Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

14 emaitza takateko bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
mokoka.
tradizioa
Tr. No se documenta en autores suletinos ni, salvo Otxolua, en vizcaínos. En DFrec hay 7 ejs.
sense-1
I. (Adv.).
azpiadiera-1.1
1. (G, L, B; Aq 695, H). Ref.: A; Izeta BHizt; Gte Erd 150 .
Riñendo, disputando; riñendo, abroncando. " Mokoka daude, ils raisonnent" Ht VocGr 413 (tal vez con el sentido de 'disputando, discutiendo'). "Reprender, mokoka egon, ibilli (AN)" Aq 695.
Bada orai mokoka hemen hari gabe / bedi gure artean yuie. Gy 234. Orai ez nuk trenpian / Mokoka artzeko. LuzKant 56. Bethi mokoka elgarrekin eta behinere ez samur. Prop 1882, 101. Hasten zaio mokoka / Martini Kattalin. Zby RIEV 1909, 105. Beti mokoka dabiltz. JBDei 1919, 255. Gero Erramun ta Patxi mokoka asi dira. TP Kattalin 196. Emazteki bat eta debru bat, tira-ahala mokoka ari. Barb Leg 62. Hasten zaio mokoka gizon gaixoari. Ib. 133. Zipoka ta mokoka, maxioka ta ixeka narabilke. TAg GaGo 12. Bazkun ezberdiñetako gudariak alkarrekin mokoka jardun ez ditezela. "Se planteen divergencias o pugnas" . EAEg19-5-1937, 1675s. Atsegin-neska nekhatuak / mokoka zekhenekin. Mde Po 92. Itzik ateratzen bazuten alkarri mokoka ekiteko izan oi zan. Etxde JJ 28. Ez naiz mokoka ari. Or Aitork 324. Bere itzalarekin ere ariko da mokoka. Herr "Erran-zahar" (ap. DRA). Eztabaida gorrian ari ziran mokoka. Zait Plat 151. Beste andre batekin mokoka ari zelarik. (AN-ulz). Inza NaEsZarr 1104. Ez gira hunat jinak mokoka artzeko, bainan ba gauzen esplikatzeko. Etchebarne 56. Jokoa egin ezinda, alkarri mokoka beti. Albeniz 135. Garate jauna eta ni mokoka ari gara aspaldian. MIH 366n. Elkarren lehian, elkarri mokoka [...] zebiltzaino. MEIG IX 28.
azpiadiera-1.2
2. (c. ap. A; Lar, H).Picoteando, a picotazos. "Picotear, mokoka ari " Lar. "A picotazos (lucha de aves)" A.
Nola, irten bezala / txitoa arraultzetik, / ez duen utsegiten / mokoka alerik. It Fab 158. Haitz zorriei mokoka [okhila] . Hb Esk 237. Asi ziran [egaztiak] mokoka-mokoka askakuari. Otx 155. Eraso zion atzemalle ausardiari egaztiak mokoka. TAg Uzt 117. Goizean bi ogi-zopa, / nolatan zuri ez opa? / Saiatzen ziñan mokoka. Zendoia 156.
sense-2
II. (Sust.).
azpiadiera-2.1
1. (Ht VocGr, Lecl, H).
Disputa. "Raisonnement" Ht VocGr 413 (probablemente por 'disputa, discusión').
Joko arrabots handitako, joko disputaz eta mokokaz betherikako guzieri. EgunO in Arb Igand 188. Bainan hekien mokokek sinhetsaraziko diote sinhesten ez duenari. Hb Egia 127.
azpiadiera-2.1.1
"(Gc, L, B, BN, S), reprensión" A.
azpiadiera-2.2
2. Picotazo. " Mokoka batez hil dezake arranoak usoa " H.
Ez da entzungo aurki mokoka zorrotzen takateko legorra besterik. TAg Uzt 13. Aldameneko lagunari noizbeinka mokoka zorrotza erantsiz. Ib. 112. [Txita] ark ere egin zidan / amaika mokoka. Zendoia 25.
azpisarrera-1
MOKOKA EGIN. (Ae; mokokain AN-olza). Ref.: Bon-Ond 158; A Apend.
a) Reconvenir, regañar, reñir.
Pedrori mokoka egin zion esanez: Zoaz emendik, Satan. Ir YKBiz 240. Maisua, mokoka (errixta) egiezu zere ikasleai. Ib. 377. Eta etxekoak mokoka egiten badikate? Sabiag Y 1934, 24.
b) Picotear, dar picotazos. "Oilloak mokoka egin zion (G-azp)" Gte Erd 156.
azpisarrera-2
MOKOKAKO (Adnom.).
Elkarri mokokako "konpasetan", ertz-kantoi mutur bihurritutan hedatzen da. MEIG IX 120. (en colab. con NEtx)
azpisarrera-3
MOKOKAN. Riñendo, peleando.
Zerbait da hori ere, mokokan artzeko orde, ostixon bezala. Barb Sup 55. Mozkor arraildue, denekin kuterman eta mokokan. Izeta DirG 56.
mokoka
<< lehor 0 / 0 sakonbil >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper