Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
harrobi.
sense-1
1. (G, AN-larr, L, Sal, BN; SP, Ht VocGr , Lar, HeH Voc , Gèze, Dv, H), harhobi (SP, H), harriobi (V), harrubi (AN-ulz; Urt), arroi (B, BN-baig; VocB). Ref.: A (arriobi, arrobi, arroi); Asp Leiz2 ; Iz Ulz (arrubíe); Satr VocP (arroi).
Cantera. "Harrobia, perrière, harhobia" SP. "Arenariae, hare harrubiak" Urt II 285. "Cantera" Lar. "Harri atheratzeko lekhua" HeH Voc. "Carrière de pierre, de marbre... etc" H. "Cantera" A. "Arrubíe, la cantera; bi arribi (sic)" Iz Ulz. En Arch VocGr hallamos harrebia, probablemente errata por harro-.
La bustaliza de Arroui Belça (1259). Arzam 126.
Marbolarik ere eztaite harrobitan batere / Non arinki pasa eztezan nahi badu hura ere. EZ Man I 135. Gure tresora. / Elizaren harrobia. / Urre horia. Ib. II 197. Arri andi bat arrobitik badakarte. Cb EBO 45. Asteazken Sanduz trabaillatzen zelarik andre Duranen harrubian (L-côte, 1788). FLV 1986, 135. Zenbat mende ote du / Gezurraren sor-leku / Azkain dela famatua, / Xinaraino aipatua? / Hau gezur-harrobia! / Beti da idekia. Monho 52. Au ateratzen da arrobitik arria bezela. It Dial 112 (Dv, Ip harrobi, Ur arriobi). Andoaingo mugapean badira arrobi asko, nabarri ederra ugari ematen dabeenak. Izt C 52. Larogei milla [gizon langille], arrobian arria atera eta landutzeko. Lard 211. Arroiko partia. HerVal 194. Laster onek billatu zuan Arriestueta deritzaion Jaizkibel-mendiko arrobian nai zuan bezelako arri galant bat. Zab Gabon 106. Badakizu: harrobi hortan akitzen; lan idorra: igandeak behar jasan astelegunetako itzal-eskasa. HU Zez 184. Jose bere anaiarekin arrobi batean arri ateratzen aritzen zen. Goñi 49. Etzuan billatu arrobian, argintzan edo lurra jasotzen euskalduna bezelako gizonik. Ag G 114. Arrobiz betea dagoala Gipuzkoa. IPrad EEs 1915, 120. Nere iritzian berdiñak dira / arrobiya ta kantera. Tx B 109. [Onyx] hau atheraia Eskualerritik hurbil Espainiako lurrean aurkitzen den harrobi batetarik. JE Ber 61. Arrobietan galduko nindunaken. 'Dans les carrières'. Or Mi 26. Arrobian aritzen zan Katamotza. Anab Usauri 69. Euskararen arrobi-muinera jo bezate guziak, orraatik. TAg Y 1933, 22. Soin igikuna liraindu, eta gure abendaren arrobiko gaiak leundu. "Nuestra cantera física". EAEg 31-1-1937, 943. Uhaldeko harrubian ba omen ziren laminak, lehen. Zerb Azk 98. Zonbat aberats ziren lehen arrubiak, oianak zabal, haitzez estaliak. Herr 2-4-1959 (ap. DRA). Garai artan arrobi aberatsak zenituen. Zait Plat 16. Arrigorrietatik irtendakoan, harrobia ikusten danean, erdia falta zaion mendi bat ematen du. Osk Kurl 105. Egitura eder orren arrobi landugabea, loratze ain joriaren sustraitze illuna. Gazt MusIx 60. Gure erriaren jakituri zaharra ezagutzeko ez dira arrobi makalak Grazianoren lanak. Alzola Atalak 116. Alanbre lodi bat jarri ziteken arrobitik kai ondora. Ataño TxanKan 266. Baziren, gure Bordako pentzeetarik goraxago, iturriaren sahetsean, lehenagoko burdin-harri harrobiak. Larre ArtzainE 38. Arrobi txarren etekin onak / gutxitan izaten dira. Insausti 33. Arrobi baten ondoan dagoan kamioan betik gora artu bear da. Albeniz 50. Zenbait [adibide] inoiz jaso nituen paperean, eta ez dut uste harrobia agortu nuenik. MEIG VII 120.
sense-2
2. Lugar pedregoso. " Arrobia . Kantera edo arri asko dagon lekua (G-goi)" Etxbe EEs 1931, 36.
Ikusiko duzu eliza xuri bat harrobi baten gainean. "Dessus un pedrigal" . INav 56.
sense-3
3. "Cueva" A (que cita HeH).
Ene etxea othoitzeko etxea da; eta zuek egin duzue ohoin harrobi bat. "Speluncam latronum" . HeH Lc 19, 46 (He ohoin banku bat; Lç, Echn leze, Ur leize, Dv, Leon zil(h)o, Ur (V) kobau, Ol obi, Ker zulo). Denbora hartan harrubiak baziren Uhaldeko eremuetan, eta harrubietan laminak. GAlm 1946, 36. Erran gabe doa lekuak . atxatxo hustu zituela laminak eta, bi jauziz, han zela harrubian, bere lagunen erdian! Zerb Azk 98.
sense-4
4. (AN-larr, BN-mix).
Peñasco. "Rocher" AtSac 58. "Peña" Asp Leiz2. .
azpisarrera-1
HARROBI-HARRI. Piedra de cantera.
Diru hura eman zaroeten langileei eta harginei, erostekotzat harrobi-harriak eta zurak. "Lapides de lapicidinis" . Dv 2 Par 34, 11.
azpisarrera-2
HARROBI-GIZON. Trabajador de una cantera.
Erriko arrobi-gizonak ere agertu zuten Ama Birjiñari zioten naitasuna, jendearentzat bide bat tiroka arkaitz artean egiñaz. Goñi 48.
azpisarrera-3
HARROBI-IKATZ. Carbón mineral.
Arros ikatza. HerVal 188. (tal vez errata; en el voc. del ed., ib. 272 y 278, arroi)
azpisarrera-4
HARROBI-LAN. Trabajo de extraer piedra.
Au, gu denak baiño geiago zan arrobi-lanean. JAzpiroz 55.
azpisarrera-5
HARROBI-ZULO. a) Cantera. "Hornacho, hornachuela, el hueco que queda en los montes, sacándose piedra, vena, luzuloa, arrobi-zuloa" Lar.
Aldakaitzko arrobi-zulora sartu. AZink 31. Harrobia hor baita, Biblia [...], beti ari baitira hortakoak direnak harrobi zilo horren barnatzen, harria atera eta atera. Larre ArtzainE 195.
b) Cueva.
Laminak mixteriozko izaite batzu ziren [...] harrubi zilho eta leze handietan bizi zirenak. GAlm 1946, 36.
harrobi
<< harro 0 / 0 1 hartze >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper