Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

27 emaitza jaiegun bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
disponitu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en la tradición meridional sobre todo en textos de léxico poco cuidado: por lo general religiosos y populares. La forma dispondu se encuentra en Añibarro y J.C. Echeverria (éste emplea tbn. disponitu ).
sense-1
1. dispondu.
Disponer, decidir, ordenar. En textos de bersolaris se encuentran a menudo oraciones subordinadas de sustantivo verbal (tbn. con interrogativa indirecta). Además se documenta con subordinada en subjuntivo (en Añibarro y Lizarraga). v. disposatu, erabaki.
Ordenadu eta disponidu bear dituez bere gauzaak diskreziñoagaz. Cap (ed. 1893)152. Eméngo aldia labúr izan dáien disponitu dú Jangoikoak. LE Ong 75v. Dispondu eban sakramentu onen geia izan zedilla ogia. LoraS 54. [Jaungoikoak] guzia nere onerako disponitzen duela. Gco I 421. Jefe Jaunak disponitu du ametitu daitezela tropai entregatu zaizkaten alimentu ta gauza guztien bonak. FrantzesB I 97. Personak propontzen du ta Jaungoikoak dispontzen du. "Deus disponit" . Echve Imit I 19, 2 (SP ordenatzen, Ch disposatzen, Ol taiutzen, Leon bere nahitarat antolatzen). Gure barreneko ta kanpoko gauza guztiyak ondo begiratu ta disponitu bear ditugu. "Ordinanda" . Ib. 19,3. Disponitu det asunto bati / bertso berriak jartzia. PE 53 (v. tbn. construcciones similares en Ud 120, AzpPr 22, EusJok II 31). Jesukristori eskatzen zion, / munduaz aspertu zala, / konbeni bazan, aren despeida / arren disponi zezala. Ud 117. Ostolazak zer egin / disponituko du. Ib. 162 (v. tbn. construcción similar en AzpPr 89). Bañan gure Jaungoikoak ala disponitu zuben ta ez du erremediyorik. Sor Gabon 41. Erantzun zizun: "Trinidadiak / ala du disponituba". Auspoa 97, 68. Jai-egun batez biajetxo bat / disponitua genduan. Tx B I 70.
azpiadiera-1.1
(Con complemento en caso instrumental significando 'disponer de', 'valerse de').
Gauza guziak obeditzen diote, eta guziezaz nai bezela disponitzen du [Jaungoikoak] . Gco I 414.
azpiadiera-1.2
[Marruekoak] bisitatzera joan gera gu / disponiturik odola. . Afrika 140.
sense-2
2. + dispondu (Añ). Disponer(se), preparar(se). "Aparejar, disponer" . v. prestatu.
[Pekatu benialak] disponitzen du pekatu mortalean erortera. Gco II 14. Elias beste ainbeste eguneko barubagaz disponidu zan Jaungoikua ikusteko. Astar II 247. Egizu konfesio on bat ongi disponiturik. CatB 9. Non nai tzu disponi dazaiguzun bazkuako aigaria? Hual Mt 26, 17 (Samper disponi; Lç, Dv aphain, prepara, Echn, SalabBN presta).
disponitu
<< dantza 0 / 0 domeka >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper