Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

45 emaitza abelgorri bilaketarentzat

Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
abelgorri.
sense-1
(V, G, AN, BN, Ae, Sal, S, R; Dv, Mdg 149, ZMoso 72), aberegorri (Hb), abergorri (V-gip), abegorri (L, BN, S; Hb). Ref.: VocPir 361; Bon-Ond 142; A; Lh (abelgorri, abegorri); Etxba Eib (abergorri) .
Ganado vacuno; cabeza de ganado vacuno. "Asnal, asto jentia; vacuno, abel gorria " Mdg 149. "Bétail à cornes" Lh. " Abere-gorri, [...] bête à cornes, bête à poil roux" Ib. v. AZIENDA GORRI. Tr. Documentado en Iztueta, Duvoisin, Etxegarai y autores meridionales del s. XX. Tbn. lo emplea J. Etchepare. Abelgorri es la forma general. Hay abere gorri en los septentrionales Duvoisin y J. Etchepare.
Abelgorria esaten zaiote Zezen, Idi, Zekor, Idisko, Idigai, Bei, Bigaintxa, Txal, Bigain, Aretxe, eta Beitaldeari darraizkion osterontzekoai. Izt C 167. Donostiako mugape guztia ikusten da gaur abelgorriz ondo jantzirik. Ib. 181. Orai arteo mintzatu natzaizu xeheki abere gorrien ongarriaz. Dv Lab 171. Okullutik urrean zegoen sukaldea, eta maiyan jarrita zeudelarik, ikusten zituzten abelgorriyen muturrak. Etxeg EE 1885b, 314. Kortan egozan abelgorriari (ganado vacuno) jaten emotera. Echta Jos 38. Lurrak eta abelgorriak ematen duenetik bizi oi dira. Ag G 322s. Abelgorrijen arteko birijetako miña. ForuAB 95. Abere gorrien tuberkulosaren mikrobioa. JE Med 121. Gañera, emengo abelgorri ta abeltxeak gutirenak bezin on eta umakor dire. Bera EEs 1915, 215. Ukulluetan lau-bost abelgorri ezurtsu. A Ardi 6. Aberatsa be aberatsa, bai abelgorrittan, bai ardittan. Otx 75. Abelgorrien larruak izan bitzate aitatzera goazen goieneko sal-neurriak. "Pieles de ganado vacuno" . EAEg 23-2-1937, 1135. Herrian hain ugari ziren abelgorri eta ardiak. Mde Pr 236. Abelgorri naiz giberriai buruzko amarrenak [...] Jaunari eskiñiak izango dira. Ker Lev 27, 32 (Ol abelgorri). Reno ingurua ardi gitxikua da; abelgorri talde batzuk, da eurak be ez ain aundiak. Gerrika 212s.
v. tbn. ForuAG 325. NekIr 70. JMB ELG 16. Munita 70. Etxde JJ 124. Erkiag BatB 55. Anab Poli 133. Ibiñ Virgil 112. Garm EskL III 84. BBarand 97.
azpiadiera-1.1
(Precedido de ganadu ).
Nekazarien izerdi tanto guztiak ganadu-abel-gorriantzat ixurtzen. GipNek 1904, 13.
azpiadiera-1.2
(Como primer miembro de comp.).
Bermeon egoten zirean abelgorri batzarrak, domeketan illebirik baten. Echta Jos 242. Orrelako izketak zeuzkaten abelgorri tartean zebiltzan baserritarrak. Ag G 89. Bei-zai arteko burrukak, abelgorri-lapurretak eta alkar iltzeak. NEtx LBB 111.
azpiadiera-1.2.1
Abelgorri eta beor-zaiak.JMB ELG 43.
azpisarrera-1
ABELGORRI-SAMALDA. Rebaño de ganado vacuno.
Abelgorri samalda andiak sartzen zituzten Franziatik. Izt C 177.
azpisarrera-2
ABELGORRI-TALDE. Rebaño de ganado vacuno.
Probinzia labur onetan jaio, azi eta gizentzen dan abelgorri taldea. Izt C 176. Beste alderdi batean agiri ziran txerri ta abelgorri talde andiak. Ag G 86.
abelgorri
<< abelgorri 0 / 0 ABELGORRI-TALDE >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper