Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
artazuritze.
sense-1
(V-gip; A Apend), artozuritze (V-gip), artoxuritze (B, BN-baig, -th- S). Ref.: Lh (arthoxuritze); Lrq (arthoxuritze); CEEN 1969, 163; Izeta BHizt2 ; Elexp Berg
Operación de deshojar el maíz. Cf. s.v. arto, ejs. de arta-zuritzen, artho xuritzen, etc. "Artazuritzetako kontuak (G), fantasías" A EY III 289. "Es asímismo corriente que en las faenas propias de las tardes de invierno, como son las de deshojar las mazorcas de maíz (= artatxuitzia) o las de desgranarlas (= artakurkuiltzia) se canten bertso berriyak de la vida de Santa Agueda, del Martirio del Beato Berrio-otxoa, del Juicio Final, etc." Lek AEF 1924, 21. "Arta-zuritzeko kontu. Bulo, trola, narración inverosímil" Gketx Loiola. "Gu mutikotan arto-zuritze asko einddakuak ga. Afaldu aurretik artazuritzia izate zan erresaixua esanaz" Elexp Berg. Cf. VocNav: "Artochuricea o arto-xuritzea. En el tiempo de la recolección del maíz y cada tres o cuatro noches, acostumbraban reunirse mozos y mozas en un determinado caserío del pueblo, por riguroso turno, para proceder comunalmente a la pela del maíz [Valcarlos]". v. artazuriketa.
Gaztaña biltzean, itako denboran, laietan, arto zuritzean. AA III 558. Bigiraak izaten dira baseerrijeetan, edo ezpatetiaren, edo gorubetiaren, artozuritutiaren edo gazteen apari-merijenda baten ondorik. fB Olg 110. Fiestetara, gau bigiretara, erroldara, arta-zurietara [sic], liña-gizentzeetara. EL2 149. Egunaz egiten ditubee ezpateetaak: puskaka puskaka, builla baga, arta zuritziak. JJMg BasEsc 113. Arto zuritze ta beste onelako biar batzuk. Ib. 108s. Artho xuritzetan. Barb Sup 109. Negu luzean bost ipui eder / egun ta gaualdietan / ikasi nitun, artazuritze, / garbari ta ardazleetan. "Al destusar maíz, o de labios de cardadoras e hilanderas" . Or Eus 191. Ez badute lotu norbait nai lukenarekin, / urren-artazuritzetan kenduko bere min. Ib. 68. Eztaiez edo artazuritzez. Ib. 160. Artaburuak gurdika marandiora eraman ondoren, artozuritzeari ekiten dio nekazariak. TAg Uzt 292. Artho xuritzetako zonbait ixtorio xahar. Lf Murtuts (tít.). Orai artho errekoltak bederen barnian dira eta artho-xuritze gutiz gehienak bururatiak. Herr 24-12-1959, 3. Artho xuritzetako goxoa! Ib. 3. Artazuritze batean naiko umorean daudela. TxGarm BordaB 17. Garaiz zebiltzala-ta, zagiak gorde eta arta-zuritzera. JAzpiroz 31. Garai baten nola zan / arto zuritzea. Insausti 287. En DFrec hay un ej. de artazuritze.
artazuritze
<< artaxehe 0 / 0 1 arte >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper