená 'resbalar, caerse' (v. DCECH, s.v. deleznarse ).
sense-1
(V-gip, G-goi-to, AN-5vill-araq-ulz, L, B, Sal; Lar, Hb, Dv), lea (Sal), leria, leña (L-côte), liña (BN-ciz; VocBN Dv, H), leda, lega (G-azp-to-bet-nav, AN-5vill), liga (L; H (BN)), lia (BN-mix, S). Ref.: A (lera, lea, leña, liña, lega, liga, lia); Lrq /liák/; Satr VocP ; Arin AEF 1960, 61; Izeta BHizt ; Iz ArOñ (lurkateia), To (lega), Ulz ; Elexp Berg.
Narria, trineo. "Viniendo parte del camino en carros y parte en leras (que es en que se portean las cosas en Guipúzcoa y Vizcaya por no poder andar carros por la aspereza y fragosidad de la tierra) (1648)" Historia de Aránzazu atribuida al P. Fr. Gaspar de Gamarra. "Traîneau" VocBN. "Narria, carro rústico sin ruedas" A. "Liak, n. plur., le traîneau sans roue, pour descendre du fourrage sur les pentes" Lrq. "Ni aberatsa banitz leran ibilliko nintzake, leran; aberatsa banitz norako presa izango nuke ba?" Zt (comunicación personal). "El carromato" Iz Ulz. "Len, leran karrio-lan asko eitte zan basarrixan" Elexp Berg. Cf. Echaide Orio 122: "Lega, narria", y VocNav: "Lera, especie de trineo".
Goldartea; idikatea; lera [...]. Izt C 232 (en una lista de aperos de labranza). Larda edo liga baten gainean jarria. Prop 1895, 187. Lothu nere zakhurrak birazka nere larda edo lerari eta haren gainean jarria [...]. Prop 1903, 91. Hekieri erraiten zaijote heuskal-herrietan [...] lardaijak, lerak, leriak, narrasak, baita asko bertze izenik ere. Darric RIEV 1912, 225. Iru bei-uztarrikin arrastaka eraman omen ziten bein lera montzean kañoe bat. TAg Uzt 86. Baso-zuaitzak eman dizkitzu [...] burdi eta lerak. Munita 29. Simaurra ukullutik simaurtegira egunero eramateko [...]. Errexena, lega edo leda batekin egiten da. Oñatibia Baserria 26. Lera baliatzaileek zioten aldiz, urhats guziz, hango patarretan, guurdiak irauliak izanen zirela. Larz GH 1959, 93. Hazpa horien gainean erabiltzen da delako lera. Etchebarne 48. Mendi-bideak bear dan bezela ebaki edo egin gabe gurdi edo lera ibiltzeko. Albeniz 36.
v. tbn. JAzpiroz 18. Zendoia 17.
azpisarrera-1
LERA-HATZ. "Liñahatz (BN-ciz), rastros de la narria" A.
azpisarrera-2
LERA-BIDE (AN-5vill), LEABIDE (G-goi). Ref.: EI 326; Arin AEF 1960, 59. Camino de narria. "Camino ancho" EI 326. "Los lorbideek, narrabideek y leabideek son caminos utilizados para [el arrastre de géneros resbalando sobre el suelo]" Arin AEF 1960, 59.
Arizti-buru hortarik, lera-bide goiti ardi-borda bat. FIr 158.
azpisarrera-3
LERA-HEREXA. "Liaerexa (Sc), narria" A.
azpisarrera-4
LERA-HERRESTA (BN-baig ap. A; lia-herresta S-saug ap. Lh). Narria.
azpisarrera-5
LERA ETA GURDI. "Tambaleándose por la borrachera. Atzo afaixa euki juan da lera ta burdi jetuan etxeko bidian" Elexp Berg.
azpisarrera-6
LERA-GURDI. "Sistema de acarreo consistente en atar la narria detrás del carro. [...] Sarrittan garuakin da ekartze zien lera-burdixak" Elexp Berg.
azpisarrera-7
LERA-FERRA (AN-5vill, B). "Especie de eskí para la rastra. Leraferrak Arlako errekan iten tugu" Izeta BHizt.
azpisarrera-8
LERA-SABEL. "(B), maderas laterales en las que se apoya la narria" A.
azpisarrera-9
LERA-SAIHETS (l-sahets BN-baig, Sc ap. A; lia-saiets Foix ap. Lh). "Maderas laterales en las que se apoya la narria" A. "Montant du traîneau" Lh.
azpisarrera-10
LERA-ZOLA (Hb; lia-zola Sc ap. A). "Doublure inférieure de l'aile du traîneau" Hb. "Ramas de haya, roble o castaño que sirven de suelas a la narria" A.
azpisarrera-11
LERA-ZUBI (L, BN, S ap. Lh; Hb). "Échelle du traîneau" Hb.
lera
<< kaneta 0 / 0 lokarrarazi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper