Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

24 emaitza abaraska bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
atsekabetu.
sense-1
1. (Lar, , Dv, H, A), atsegabetu, atsekabatu (), atsakabetu (Vc ap. A), atsakabatu.
Afligir, causar pesar. "Afligir" , "entristecer" Lar y Añ. v. atsekabeztatu, nahigabetu.
Pobreak naigabetzea eta atsekabetzea. Gco II 7. Mindu dagijala ta atsekabatu dagijala bere bijotza pekatubaren damubagaz. fB Ic III 121. Bainan Paulok ihardetsi zuen: zer hari zarete nigarrez, ene bihotza atsekabetuz. TB Act 21, 13 (Lç erdiratzen, Dv min ematen). Zorigaitz onek guziak atsekabetu zituen. Lard 520. Eztu zorigaitzak atsekabetzen. Bv AsL 29. O zenbat penak atsekabetzen duten gizona mundu onetan! Ant JesBi 126. Laguntasun gabe dagoanaren biotza etzazu atsekabetu. Ag Serm 426. Orhoitzeak berak atsegabetzen nu. JE Ber 84. Oriek, berriz, atsekabetzen ditut. Zait Sof 21. Orretxek miñ pixkanbat ematen zion. Gañerako gauzak ez [...], oiek guztik gutxi atsekabetzen zuten. JAIraz Bizia 67. Zu atsekabetuaz ezer irabazten dodala nik, uste al dozu. Erkiag Arran 99.
azpiadiera-1.1
(Lar, H).
"Afligirse" Lar.
Projimoari gaizki nai diogulako, aren onaz damutzen, tristetzen eta atsekabetzen geranean. Gco II 66. Oen gurasoak atsekabeturik lotsa andian ixill ixillik daudela, osterontzeko aideak [...] batutzen dira jai egun batean. Izt C 237. Eta atsekabetu ziren handizki, eta hasi zitzaizkon zein bere alde erraiten: Ni othe naiz, Iauna? HeH Mt 26, 22 (Ur atsekabeturik; He tristaturik, Or, IBe goibeldurik). Beste lagunak eginbide onekin txit atsekabetu ziran. Lard 411. Guztiz estutu ta atsekabeturik. Arr GB 93. Ta bere aide ta anai nagusiena tristuratu ta atsekabetu ere ziraden ez gutxi. Aran SIgn 79. Asi zan atsakabatuten gatxen bat etorriko iakalen ustean. Ezale 1898, 127a. Gu elkarri begira gelditu giñan ikaraturik eta ua bialdu izanaz atsekabetuta. Or Mi 86. Bere erritik kanpora, bakarrik, oso atsekabetuta. Anab Usauri 91. Ama, etzaitia orrela atsekabetu. Alz Ram 23. Emen daukozuz emakume guztijok atsekabeturik eta damu-damurik egiñen orregaz. Otx 51. Emakumea ere, aur egitean, atsekabetzen da, bere ordua etorri dalako. Ir YKBiz 459. Orren adiñeko biotza, atsekabetzen danean, bildurgarria izan oi da. Zait Sof 183. Haurrak soilki ez zeuden atsegabeturik goiz hartan. Mde Pr 290. Esan eutson oso atsekabetuta. Bilbao IpuiB 29. Hunegaitik atsekabetuta egon zan ibitaldi guztian. Osk Kurl 94. Besteen pozarekin poz artu, iñoren miñarekin atsekabetu. Vill Jaink 89. Ikutuxka bat eman zion zatoari eta bezpera-gauean baiño zimurxeago arkitu zuan; atsegabetu zitzaion biotz-ondoa. Berron Kijote 98. Atsekabeturik Ondarroara biurtu zan. Etxabu Kontu 48. Atsekabetuta geratu itun. Ataño TxanKan 258.
azpiadiera-1.2
(Lar), atsekabatu ().
(Part. en función de adj. o sust.).Afligido. "Afligido" y "molestado" Lar. "Desdichado" . v. atsekabedun.
Gerozko hondra-ezak eta neke guziak baño atsekabetuago utziko zion hau egin-beharrak bere barrena. Mb OtGai II 351. Andre Eloisa alargun atsekabetuari. AB AmaE 106. Deituak gera eriak sendatu, atsekabetuak poztu ta bide okerrian dabiltzanak zuzenian ipintzera. Bv AsL 166. [Santa Ana] ikusi zala atsekabetuba, baia baitabere atseginduba. Itz Berb I 264. Atsekabetua ebillen mutilla beti neskatillearen igesi. Ag Kr 156. Il balitzakio, eluke semea izango, duen baino errukarriago, atsekabetuago, abailduago ta gogoz ilago. A Ardi 100. Atsekabetuen pozgillea. "Consolatrix afflictorum" . ArgiDL 115. Andre beldurtu atsegabetuek. "Desconsoladas" . (Quijote IX) Anab RIEV 1928, 612 (AIr ib. 607 atsekabetu; Or RIEV 1929, 9 naigabetu). Atsekabetua. (Acot. esc.). Alz Ram 126. Nork bildu ditu atsegabetuak lagunarte bakarrean? "Amaricantes" . Or Aitork 394. Atsekabetuen atsegin, mingostasunen ezti-abaraska dan Andra zoragarriagana. Erkiag Arran 156. Untziari agur egiteko asmoz, agur atsekabetua. Ib. 80. Kristauei oinak garbitu, atsekabetuei lagundu. IBk 1 Tim 5, 10 (Lç aflijituak, Dv atsekabedunak).
azpiadiera-1.3
atsekabatu ().
"Molestar" .
Parketan jakee alanguai, ta bakarrik ekiten deutseegu, burdiñak eskubetan ditubela, atsakabatuten gaitubenai. Mg PAb 218. Etzegoan ez lo eta oartu bage bitartean inpernuko deabrua, zirikatu eta atsekabetzen zuela. 'Tentarle y molestarle' . Aran SIgn 22. Orduz landarako kantu garratzakin atsekabetzen zuten oek Santua. Bv AsL 160. Bata-bestia iñork etzezan atsekabetu,bakoitzaren izena estaliko kapiriuan izkiribitu zien Santuak, guztiyak ta bakoitzak gorde zezan beti toki jakina. Ib. 77.
sense-2
2. (SP (sin trad.)).
Convertirse en pesar, aflicción.
Nekez denean egina, / atsekabetzen da atsegina. "Bienfait se convertit en méfait" . O Pr 328. Lau ilebeteko poz-atsegin guztiak bat-batera atsekabetu zitzaizkion. A Ardi 89.
azpisarrera-1
ATSEKABETUXE. Aprox. de atsekabetu.
Bertha atsekabetuxe zen baratzeetan lorerik ez zela ikusirik. Mde Pr 90.
atsekabetu
<< aberaska 0 / 0 barra-barra >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper