Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

22 emaitza abarrots bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
burrundara.
tradizioa
tradizioa
Tr. Documentado a partir de mediados del s. XIX en autores guipuzcoanos y vizcaínos. La forma burrundara es claramente predominante en los textos; burrundada aparece en algunos textos vizcaínos, en Arrue y modernamente en Zendoia. En DFrec hay un ej. de burrundara .
sense-1
1. (V; -aa V-gip), burrundada (Zam Voc). Ref.: A (burrundada); Iz ArOñ (burrúndaa), UrrAnz; Etxba Eib; Elexp Berg.
Zumbido. "(Vc), zumbido" A. "Burrúndaa bat, un zumbido. Burrúndara bat jo" Iz ArOñ. "El zumbido (de mosca, piedra, etc.)" Iz UrrAnz. "Burrundara, llamamos, p. ej., al ruido que saca una piedra arrojada al aire con fuerza a pedradas o con honda" SMuj. "Vibración. Motorran burrundaria urriñetik entzuten zan. Burrundaratik konturatu nintzan, erletxia zana inguruan" Etxba Eib. "Burrundaria eiñ, zumbar. Kanpai nausixak burrundara luzia eitten dau" Ib. "Ruido que producen las abejas, motores, coches, etc. Zuluan sartu ta egundoko burrundarak etara zittuan kotxiakin" Elexp Berg. v. burrunba.
Bazan antxen erlearen burrundara. Urruz Zer 29. Beingo baten ixildu dira gustijak, euli baten burrundadea entzun leike. Kk Ab I 94. Kakalardoak datoz burrundada joaz. Zendoia 170. Patio guztian euli baten burrundararik be ez zan entzun. Gerrika 108.
azpiadiera-1.1
(V, G ap. A ), burrundada (V, G ap. A ).
Fragor, estrépito, ruido en gral.
Ujolak Bidasoako ibaian zekartzien aritz ta pago oso andien burrundara eta ospe izugarria. Izt C 381. Nere andiuste, nere eziñ-eraman eta aserre eta bengantzaren burrundadak. Arr Animen (?) 512 (ap. DRA). Odei burruken burrundaretan, / ene Erregea, / atxak badodaz dardar saltoka, / ikusiten / zure etsaien sutunpen otsak. AB AmaE 132. Nire egoen burrundareak aberetzarrak / Ipinten ditu ikaraturik bildurrez danak. Ib. 375 (habla un águila). Armada batek dakarren burrundara da urbiltzen. RArt "Altabizkarko kantua" (ap. DRA; en la versión BN (Michel LPB 237): armada baten burruma; burrunba en CancB II 3, 50). Aor su-odi edo kañoien burrundadak. A Ezale 1898, 179b. Uginen (olatuen) burrundara indargarriak durundi egiten zigun belarrietan. A Itzald II 79. Bere sorbalda inguruan, onelako guda-burrundara izugarria [...] erakori zan. Zait Sof 164. Elkarren gainka datozen olatuen burrundara. Lek SClar 103. Amaika lagunen loa galerazi eban, aize zatarraren amaibako burrundara arek. Erkiag Arran 153. Eguerdiko amabien kanpai ots astunak [...] burrundara ta durundu sakona zabaldu eben inguru osoan. Ib. 28. Eten gabeko makina-burrundarak. Anab Poli 41. Ontziak atzea goraño altxatzen zuanean azpiko errotak aidean burrundara sendoa ateratzen. Ib. 62. Kamioi arek joaterakoan atera zuan burrundara. Ugalde Iltz 21. Txistu izugarriak eta berebiziko trumoi burrundara batzuek. Ib. 16. Aizearen burrundara orduan geiagotu; enbatak gero ta gogorragoak. Anab Aprika 96. Nire atzean lurrikara andi baten burrundadea entzun neban. Izaki bizidunen egoen zaratotsa zan, egoak alkar joten ebenean, txirringen burrundareaz batera. Ker Ez 3, 12s. Ara an errien naaste-otsa, ur andien burrundarea lakoa. Ker Is 17, 12 (Dv burrunba, Ol marruma). Aize-boladarena lako burrundarea sortu zan. Ker Act 2, 2 (He, TB, Dv harrabots, Ol, IBe burrunba, IBk hots). Bularretan, burdinezkoak diruditen bularrekoak dituzte; eta haien hegalen burrundara zaldi askorekin gudura doazen gurdiena bezalakoa da. IBk Apoc 9, 9 (Lç, Ur (V), Ker, IBe (h)ots, He, TB, Ur (G), Dv (h)abarrots, Ip herots, Ol zarata). Zarata edo burrundada gitxien egoan lekuetatik. Gerrika 113.
azpiadiera-1.2
Rumor, voz que corre.
Eisenhower presidente urten zanean, bizepresidente katolikoen bat izango ete zan be izan zan burrundadea. EgutAr (V) 4-6-1959 (ap. DRA).
azpiadiera-1.3
Resonancia, repercusión (de una noticia).
Egun arek komunikabidietan da abar, burrundada gogorra atera eban. Gerrika 244. Erri eta inguruetan burrundada gogorra zabaldu zan. Ib. 178.
sense-2
2. Ráfaga.
Aizeak indar artzen du... eta daramatzi bere burrundaran, [...] azken-itz oek. Arzac EE 1884a, 136.
sense-3
3. " Burrundada (V, G), burrundara (V, G) [...] bravata" A.
azpisarrera-1
BURRUNDARA BATEAN. Zumbando. "Motorra pasau dok exte aurretik burrundara baten" Elexp Berg.
azpisarrerakoSense-1.1
(Fig.).Rápidamente. " Goizian goizetik burrundara baten dabill gure ama " Elexp Berg. .
azpisarrera-2
BURRUNDARAN. "Burrundaran ibilli, pasau, etab., andar, pasar con ruido, estrépito" Elexp Berg.
azpisarrerakoSense-2.1
(Con adj.).
Ardoa tripara erortzian, asi ziran aizeak tripatik kanpora burrundara andian. Urruz Urz 49. Burrundara bizian etorri da erasoa, baina zaparrada atertu ondoan lehen bezain lasai ari dira ardiak belarretan. MIH 202.
azpisarrerakoSense-2.2
(Fig.).Rápidamente. " Beti burrundaran ibiltze zuan da azkenian baztarra jo zuan " Elexp Berg. .
Lagun orren eskutitza etorri zitzaidanean, oldozmen oiek guztik burrundaran bururatu zitzaizkidan. JAIraz Bizia 9.
azpiadiera-2.1
(Con adj.).
Geroago ta burrundara andiagoan, ez frenu ta ez zuurtasun, lantegi-olabe aurrean zear, tximistea baiño ariñago iraganteko. Erkiag BatB 73.
azpisarrera-3
BURRUNDARAZ. De golpe, rápidamente.
Susmau orduko, sekulako kankarrekoa artu eban, besotik oratutea lortu ez eban txinel gizon mardo batek, burrundadaz emona. Erkiag BatB 29.
burrundara
<< burrunba 0 / 0 danbarra >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper