Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

31 emaitza nagusitu bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
txepel.
sense-1
1. (V-gip, G; H (<ch->, que cita a Lar)). Ref.: A; Inza EsZarr 178; Iz ArOñ; Elexp Berg.
Pusilánime, sin energía; cobarde; estúpido. "1.º [...] Andra txepelen etxean goizeko salda arratsean (V-gip), en casa de mujer pusilánime el caldo de la mañana a la noche; [...] 3.º (G-goi), cobarde" A. "Linfático" Inza EsZarr 178. "Persona ligera (de cascos), sin substancia" Iz ArOñ. "Txepela (G-azp), atontado" Vill (comunicación personal). "De poco fuste, bobo. Eziozu kasoik eiñ, txepel utsa da ta" Elexp Berg.
Eztago dema bezelako akullurik nekazaririk txepel, nagi ta geldoena dendatzeko. Ag G 80. Gogo zuzen eta biotz garbiko gizonak, txepela bada, gauzak oso bestera begiratuko ditu. "Pusilánime". Zink Crit 45. A txepela! Bart arrapatu aun orrek ez al zian kaikurik? Muj PAm 74. Zertarako aiz, ba, i, txepel ori? TAg Uzt 45. Mattinen aitagan uste osoa bazun ere, gizon txepel, ergel eta usteltzat zeukan. Etxde JJ 41. Eman opioa bildurrik gabe indio txepel oiei. Vill Jaink 85. Or datozkio iru gizon txepel erdi birbiztuak eta bakarraren lepotik parre egiteko asmotan. NEtx LBB 40. Ain seme txepelak gera, / au da gure pekatua, / beste penarik ez daukat ezer: / euskera atzeratua. Basarri in Uzt Noiz 64. Euskaltzale militanteari, euskaltzale suharrari, gaur euskaltzale funtzionario eta txepela nagusitu zaio. Txill in MEIG I 260. En DFrec hay 3 ejs.
azpiadiera-1.1
Nunbait denbora gutxin / egoten zan igel [beorra], / gero ametzaiakin / asarre ta goibel. / Zazpireun kilo bazan, / etzegoan ximel, / ala ere ankaz bero, / azi gogoz txepel. Insausti 166.
azpiadiera-1.2
(G-azp ap. Gte Erd 87 y 164).
(Aplicado a cosas).
" Eguzki gexia, txepela dago / indartsua (G-azp), eguzki gaixua (G-azp)" Gte Erd 87. " Ille txepela dauka (G-azp)" Ib. 164 (junto a argala, mea, etc., de otras zonas).
Enaiz-banaizko ega txepeletan, batera ta bestera zebiltzan eiztari, eltxo ta samorro billa. Ag G 282. Iñorengatik txarki mintzatzeko grin txepela zeukala. Anab Usauri 40. Badut pala, baditut pelotak; ene esku txepelak ez dira geiagoko. Ib. 107. Naitasunezko labean gure biotzak berotu bear ditugu, gereen berotasuna berez txepela dalako. Elizdo EEs 1929, 176. Ao txepelenak ere laister okertuko ditu aren garraztasunak. Ibiñ Virgil 87. Orra bigarren txapela, / ez da azio txepela. Insausti 203. Obrarik bikainenak txarretsiz eta txepelenak goraipatuz. MIH 137.
azpiadiera-1.3
(Empleado como sobrenombre).
Gosaltzekoan ageri ditu / Txepelek oin garbituak. Or Eus 300.
sense-2
2. (V-gip, G-goi-bet). Ref.: A; Iz ArOñ; Elexp Berg.
Insulso, soso. "Insulso" A. "(Bebida) tibia" Iz ArOñ. "Ze moduzkua dago saldia? Ba, txepel samarra. Txepela dagola aura, gatzik eztaukala" Elexp Berg. .
Egarririk ez duanarentzat, ura edari txepela. NEtx LBB 61.
azpiadiera-2.1
Ematen diyotan begiondokoarekin, nik aterako dizkiot geiago jateko goguak: Brokoliyo txepela! Alz Burr 24.
sense-3
3. "(AN-5vill), castaña huera" A.
sense-4
4. zepel (AN-larr ap. Asp Leiz2). "Borrachera" Asp Leiz2 (s.v. zepeldu).
txepel
<< ttapla 0 / 0 uste >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper