Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
1 erreal.
tradizioa
tradizioa
Tr. Se documenta sobre todo en autores meridionales. Al Norte en Voltoire (real ), Axular y Lafitte. Es muy frecuente el uso de errial . Se encuentra erl- (erlak, erlean, erleko ) en Kirikiño, Akesolo, Ayesta y Gerrikagoitia.
sense-1
(V, G, AN ap. A; Lcc, SP, H), errial (V-gip ap. Elexp Berg), erril (AN ap. A), erriel (V-gip ap. Iz ArOñ 139), real , erl .
Real (moneda). "Allegadores de ceniza, etc. de Navarra dicen errealaren zur eta dukataren ero" Aq p. 63. "Moneda que vale un real, en B dos reales" A.
Errealori kastaetarren / ez atzeratu pausorik. Lazarraga 1182v. Ogei eta emezortzi real kobratu ziren ariak. MRos 11.1r. Guziez montatzen dute laur hogoi real. Volt 217. Hamar erreal dituen emazte batek. Ax 549 (V 352). Otoi egiten derauzut egin deazadazun fabore egorzeaz bi eun erreal. (Vera, 1676). FLV 2006, 265. Amabi errieletan nai badu (AN). ConTAV 5.2.9, 142. Sei milla erreal beren / badira gastuak. FrantzesB II 47. Illea emezortzi erreal arroba. Izt C 172. Amar milla talentu, au da, irureunda amasei milloi eta zortzieun milla erreal bezalatsu. Lard 410. Zortzireun milla errialen obligaziñoiak. (1866). BBatzarN 223. Librako iru errial zuben preziyua. JanEd I 74. Leintzeko herri baten egin du tratua: ogei errealean erosi astua. Noe 67. Guztia bere zer izango da? Amar errealen gora-beerea. A BGuzur 138. [Erretratoa] an zegoan, gizategiko ormatik zinzilika [...] errealeko ispilluaren azpian. Ag G 250. Emon eutsozan atzera bost erlak. Kk Ab I 71. Bost mille erlak. Kk Ab II 150. Tire, tire, erriel bire eratsi daigun. Ib. 152. Ogei erriel, nagosi bet gitxiau. Ort Oroig 38. Oge ta bat errial / dozena arrautzak. MendaroTx 83. Bilboti onakoa amar erlean egiten oan. Akes Ipiñ 22. Erreal-erdi batean erosi nizkan mutikoari paper-sorta guziak. Berron Kijote 61. Litroko bi erreal esnea saltzen genduan. BAyerbe 66. Illian diruten urteten eban amabost pezeta, egunien errial bi. Gerrika 28. [Liburuxka] bakoitzak ez du hamar erreal besterik balio. MEIG II 95.
v. tbn. Cb Eg II 17. Mg CC 233. AA II 166. It Dial 67. Zab Gabon 32. AB AmaE 297. Alz STFer 119. Echta Jos 336. Urruz Urz 18. Or Tormes 85. Ldi IL 59. Eguzk GizAuz 158. Lf Murtuts 23. Arti Ipuin 36. Erkiag BatB 161. Salav 54. Etxba Ibilt 162. Etxabu Kontu 204. TxGarm BordaB 163.
Errial: DurPl 63. Mg PAb 75. CrIc 87. fB Ic II 255. Astar II 61. Ur Dial 67. Afrika 97. Bil 145. Arrantz 13. Xe 175. PE 151. Ud 102. Sor Bar 61. Apaol 37. Moc Damu 28. Iraola 77. Ill Testim 8. Alz Txib 85. EusJok II 123. Or Tormes 53. Kk Ab II 152. Anab Poli 133. SM Zirik 46. And AUzta 46. BEnb NereA 244. Etxabu Kontu 81. BAyerbe 21.
Erriel: Auspoa 97, 24. Gerrika 28.
azpisarrera-1
HAMAR ERREALEKO. Moneda de diez reales.
Amar amar-errealeko eta gerriko eder bat emango nizkizun. Lard 200. Erriko emakume premiñadun batek emoten dau amar errialeko bat. Itz Azald 8.
azpisarrera-2
ERREAL BATEKO. "Séxtula, moneda" Lar.
azpisarrera-3
ERREAL-BELLON. Real de vellón.
Nafarroako Reinoak paga dezala ogei milloi erreal bellonen multa. FrantzesB I 97.
azpisarrera-4
ERREAL BIKO (Lar, Añ; errialbiko V-gip ap. Elexp Berg). Moneda de dos reales. "Real de a dos" Añ. "Peseta" Ib. v. elbiko.
Eta nik errealbikoa bota. "Yo les echaré pesetas" . BorrB 31. --Zeinbat emongo deutsegu? --Gitxienez amasei laukoko bana, edo errialbiko bat bijoen artian. Mg PAb 132. Erreal-biko bat emateko geratu ez ginan? Lard 423. Erreal bikoa eskatu. Ldi IL 59. Erreal-bikoz egiña dauka / Elizarako galtzada. Lek SClar 113. Zidarrezko dirutxuak, erreal biko politak. Erkiag BatB 18s.
azpisarrerakoSense-4.1
( Bi errealeko ).
Beti bere bi errialekua etxeari begira. Sor Bar 95.
azpisarrera-5
ERREAL EGIN. v. 1 erlegin.
azpisarrera-6
ERREALEKO (errialeko V-gip ap. Elexp Berg). Moneda de un real; real.
Aizu: nik errialekua pagatu det ordea. SM Zirik 46. Bein sei eun erlekoak / baten jokatuak, / urre gorrizko txanpon / garai artakoak. Ayesta 49.
azpisarrera-7
ERREAL KUARTO (Lar, Añ). "Real de vellón" Lar.
azpisarrera-8
ERREAL ZILAR (Lar, Añ). "Real de plata (G), erreal zillarra" Añ.
Pagatu dugu emen bere lizenziarekin 16 real zillar. (1683). ConTAV 5.2.9, 131. Fletaren erdia pagatuko duzo 13 riel zillar. Ib. 5.2.9,131. Ezta gauza andija errial-zirar bat. Astar II 154.
azpisarrera-9
LAU ERREALEKO ( (Lar)). Moneda de cuatro reales. "Real de a cuatro" Lar.
Lau errialeko baten sarturik dagoz ogeta amalau lauko. Mg CO 84. Bakoitzaren ordain negurria . bi milla ta irureun lau erleko. Gerrika 185.
azpisarrera-10
HOGEI ERREALEKO. "Duro" Etxba Eib. v. ogerleko.
Emongo baleutsu Gurasuak ogei errialeko bat danzara ez zuazan bakotxian. Mg CO 136. Emongo deutsazula ogei errialeko bat. Ib. 36 (v. tbn. 36s.). Ogei-errialekuetan ire bururik ezin leikialako kabidu. SM Zirik 61.
azpisarrera-11
ZORTZI ERREALEKO ( (Lar)). "Real de a ocho" Lar. "Peso, moneda" Añ.
erreal
<< erraztasun 0 / 0 errebote >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper