Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

168 emaitza sagu bilaketarentzat

Sarrera buruan (36)


Sarrera osoan (132)

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
harrapatzaile.
sense-1
1. (Dv; a- V, G ap. A ; SP (sin trad.), Urt, Lar).
Ladrón; arrebatador, que arrebata, se apropia. "Bustirapus, thonba [...] arrapatzáillea [...] hill bestegunetako janhari arrapatzáillea vel arrapalária " Urt III 427. "Arrebatador" Lar, A. "Ravisseur" Dv.
Abariziosoen edo bertzeren ontasunen arrapatzailleen edo idolatren ariaz. He 1 Cor 5, 10 (Lç, Dv harrapari, TB ohoin, Ol, Ker, IBk, IBe lapur). Troxatürik arrapatü dereizieia zure hona? Zü beno plaiñagarriago dirade arrapazaliak. Egiat 238. Zertzaz date arren lotsa? [...] bilhakariaz, arrapatzaletzaz ta ohoiñetzaz. Ib. 250. Gorthetan, tribunaletan, / Sal-eroslen botiketan, / Nasai hauk aurkitzen dire: / Sos arrapatzaille, yenden xukatzaille. Gy 187. Nere aurretik etorri diran guziak lapurrak ta arrapatzaleak dira. Ir YKBiz 334. Aien yabe izaki, arrapatzalleak iges egin badute, alperrik nekatu bearrik ez dugu. "Los que se han apoderado de ellas" . Zait Sof 135. Gizon eta erri arrapatzailleak marduldu eta gizendu egiten dira. Vill Jaink 106. Egi-egiaz diotsuet: Artegira, atetik sartu beharrean, beste nonbaitetik sartzen dena, lapurra da eta harrapatzailea. IBk Io 10, 1 (IBe harrapalari).
azpiadiera-1.1
"Agarrador, el que agarra" Lar.
Aur gintzalarik kantatzen genuen kau eta ele bakotxa erratean eskuaz lagun bat unkitzen ginuen. "Plet" erraten zakonak arrapatzale izan bear zuen eta besteak laister-egile (Sal). A EY IV 284. Orduan lo zegona elkitzen zen baten billa. "Arrapazalea" zuen izena billa zebilanak (Sal). Ib. 338.
azpiadiera-1.1.1
(Aplicado a cosas).
Halako gizonari honki zekeio [...], igel beltzaren begiak, eskü arrapazaliak, sagiaren zankhoak. Egiat 262.
azpiadiera-1.2
(H), arrapuzale. (Ref. a animales).
Rapaz, predador. AxN explica aztore (247) por egazti arrapazale.
Ethortzen baitzaizkitzue ardien larruz bestituak, eta barnean baidire otso arrapatzailleak. "Lupi rapaces" . He Mt 7, 15 (Lç, Dv harrapari, HeH goseti). Hirur saldo animal, batian lehon ta Likorna, berzian hartz ta otso arrapüzaliak ta hirurgerrenian txakhür athe bat. Ib. 272. Zegaiti esaten jakee mirubak ta gabillaiak egazti arrapatzalle edo txori lapur oneei? Mg PAb 180. Oroi bidi naizala saguzale ta arrapatzallea. VMg 37.
azpiadiera-1.3
(Tras tema nominal nudo). Que atrapa, que caza. "Axariarrapatzalle [='cazador de zorros']" (V-gip) AEF 1955, 163. "Aixal-arrapatzaillia" Iz ArOñ.
O sagu arrapatzalle arnasea ito nai dezuna ta soñoko zuriz estalirik zaudena. ! VMg 65. Bale arrapatzalle azkar ta zintzoak / Gipuztarrak ziraden lendabizikoak. Izt C 208. Ordurako arras nekatuak arkitzen omen ziran zezen arrapatzalleak. Ib. 250. Ordurako ba Ingelandako gudontzijak ibilli ebiltzan Aprikako itxasoetan, baltz-arrapatzalliak arrapetan. Kk Ab I 85.
azpiadiera-1.4
Izanen da zenbait hitz harrapatzaille eta pontukari, zeinari ene hemengo eskuara ez baitzaitzo agradatuko.ES 189.
azpiadiera-1.5
"Ambicioso, acaparador. Dana arrapau biarreko arrapatzallia zanetik, biar baño len ill zan " Etxba Eib.
sense-2
2. (El)que encuentra.
Horra, dio, bide net zuzenezkoa / Nauena egoitza horren ni / Bihurtu yaun eta nausi . / Lehen arrapatzaillea, / Legea hobe dea? "Le premier occupant" . Gy 234. Galdua izan da zapata brodein bat... Harrapatzailea othoiztua da abisatzerat edo ekhartzerat "Herria" bulegorat. Herr 10-11-1955 (ap. DRA). Hori hemengo legea duk... Ardi galdua, arrapatzalearen duk. Larz Iru 84.
sense-3
3. (Dv).
Engañador. "Dupeur" Dv.
Horrelako asko baduzue hor gaindik ere, basa-mediku edo azti, jende harrapatzale. Prop 1881, 111.
harrapatzaile
<< haragiustu 0 / 0 harrieia >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper