Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

60 emaitza abenda bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
erotu.
sense-1
(AN, B; Mic 6v, Lar, Aq, , Dv, VocB , A; -rh- SP, Urt I 170, Ht VocGr 362, Lecl, Dv, H, A), eratu (G-nav; Lcc; -rh- S; Gèze, H), err(h)otu. Ref.: A (eratu); Ond Bac; Iz Ulz; Asp Leiz2 24; Gte Erd 71, 159.
Volver(se) loco; poner(se) fuera de sí.
(Empleado con aux. trans. e intrans.).
"Embobarse" Aq 1177. " Eratu (adj.), loco, enloquecido. Eratuik do " Ond Bac. v. zoratu.
tradizioa
Tr. Documentado desde Dechepare, es usado tanto al Norte como al Sur, aunque es bastante escaso en textos vizcaínos. La forma eratu aparece en Lazarraga (eraetan ), en textos alto-navarros y en AstLas . Hay errotu en Haraneder (Act 12, 15), Monho (36), Hiribarren, Lapeyre e Hiriart-Urruty (Aurp 50); errhotu en TB . En DFrec hay 12 ejs. de erotu . Con aux. intrans. bipersonal (X-i erotu zaio, 'X se ha vuelto loco') lo encontramos en Lazarraga, Beriain, Aguirre de Asteasu, unos versos guipuzcoanos del s. XIX y Alkain.

Nola erhoturik narabilazu. E 203. Eztuté erranen ezen erhotzen zaretela? Lç 1 Cor 14, 23 (Dv, Ol er(h)otu). Oi ainbat dakust lazeria ze / eraetan jat, fedea! Lazarraga 1196r. Eratu ni bide naiz, santu ezpanaiz. (AN). TAV 3.1.19. Gizon oni heratu zaio. Ber Trat 113v. Ha galatar zentzu gabeak, nork erhotu eta liluratu zaituzte. Ax 276 (V 184). Nola Ponteko Heraklean baita ezti pozoinsurik, hartarik iaten dutenak erhotzen dituenik. SP Phil 283 (He 284 zoratzen eta erhoarazten). Itsutu dela, erhotu dela. Tt Onsa 62. Erotu ez den edozein zenzakor. Mb IArg I 64. Andere izkontü batez zen erhotü. Egiat 219. Demonioa dauka, ta eraturik dago. LE Io 10, 20. Pozez erotuta. VMg X. Erotu zate emakume oei, zer gertatzen da? AA II 227. Munduko banidadiakaz erotuta. JJMg BasEsc 240. Amurus eratiak. AstLas 12. Errhot bedi, zuhurt dadintzat. TB 1 Cor 3, 18. Txakurra eroturik / zegoan guztia. It Fab 257. Lehoa kasik da erhotzen. Arch Fab 101. Nahikabe xumenak errotzen zuen. Hb Egia 79. Erotu egin zaio / Don Karlos jaunari. KarlBB 127. Neska bat ikusi nun / erotu bearrian. JanEd I 104. Pozarren dira andrak erotu, / Edo zoratu. AB AmaE 373. Edo txantxetan abil, edo erotu egin aiz. Apaol 83. Herrak errotzen zuen jendetze batez burlatua. Lap 251 (V 114). Eroturik ipinten nau bere Bizkaiko kanta edo abestiakaz. Echta Jos 312. Erhotzen zen, bi zangoak airaturik igortzen zuen uztar bakotxean. JE Bur 20. Iseka onek mutilla oso erotzen du. Ag G 310. Madalendar marroa, erhotua, bi hiru aldiz heldu da oraino saltoan. Barb Sup 94. Behatze zorrotz, deusere ohartzen ez direla dirudien erotu edo . tumor cerebral delakoen nahasturia adiarazten dutela. FIr 191. Deabruak artua ta eroturik dago. Ir YKBiz 337. Erotzerañoko kezkak. NEtx Antz 82. Itsasoa arras erotu zan. Anab Poli 61. Berresaten zuen mozkorturik, eroturik. Mde HaurB 100. Ain erotua dabil gure gizontxoa. Vill Jaink 27. Abenda pozoitu, buruak erotu. MAtx Gazt 77. Entzunen duk ase artio, nahasi artio, erhotu artio. Larz Senper 108. Erotzeko zorian zegoela esan zitekean. NEtx LBB 52. Erotu al zaik edo zer zerri aiz i? Alkain 120. Erotuko zenuteke zuek bat! Ataño TxanKan 13. Duroa ikusi zuanean, erotu omen zan. JAzpiroz 93. Aren itzak entzunda / piska bat erotu. Ayesta 23.
v. tbn. Echag 26. Gy 204. Bil 48. Ud 104. Sor AuOst 81. Alz STFer 133. Iraola 48. A Ardi 127. Ox 206. Zub 22. Tx B I 147. MendaroTx 31. Or Mi 72. Ldi UO 57. ABar Goi 40. TAg Uzt 246. Zait Sof 34. JAIraz Bizia 57. Txill Let 98. Izeta DirG 81. Osk Kurl 146. Ibiñ Virgil 81. Lab SuEm 176. Berron Kijote 68.
azpiadiera-1.1
ehotu. " Belharra heldu duzu ehoturik (BN), la hierba viene en abundancia, litm.: loca" A.
azpiadiera-1.2
Zerk du sua egiazki erhotzen ez bada haize bortitzak? "Qu'est-ce qui déchaîne vraiement le feu?".Ardoy SFran 296.
azpisarrera-1
ELLOTU, ELLATU (-llh- S ap. Lh). (Forma con palatalización expresiva). "Dim. de erhotü, devenir fou. Ellhatürik düzü, il est un peu fou" Lh.
Berze irurak daude txotxatiar ellotruk xain xaina. Mdg 121.
azpisarrera-2
EROTU ERAGIN. Hacer enloquecer. v. 1 eroarazi.
Aitaita esaten ikasi du, aitonari erotu eragin bear dio. Ag G 374.
azpisarrera-3
EROTUXE (Aprox. de erotu).
Ja errotuxea ez balitz, ez litzazke dazkigun lan tzarrak egin. HU Aurp 131.
erotu
<< eredu 0 / 0 eusko >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper