Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
2 galdatu.
sense-1
1. (V, G; Lar, , H), kaldatu (kh- DvA; H), kaldeatu (AN-araq). Ref.: A; Iz ArOñ (galdáatu); SM EiTec1; Satr VocP (kaldeatu); Garm LexEV 268.
Caldear, poner al rojo; abrasar; templar (el hierro, etc.); (fig.) enfervorizar. "Caldear" Lar y Añ. "Chauffer au rouge, rendre incandescent; au fig. embraser" Dv. "Donner une chaude, une chauffe au feu de forge" H (ap. Lh). "Galdáatu, galdáaketan, caldear" Iz ArOñ. "Caldear (en el tratamiento térmico). Sarri galdatutako galtzairuak, ur-ebagixak ugari" SM EiTec1. "Acción de poner a punto el horno" Satr VocP.
Arria karobian galdatzen eta auts biurtzen da. AA I 412. Errementarijan goritu ta galdaturiko burdiña. Ur MarIl 40. Burdina sutegian baino khaldatuagoa ilkhiko naiz. Dv LEd 81 (Cb Eg II 39 irazakiago). Nere hoztasuna berotzen du, nere bihotza khaldatzen. Ib. 92. Burdin ziri bat kaldatu. (1884). HerVal 149. (el ed.: "kaldatu, templar el hierro") Eguzkia bideak galdatuten asi baiño lenago. Ag AL 68. [Suak ozka dagion egurra] pixkaka galdatuz doa, ta azkenik gori-gori itzultzen. Onaind in Gazt MusIx 148. Kañoia [...] errementariaren aizkoragitean bezela galdatua zegoala ikusi nuan. Alkain 151. Beharko zuen gero bertsulariak berak ere jokoan sartu, berotu eta kaldatu. Larre ArtzainE 249.
azpiadiera-1.1
(Part. en función de adj.).Ardiente, abrasador.
O ene Jesusen bihotz adoragarria, amodio dibinoaren labe khaldatua! JesBih 440. Suaren gar isiotu eta galdatuetatik zaindu. Itz Azald 85. Ikusi eben etorten eleizarantz enparantza galdatuaren erdi-erditik gizon bat kapiaz batuta burutik oñetara. Kk Ab II 103.
sense-2
2. (V-gip; Lar, , H, Bera), kaldatu (L-ain ap. A ; Lar, , H (kh- ap. Lh)). Ref.: Etxba Eib; SM EiTec1.
Soldar, fundir. "Calzar azadas, rejas de arado, picos, etc., añadirles hierro o acero cuando están gastados" A. "Unir dos hierros por el fuego. Errementarixari eruan biarko detsazuz zati bixak galdatzeko " Etxba Eib. "Fundir (Zarrak erabiltzen dute). "Aurrera"-ko labak amaika burdiña galdatutakuak dira " SM EiTec1.
Urrun oiñaze sakonak! Zabal garai-otsak! / Gugan galdatu baitira / iru zorionak! Ker Bitargi 73 ("soldar, fundir" en el voc. del final).
galdatu
<< gaita 0 / 0 galdu >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper