Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 erronka.
sense-1
(V-arr-gip, G, AN-larr; Lar, Añ, H), arronka (V-gip, AN-gip), arrunka, ronka. Ref.: Totor Arr; Asp Leiz2; Garbiz Lezo 186; Elexp Berg.
Bravata; desafío, provocación; amenaza. "Ronca, amenaza" Lar. "Vanidad" Garbiz Lezo 186. "Bravata, provocación" Asp Leiz2.
Judioak baitzabiltza desarrazioan, guziak zire oiu, erronka ta meatxu. (149) LE-Ir. Ta jaikitzekotán / niórk ez laguntzén, / bai ronka ta zistakotán. LE Kop 44. Erronka andi au zezen jabearen belarrietara iritsi zanean. Izt C 247. Aguro isildu zan / moruben arronka. Afrika 123. Orrenbeste erronka / aditutakuan. EusJok II 28. Erronka ta naste. AzpPr 97. Nere arrunkarikan / ez du iñork aditu. Ib. 68. Zurri ortako itzak arronkik txorrostuenetako baten ao-muturrak zirala. M.A. Iñarra Ezale 1897, 386b. Ez nazu izutuko zure arrunkakin. Alz Bern 77. Orain lau urte ainbat erronka / garai onetan ez dauka. Tx B I 104. Ez dago arrunka aundirik. Tx B 218. Geroenean etor leikio / erronka ari jardespena. Or Eus 390. Balendinen erronka garratz au entzuki. TAg Uzt 48. Aspaldian badaukak / erronka ugari. Zepai in Uzt LEG I 319. Sunbillan degu aixkolari bat / arronka askorik gabia. Auspoa 39, 50. Joku bezperan erronka, biaramonean errenka. EZBB II 20. Amerikara dijoala-ta / dabilki milla erronka. TxGarm BordaB 135. Eztabaidie, joko-erronkak be, ez ziran falta izaten. Gerrika 41. Erronka gutxi eta / indarra galanki. Insausti 274.
v. tbn. In Etxabu Kontu 147. Arrunka: Xe 198.
azpisarrera-1
ERRONKA EGIN. Desafiar; amenazar.
Demónioek eskárnio ta errónka inendióte. LE Doc 281. Juan Martiñek orduan / egin zion erronka. EusJok II 18. Otoi, Basojaun; ez egin arrunk! EA Txindor 154. Ez arronkarik egin, adiskide. Iru gaituk gero... Lek EunD 49. Arin ibiltzera erronka egiten zien bere maiteeri. Ibiñ Virgil 50n.
azpisarrerakoSense-1.1
Ezinari egiten zaion erronka.MEIG IX 134 (en colab. con NEtx).
azpisarrera-2
ERRONKA JO. Desafiar.
Iñork irten nai badu / jotzen det erronka. EusJok II 32. Zertako erronka jo / gizon makalduak? Auspoa 86-87, 77. Dudarikan ez det egiten / nik jo dedan arronka. EusJok 37. Señalia jasota erronka jo genduan. Auspoa 95-96, 246. Erronka jotzen digutela, ia nork jaso dezaken berak aiña zama. NEtx LBB 166. Ez da erronka jotzeagatik, baiña besteak aguantatzen zuten lekuan ibiltzeko aiña indar eta abildade banuan orduan. Insausti 27. Hutsuneak erronka jotzen du. MEIG IX 129. (en colab. con NEtx)
azpisarrerakoSense-2.1
(Pl. o con modificadores).
Erronkak jo ta birauak bota. Auspoa 83, 69. (ap. ELok 308) Gizon ori da erronka aundiyak / lenago jo dituana. EusJok 133. Orrenbeste erronka jo gabe, esan ezakean. NEtx LBB 146. Tabernan arronkak jotzea balitz. Ataño TxanKan 16.
azpisarrera-3
ERRONKAK BOTA (arronkaak b. V-gip ap. Iz ArOñ). Fanfarronear, andar desafiando. "Arrónkaak botaten, echando fanfarronadas" Iz ArOñ.
Erronkak botatzea / Eztordea [= ezta ordea] aski. Izt D 185. Nere billa enbillen / Bart gau erdian, / Erronkak botatuaz / Prestuezkerian. Ib. 172 (versos atribuidos a Fernando Amezketarra). Ibillirik erronkak beti boteagaz. AB AmaE 268. Erronkak bota eztarriak urratzeraño. Urruz Urz 18. Bota arrunkak, zuk oi bezela. MEIG I 42.
azpisarrerakoSense-3.1
Erronka botatzea ez da gero asko.Auspoa 132, 56 (ap. ELok 109).
azpisarrerakoSense-3.2
Gipuzkoa guziko erronka botia zegok; bandoa ere jozak, nai badek. . Ataño TxanKan 14.
azpisarrera-4
ERRONKAN. Fanfarroneando, lanzando bravatas.
Arronkan pasa ditualako / orrek bost urte osoak. EusJok II 63. Iru erriten jokatu gabekoik bazan / erronkan ziraden asi. Auspoa 95-96, 243. Orduan asiko zan erronkan: --Munduan da Astiasun baldin bada, aizkoran da atxurrean, bota dirua, berdinduko degu ta! BBarand 152.
azpisarrerakoSense-4.1
" Erronka utzean dabil ori " Totor Arr.
azpisarrera-5
ERRONKAZ. Fanfarroneando, desafiando; amenazando. En LE Urt 48, el editor lo interpreta erróneamente y añade edo bata bertzearen ondoren;
v. tbn. voc: "erronkaz, uno tras otro".
Lagúndu ez, baizik errónkas, oius, gólpes jaikiarastenzúte. LE Urt ms. 18r. Iru urtian erronkaz / iñor baldin bazan. EusJok II 23. Burrun burrun erronkaz / laster zidan ekiñ. AB AmaE 404. Erronkaz zabiltza. AzpPr 96. Mutillak egon arren / burlaz ta erronkaz. Uzt LEG I 44.
"Arronkaz, por vanidad" Garbiz Lezo 187.
Goierrin, bum xamar izan giñan sokatiran. Ez det erronkaz esaten, neroni igual izango nintzan txarrena eta. Insausti 112.
erronka
<< erromantiko 0 / 0 errota >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper