Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

84 emaitza borta bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
petiri-santz.
sense-1
(L, R-uzt, S; ph- Foix), phetiri-sants (BN), petirisant, betiri-sants (BN), betiri-santi (A Apend), pettiri-sants (AN-erro, L, B, BN, Ae, Sal, S). Ref.: A (pettiri, petiri santz); A Apend (pettiri); Lrq /phetiiśánc/; A EY III 298 y EY IV 36.
(Del nombre propio Petiri (Betiri) Sanz; personificación de la miseria, el hambre, la desgracia...). "Petiri santz opil-kalduz lasterkatu die (Sc), han hecho correr al hambre a golpes de torta" A. (Personification de la) faim" Foix. "Betiri-Sants, personificación del hambre (L)" DRA, que cita a Lander. "Phetiri-santz, la faim" Lrq. "Pettiri Santsakila bizi da hori (S-no), ese tiene hambre" A EY III 298. v. petiri. Tr. Documentado desde principios del s. XIX en textos orientales, principalmente poesía y canciones populares.
Betiri Sants grado handitan, / muntaturik bota ezproinetan, / bortaz borta dabila zela-bridetan, / Frantzian errege sartuz geroztikan. (c. 1815). FrantzesB I 23. Harek dian lana da etxez etxe ebiltia, / Jaun erretorari gero berrien eramaitia, / nula gahüntatzen deron Phetiri Santzek thipiña. Etch 364. Auher edo neskatilekin Petiri santzen askazi / hola bethi düt ikhusi. Canc. pop. in Michel LPB 369. Petiri Santz, ene anaia, miseria deitzen hiz hi, / aditu diat aspaldian Senperen haizala bizi. Ib. 417. Zinezko Betiri Santsenian sartuak ginen. Gero eta gaizkiago zohazin nere aferak. StPierre 28. Betirisantsi eskarnioka Jan-Batist. Ox 202. Laborantzan gogotik ar! / Petirisantsik etzauku jinen, / ez egun, ez bihar! Etcham 189. Petirisants edo gosetea. Ib. 145 (tít.). Andria eta haurrak / zagotzan nigarrez, / Petirisans higuinak / bisita beldurrez. Ib. 145. Phetiri Sants herrian, bere puñala gerrian (BN-mix). Ib. 94. Horrek oono Pettiri Sans ikusiko dik bai (alfer ta mozkorrengatik erraten da) (BN-ciz). Ib. 298. Betiri Santsen zaldia bidean yoaile handia, lekaiotzat duelarik miseria (BN). A EY IV 36. Izan direla gosete izigarriak gure Eskual-herrietan, bereziki Lapurdin. Petirisant erraiten zioten goseteari. Egunaria 6-11-1972 (ap. DRA).
azpiadiera-1.1
Betirisantsen soldaduak / Framazon Beltzak deituak / non-nahi zaizkigu nausi pharatuak. Zby RIEV 1909, 228 (betirisants se identifica aquí con el movimiento francmasón; v. tbn. más ejs. en la misma pág.).
azpiadiera-1.1.1
Betirisanstarren Jainkoa / da mundu huntako gozoa, / erlisione libro eta lazoa / aphez gabekoa. Zby RIEV 1909, 228 (v. tbn. 229).
petiri-santz
<< 1 palanka 0 / 0 poliki >>

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper