Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
burrunda.
sense-1
1. (G, AN ap. A ; Lander (L-côte) ap. DRA .).
Ruido sordo y continuado, estrépito, fragor. "Zumbido, gruñido (Lander)" DRA . v. burrunba, durrunda.
tradizioa
Tr. Documentado en autores guipuzcoanos (y en Atutxa) desde finales del s. XIX. En DFrec hay 3 ejs., meridionales.

Etxe aldera asi / genduben burrunda, / tristura aundiya niyon / jendiai barrunda, / atzera begiraka / mendiyan gora junda, / alkarri galdetubaz: / "Gure Ama nun da?". PE 115. Tximist-argi zorrotza leio zabalean; trumoi-orroi-burrunda tellatu-gañean. Lek EunD 31. Orreagako burrunda / onazkero oso urrun da; / aren barririk ez dazague / oraingo gazte zoroak. Atutxa Mugarra "Urrunetik urrunera" (ap. DRA). Ostots-burrunda bizigo dator / maiztuz, luzatuz orroa. "El trueno llega más sonoro" . Or Eus 263. Errekaren burrunda etengabea. Etxde JJ 43. Tximistak eta turmoi-burrundak eta euri-zaparrada gogorra. Anab Aprika 42. Pum!... mortero edo kañoi burrunda bat. Ugalde Iltz 17. Entzun bear zan ango / tiruen burrunda, / olakorik sekula / ez nuen barrunda. Uzt LEG II 308. Hitzen burrundari gehiago begiratzen diona gauzen muin gordeari baino. MIH 168.
azpiadiera-1.1
Zumbido.
Une artatik isildu zala / moskito-burrunda. Zendoia 93. Erle-burrunda xumea. Ib. 192.
sense-2
2. Ráfaga.
An doaie tximista bezala; maats-aienak autsiz ipar-burrundak bezala. Or Mi 110. Aize-burrundak baitu aizatzen orbela, / ala Beltzek Nabarko. "El ventarrón" . Or Eus 30. Egundoko aize-burrunda sortu zan bat-batean... NEtx Antz 14. Europatik aize galdu baten burrundan Ameriketara etorri giñanean, zeñek zaitu ote zuan gure ontzi-koskola? NEtx LBB 74.
sense-3
3. Impulso.
Zakar-pilla bezala amildu da, zezenaren laisterka burrundarekin. "Entraîné par l'élan" . Or Mi 50. Zabaldu nairik gogor asi da [beorra] . / ataka, an emen, non urra; / burrunda ar dezan baiño lên dute / bipil jasotzen egurra. "Antes de que ella tome breada". Or Eus 330. Arkaitz, zugaitz, zulo, etxe, erreka, abere, gizon, bere burrunda itxuan danak berdiñak dituk [amiltzen dan errota-arri] arentzat. Ataño TxanKan 239.
azpiadiera-3.1
Arek il baitu geitxo burrunda, / naiz bira laburragorik, / ipurdiz moko diradenean, / batere Zarautz aurretik. "La velocidad." Or Eus 395.
azpisarrera-1
BURRUNDAN. a) Precipitadamente.
Mutur-beltz argitu da; asi da berriro / etzanari burrundan ekiñez bizigo. Or Eus 31. Udara bukatzen ari zan, eta eguna bazijoan goitik bera, burrundan bezela. Ugalde Iltz 62. Burrundan beste zaunka-aldi aspertu bat eginta, patxara ederrean etzango uan lengo lekuan berriz ere. Ataño TxanKan 68.
b) Con fragor, haciendo ruido.
Orruka ari dan / itxas nastuari / aizeak burrundan / diotsa kantari. NEtx LBB 350.
azpisarrera-2
BURRUNDA-HOTS. Fragor, estrépito. v. burrunbots.
Etengabeko iñusturi oien burrunda-otsez ta esku garai-eziñez yaurtitako oñaztarri ugarien bidez. Zait Sof 148. Urrutitik olatuen burrunda-otsa zetorren. NEtx LBB 32.
burrunda
<< burkokide 0 / 0 burutapen >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper