Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

26 emaitza ikastegi bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
gobernu.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado en todas las épocas y dialectos. En DFrec hay 725 ejs. de gobernu, 3 de goberno y 2 de gobierno .
sense-1
(V-gip ap. Elexp Berg ; SP (sin trad.), Urt V 170, Dv, H), gobernio (T-L), gubernu (H), gobiernu, goberno (Arch VocGr ).
Gobierno; administración, cuidado; comportamiento. "Administration, action d'administrer, de régir, d'avoir charge, soin de" H. " Bakarrik geldittu zanian bakardadiak eta gobernu txarrak belaxe ein juan harena " Elexp Berg.
Gure bizi guzikotz eure gidamendu eta gobernu sainduan hartu eta entretenitu. Lç ABC A 8v. Arimen gobernu sainduan. Harb ẽ 1r. Xinhaurriaren gobernuaz, zuhurtziaz, trabailluaz [...] nork zer erranen du? Ax 36 (V 22). Behar duela egon senharraren eskuaren eta gobernuaren azpiko. SP Phil 396. Ezpaitutzu zure gobernutik sekulan utzten zure amudioaren fermutasunean hartzen tutzunak. Gç 97. Republikaren gobiernoan edirotzen diraden buruai. OA 154. Onziak bere gobernurako badu, arraiak buztana bezala, ol luze urean gainbera sartu lema deritzan bat. Mb IArg I 199. Fundarík ta gobernurikgabe, oziosa usátu ta oziosa nai. LE Prog 118. Etxeko gobernu eta umeen aziera. AA I 577. Emakume baten gobernua [...] edo gizon zar elbarriturik dagoan baten kuidadoa. ErleG 6. Israelko eraena edo gubernua (tít.). Lard 120. Modu onetan [probinzijak] bete daijén [...] euren gobernuko obligaziñoe bat. "Deber [...] de administración" (1862). BBatzarN 197. Neure andrea andre ona da, gobernu ona du... hauzuan. 'Elle gouverne bien (la maison) du voisin'. ChantP 104. Aien eskuetan Elizaren gubernua eta doatsutasuna dagoala. Aran SIgn 46. Onelakuak maiz izango du / gobiernu txarra etxian. Xe 264. Gobiernu txarra zelan eukan / amar urte geiago iruditzen eban. AB AmaE 277 (418 gobernu). Oien iriyak daude / gobernu flakuan. Tx B III 128. Han egon zen berrogoi egun, Jainkoarenganik populuaren gobernu moldearen ikasten. Zerb IxtS 38. Herriaren gobernu osoa bere eskuetan hartu zuen. Mde Pr 249. Gobernu txarreko gizona zen, noiz-nai mozkorra. Izeta DirG 49. Eran egiten genduan gosari bat; eta ganau-gobernue eta kortie garbitute juanda. Gerrika 31. Etxearen zein erleen gobernua. MEIG VI 48.
v. tbn. Mat 68. EZ Man I 37. FPrS 18 (gobernü). Gç 55. He Gudu 64. Cb Eg III 349. Mst III 38, tít. (gobernü). Añ LoraS 152. JJMg BasEsc 113. Astar II 86. CatLlo 42. Gy 16. Legaz 27. EE 1882a, 100. Lap 105 (V 50). CatUlz 30. Gobernio: Mdg 129.
azpiadiera-1.1
Naiz-ta oraiñarteko morrontza-sariak ezik, aginduriko ugarte-gobernuaren esperantzak ere galdu.Berron Kijote 202. Engrazek gobernu txarra zuen Jean Hegiaphal auzoarekin. Lf ELit 173 (cf. T-L: "dissipation morale, gobernu gaixto").
azpiadiera-1.2
Edadean, diñadadean ta gobernuan nagusiago direanak. Cb CatV 41 (v. tbn. en el mismo contexto Cap 48, CatBurg 29, AA II 62, CatB 44, CatLlo 42, CatLuz 18, CatBus 25, CatAe 44, CatSal 45, Legaz 27 gobernuan; CatR 45 goberniuan; Iraz 31 gobiernoan).
azpiadiera-1.3
(V-gip, G-azp-goi, AN-gip-5vill, B, BN-arb ap. Gte Erd 247 y 197; Lar, H), gobiernu, gobierno, gubernu (Lar, H), gobernio. Gobierno, conjunto de ministros.
Gobiernoaren ordenai zuzen obedezitu diotenak. FrantzesB I 97. Gai onetarako gobiernoak eman dituan dekretoakin. ErleG 8. Geure Erregiñaren Gobiernuak beroneganako daukazan asmo ongillai. (1860) BBatzarN 189 (ib. 163 gobernu). Goberniaren kontra. Bordel 51. Aiuntamentuari / dizka prebenitu, / gero gobiernora / dute akuditu. Ud 84. Erran duan gobernuko korrek [...]. Mdg 138. Goazen orain gobiernuko jaunen lotsagabekeriak ekustera. Goñi 64. Amasei lagunekin zer egin bear zun gobernuaren soldadu taldeen kontra? Or SCruz 37. Zer erran, ororen gainera, gobernioak bere ordain harat igorri gizonez? JE Ber 72. Gobernu zaharraren kontrako eta berriaren aldeko. Arti Tobera 275. Espaiñiako gobiernu danak alegiñak egin ditue nazioa arruinatzen. And AUzta 63. 1933-an Gobernuan aldaketa bat egon zan. Gerrika 52. Gure gobernu eta hezkuntza-ministerio guziak. Larre ArtzainE 320. Ni Gobernuaren alde nago. MEIG IX 83.
v. tbn. Mb IArg I 287. Mih 110. Egiat 205. Monho 68. Izt C 461. Gy 112. Lard 544. Hb Esk 150. EusJok II 95. Zab Gabon 55. Itz Azald 54. Zby RIEV 1909, 232. Urruz Zer 81. LuzKant 82. Const 23. Altuna 89. Eguzk GizAuz 130. Mde Pr 209. Zerb Azk 26. Etxde JJ 20. Akes Ipiñ 9. JAIraz Bizia 19. Lf in Zait Plat XVI. Anab Aprika 64. Izeta DirG 104. Erkiag BatB 69. Vill Jaink 86. Ardoy SFran 77. Alt LB 108. Alkain 39. Etxabu Kontu 60. Gobernio: Prop 1906, 49. Barb Sup 149. Lf ELit 233. Gobiernu: Alz STFer 130. AB AmaE 188. Azc PB 317. Iraola 85. Urruz Zer 130. Tx B II 46. FEtxeb 17. Gobierno: Belaus LEItz 109. MendaroTx 177. Goberno: Belaus LEItz 110. Gubernu: Auspoa 97, 106.
azpisarrera-1
GOBERNUARENTZAKO (Tras gen.). Para (mi, tu, etc.) gobierno.
Azken kartan erranaun gisa gidatan daud zerxkobait gore uskaratik berorren gobernioarentako. Mdg 147. Erraiten daud berorren goberniuarentako [...]. Ib. 128.
azpisarrera-2
GOBERNUKO. Estatal, público. (No incluimos aquí los ejs. de gobernuko 'del gobierno').
Beren herritik asko / doazi hor hara, / Hiri-'ta gobernuko / enplegu hoitara. Zby RIEV 1908, 770. Gobernuko eskoletan. Ldi IL 166. Gobernuko ikastegi eta aprendiztegiak batetik, Mayorga eta beste pribatuak bestetik. Larre ArtzainE 310.
azpisarrera-3
GOBERNU-MODU.
Galduten dirala naziñoiak, ezin euren gobiernu moduba konpondurik. "Los principios constitutivos de su organización política" (1868). BBatzarN 209.
azpisarrera-4
GOBERNUPE (Con suf. local de declinación en sing.).
Gobernuak edo Gobernupeko buruzagiek aginduta. Alt LB 108.
azpisarrera-5
GOBERNU-ZERBITZARI. Funcionario del gobierno.
Basamortuko errietan auxe da hoteletako bar-etan geientsu edaten dan edaria, langille ta gobernu-zerbitzari prantzesek edaten dutena. Anab Aprika 64.
gobernu
<< eskola 0 / 0 1 goi >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper