Orotariko Euskal Hiztegia

OEH - Bilaketa

736 emaitza garai bilaketarentzat

Sarrera buruan (51)


Sarrera osoan (496)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
harlandu.
sense-1
(V, G; Lar, H), harri landu (V-gip, BN-baig; Lar DVC 159). Ref.: A; Etxba Eib (arlandu, arrilandu); Satr CEEN 1969, 209; Ond Bac; Elexp Berg.
Piedra labrada; sillar, piedra de sillería. "Silla, piedra sillar, arlandua, arlanda" Lar. "Arlandua, síncopa de arrilandua. Sillar. Arrilanduegaz eiñdako etxia" Etxba Eib. "Arri-landu, piedra de sillería" (BN-baig) Satr CEEN 1969, 209. "Piedra de sillería" Ond Bac. "Piedra labrada, de sillería. Etxe orrek arlandu ikusgarrixak dauzka" Elexp Berg.
tradizioa
Tr. Documentado en autores meridionales desde mediados del s. XIX. Al Norte lo encontramos sólo en J. Etchepare y Zerbitzari, en ambosharri-lantu . La forma arri-landu es algo más frec. que arlandu en los textos.

Eta egiten baldin badidazu arrizko aldarea, ez didazu egingo arri landuz, zeren altxatzen baldin badezu zizelik bere gañean, loitua izango da. Ur Ex 20, 25 (Ol arri landu, Ker, BiblE (h)arlandu; Dv, Bibl harri pikatu). Bizi zara etxe andi, eder, arri landuz egiñ da burdiña apainduakaz inguratuetan. Ag Serm 369. Ar landuz egiña dago Segurako Eliza. J. B. Ayerbe EEs 1912, 35. Arri landugabekotik asi ta arri landu ta leunduzko izkilluak nola egiñak zituzten. EEs 1918, 85. Pareta arri landuaz jantzirik. Inza Azalp 31. Autatu gura eban argin bat, arri landuak ontzat artzeko ta euren lekuan ipinteko. Kk Ab II 174. Harri lantuz eginikako estalgi arkatu xutaren jasaile, harresi hek. JE Ber 21. Arri landuaz egiña dago / zeru altura bidea, / arri landuaz bidea, baña / zillar-dindillaz atea. Canc. pop. in SMitx Aranz 73. Eliza aundia, biribilla, arrilanduz egiña, . Manzi GPatroi 10. Arrilandu legun-legunez / ikusgarri amaituta, / arriargiz, urrez ta adamaz / danera apaindu-utsa. Etxba Olerti 1959, 228. Il ziran erromesak / --otoitz eta abesti--, / ia bizitza emon / eutsien zure arri / landu lakarrari. Gand Elorri 126. Atearen ertzetan arlandu ederrak zituan. Erkiag BatB 43. Iauregi zarreko arri landuak arri berrien artean sakabanaturik. Zait Plat 27. Jauregi antzeko etxe ederra da Etxezar. Arrilanduz egiña etxearen aurrekaldea. Alzola Atalak 75. Karrerako arkuak, ixkiñak, leioetako ar landuak, balkoia, ganbarako leioak. JAzpiroz 13. Lápida.
Salve bat errezatu oi emen zion santuak, bertan arlandu galantean letreruak egiztatzen duen bezela. Arana SIgn 85. Hiribarrenek ohore egiten dio beraz Azkaineri. Ohore Chouriok bezala. [...] Nori gogoratuko zaio Martzenean bezala, harri lantu baten ezartzea Etxeberrian? Zerb Azk 66.
azpiadiera-1.1
Gerta ere litekena da, banaka batzuk eserleku geiago bear lirakela esatea: [...], naiz arri landuberria izan, ez diela axolik.Ldi IL 83.
azpiadiera-1.2
" Arlandu, labrar la piedra" Lar DVC 159.
azpisarrera-1
HARLANDU-GARAI. Paleolítico. Cf. ARLABAN-GARAI.
Edesti-aurrea lau garaitan banakatu edo urgali gentzake: . Paleolitos edo ar-landu garaia [...]. JMB ELG 13. Arlandu-garaiko euskaldunak geienetan arzulo eta arrillorpeetan bizi izaten ziran. Ib. 45.
azpisarrera-2
HARLANDUZKO ( (H)), HARRI-LANDUZKO (V-gip ap. Etxba Eib). (Adnom.). "Arlanduzko bidea. A.M.M. [= Mg o JJMg]" H s.v. arlantza, "chemin pavé (de pierre de taille)". "Elixia, dana arrilanduzkoa zan" Etxba Eib.
San Blasko apaiz jaunaren etxea [...], zan arlanduzkoa eta ego aldera zedukan baratza eder bat. Apaol 69. Ikusiko dituzue jauregietako ate zabalaren gañean arri landuzko eskutu iraunkorrak. Ag Serm 117. Arlanduzko illobi eder bat eregi eban. Otx 93. Arlanduzko oroit-garri aundi ta ederrak. Alt LB 118. Etxahuniaren apaingarri bakarra atearen arlanduzko uztaia da. Etxde JJ 8. Arlanduzko zubi bat. And AUzta 81. Aindu eban arlandozko [sic] obia. Etxba Ibilt 490.
harlandu
<< GOIZ-GARAI 0 / 0 HASI-GARAI >>
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper