Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

35 emaitza faena bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
behargai.
sense-1
(G-azp; Lar, , Hb, H), behargei (V-gip ap. A ; ), biargai, biargei.
Ocupación, quehacer, labor, trabajo. "Negocio, en general" , "labor, materia en que se hace la labor y la obra misma", "trabajo, la obra que se hace y se va a hacer" Lar. "Abogacía, letradunak darabilten beargaia " Ib. "Alcaidía, alcaidiado, oficio de Alcaide, gazteluzaiaren edo karzelazaiaren beargaia " Ib. "Braceaje, en las casas de moneda, dirukintzako beargaia " Ib. "Casería, la hacienda que se hace en casa, etxeko beargaiak, lanak " Ib. "Faena" , "diligencia" Lar y Añ. "Matière à travail, à occupation. Syn. saila " H. "Ingerencia. Zuk eztaukazu emen beargeirik, usted no tiene aquí nada que ver (FSeg)" A. v. beharleku (2).
tradizioa
Tr. Documentado en la tradición meridional desde la primera mitad del s. XVIII; apenas se encuentran ejs. del s. XX.

Zein dan latz eta gogor nere egungo bear gaia! ezin hitzik dagiket graziak ezpadit laguntzen. Lar SermAzc 46. Ainbeste urtean neabilk ezagutu naiez gure hizkuntza miragarriaren txitezkoak, ta etzeatiek oraindikan osoro ezagutu; ain da beargai hau andi, larria. Lar Cor 300. Besteak [diote] obeko nukeala itxegi beargai goragoren ta ederragoren bati. [...] Elakio, hitzonzia, beargai txar diokan horri, ta ara ni itxekiko natxeok prestuagoari. Ib. 300. Laster doakizu gogoa beste beargai edo lurreko gauzetara. Mb JBDev 215. Zeiñ ere dan goi, mee, ondatsu [gaia], ala oi darabilzu, aiñ aisa ta itobagez, beste esku-arteko beargai errazen bat baliz bezala. Lar, carta a Mb 277. A. Larramendi, berari bakarrik zegokion ausardi justuaz beargai edo irteziñ onetan sartu zan. Cb EBO 49. Onek, ez gizonen, ezpada Aingeruen beargaia zirudien. Ib. 29. Atxurren, laijetan, irab[i]atuten, landara jorraan ta biargeirik gogorrenetan. Mg PAb 59. Kristauaren lanak, bear gaiak edo egitekoak ere eztitu ondo ezagutuko. Gco I 18. Nai ta ez egin bear ditugun egunoroko lanak eta beargaiak jaso ditzakegu Zerurako irabazi andiagoak izatera. Gco II 88. Aragiaren lanak edo beargaiak eskuratzen edo menderatzen baditugu. Ib. 57. Bakotxak bere etxeko familijakuakin egin daizala bere biar geijak. JJMg BasEsc 105. Ezin onian eruan al dabeela, bestiak ainbeste salzeia, ainbeste biargei eukitia, ainbeste irabaztia. Astar II 25. Ezta urte asko gizendu zuela Hernanin Ignacio Goikoetxeak, bere bear gai guziak egiten ziozkan idia. Izt D 179. Iñauterian oitu bezela / Donostiako gazteak / [...] datoz plazako dantza-lekura / gaur esker onez beteak, / bakoitza bere bear-gaiakin / erakustera nekeak. Echag 182. Naiago dutela jardun nekazaritzan, ikatzgiten, mea ateratzen, burnigintzan, itsas lanetan eta beste beargai nekosoetan. Izt C 183. Aren beargai guzia [...] Jainkoari erregutzea oi zan. Arr GB 48. Ondo betetako nire enpliuak beragaz dakazan lan edo biargeiak. "Funciones" (1868). BBatzarN 243. Auzi-beargai onetan bikarioa ta beste iru juez arkitu ziran. Aran SIgn 61. Santuak orobat ekiñ zien bere beargaiai, batez ere gizonik andizkienetakoai ejerzizio edo jardunaldi espirituzkoak emateari. Ib. 97. Eta asi ziran gudariak gudan. Emezortzi illabetian iraun zuten biar-gai artan. Bv AsL 214. Eman zioten biar-gai bat beenekua, zeña zan sukalkinari laguntzia. Ib. 50. Bere beargaiko gauza guziak eskribitzeko [sekretarioak] sedazko eta zillarrezko luma txit eder eta preziatu bat egiñ zuen. Arr May 27. Biargeiren bat edo lanen bat ikasteko. Itz Berb I 40 (la ed. guipuzcoana dice eginkizunen bat edo lanen bat). Ona emen zertan bear zukean Elade osoaren beargairik andienak, Platon batasun-zalearen iritziz. Zait Plat 117. Bizitzarako beargairik beinenak irakastean, eladetarren, eta batik-bat, Atenaitarren aldakeri galgarria areagotu besterik etzuten egiten. Ib. 123.
azpiadiera-1.1
"Au dek beargaia! , ¡qué faena, qué lata!" (G-azp).
behargai
<< behar 0 / 0 beharketa >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper