Euskaltzaindiaren Hiztegia

0

superestratu

iz. Hizkl. Elebitasun egoera bat eragin duen kanpotiko hizkuntza batek, desagertzen denean, jatorrizko hizkuntzan uzten dituen arrasto fonetiko, morfologiko, sintaktiko edo semantikoen multzoa. Ik. substratu 2.

superfamilia

iz. Biol. Bizidunen sailkapenean, bere barnean hainbat familia hartzen dituen taxonomia-taldea. Hominidoek, gorila, txinpantze eta orangutanarekin batera, hominoideen superfamilia osatzen dute.

superfosfato

iz. Ongarri bezala erabiltzen den kaltzio fosfato azidoa.

supergizon

1 iz. Gizakiaren ahalmenen gaineko ahalmenak dituen gizakia. Hemen inor ez gara supergizonak.

2 iz. Fil. Gizaki ideala, giza eboluzioaren gailurra adierazten duena. Subjektu postmodernoa Nietzschek amestutako supergizonarengandik oso urrun geratu da.

superheroi

iz. Fikziozko pertsonaia, naturaz gaindiko ahalmenak dituena. Marvel etxearen superheroi ezagunenak batzea lortu duen The Avengers filmak marka guztiak hautsiko dituela dirudi.

superior

iz. Batez ere Ipar. Erl. Erlijiozko komunitate bat zuzentzen duen pertsona. Mitxel Garat, Baionako seminarioan superior zena, Miarritze San Martineko apez nagusi izendatua izan da.

superlatibo

iz. Hizkl. Nolakotasun baten mailarik gorena adierazten duen hitza; bereziki, erkaketaren maila gorena. Euskaraz superlatiboa hitzari -en atzizkia erantsiz egiten da. Sendo-ren superlatiboa sendoen da.

supermerkatu

iz. Saltoki handia, norberak hartzen eta irteerako kutxan ordaintzen dituen salgaiez hornitua dagoena. Supermerkatuan erosi. Supermerkatu kateak.

supernoba

iz. Astron. Izar bat lehertzen denean sortzen den argitasun handia; egoera horretan dagoen izarra. Lurra etengabe jotzen ari diren izpi kosmikoak duela mila urte eztanda eginiko supernoba batetik datozela frogatu zuten.

supernumerario

adj. Erakunde edo elkarte bateko kideez mintzatuz, maila bateko ohiko kideen zenbatekoari gehiturik agertzen dena. 75 urtetik gorako euskaltzain osoak euskaltzain supernumerario emeritu izango dira.

superordena

iz. Biol. Bizidunen sailkapenean, bere barnean hainbat ordena hartzen dituen taxonomia-taldea.

superprodukzio

iz. Zin. Baliabide ugari eta aktore ezagunak erabiliz egiten den film ikusgarri eta kostu handikoa. Zuzendariak Australiako aktore ezagunenak aukeratu ditu superprodukzio honetan parte hartzeko.

supersoniko

adj. Hotsaren hedatze lastertasuna gainditzen duena. Hegazkin supersonikoa.

superstizio

iz. Sineskeria. Superstizio edo behar ez diren adorazioetara jarriak. Ez dut superstizioetan sinesten.

superstizioso

adj. Superstizioarena, superstizioari dagokiona; superstizioak dituena. Superstiziosoa ez zenez, ez zuen uste hamahirugarren egunean zerbait txarrik gerta zekiokeenik.

supitu

adj. Zah. Bat-batekoa. Heriotza supitua.

supituan adb. Bat-batean. Ik. supituki. Bota zituzten, gelditu gabe eta supituan, hamabosna bertso.

supituki

adb. Ipar. Zah. Bat-batean. Ik. supituan. Ostiralean hil da supituki. Supituki ito ez gaitezen uretan.

supizki

1 iz. Ipar. Supazterra, sutondoa.

2 iz. Ipar. Supazterraren kebidea.

supiztaile

1 adj./iz. Su emailea. Ik. piromano. Supiztailea harrapatu dute.

2 adj./iz. Irud. Nor da konspirazio honen supiztailea?

supizteko

1 iz. Pospoloa. Afaria prestatzerakoan, ohartu ziren supiztekoak ahantziak zituztela.

2 iz. Pizgailua.

suplizio

iz. Zah. Tormentua, estira. Esklaboen suplizio ahalkegarrira kondenatua.

supositorio

iz. Uzkitik, baginatik edo gernubidetik sartzen den botika mota solidoa, forma konikoa edo oboidea izaten duena eta sendagaia gorputzaren tenperaturan urtzen diren gaiekin nahasirik duena. Botika homeopatikoak (jarabeak, pilulak, tantak eta supositorioak, batez ere) landare, animalia eta mineraletatik eratorririko gaiekin egiten dira.

suposizio

iz. Arrazoibide bati jarraitzeko edo modu jakin batean jokatzeko, egiazkotzat hartzen den ideia edo ustea. Horrek esan nahi du gure teoria guztiak suposizioak, aieruak, hipotesiak baino ez direla. Erabil ezazu 3. suposizioaren ordez beste suposizio hau: (...).

suprefet

iz. Ipar. Frantzian, prefetaren azpiko karguduna. Baionako suprefet jauna.

suprefetura

iz. Ipar. Suprefetaren lanbidea edo kargua; suprefetaren ardurapeko zerbitzua; zerbitzu hori eskaintzen den bulegoa. Elkarretaratzea egingo dute gaur eguerdian Baionako Suprefeturaren aitzinean.

surf

iz. Itsas kirola, uhinen gainetik ohol baten gainean zutik higitzean datzana. Estatu Batuetakoek ehiza Mendi Harritsuetan egiten dute; surfa, Hawaii uharteetan. Surfean ari diren gazteak.

surf ohol, surf-ohol Surfean egiteko erabiltzen den ohol luzanga, muturrak biribildurik dituena eta surflariaren hankari lotzeko lokarri bat duena. Surf-ohol bana besapean, nire ondotik pasatu dira bi mutil gazte eder.

surflari

iz. Surfean aritzen den kirolaria. Telebistan ikusiak ditut surflariak olatu ganga baten azpian segundo amaiezinak pasatzen.

surimi

iz. Arrain zuriaren haragia zenbait ongailurekin nahasiz egiten den orea, itsaskien edo arrainaren ordezko bezala erabiltzen dena. 1980ko hamarkadaren hasieran angula-harrapaketak nabarmen jaisten hasi ziren eta angulari ordezko bat bilatzeko asmoz, gula izeneko elikagaia sortu zuten, surimiz egina.

surinamdar

1 adj. Surinamgoa, Surinami dagokiona. Surinamdar ehiztaria.

2 iz. Surinamgo herritarra.

surmur

iz. Gip. Marmarra, zurrumurrua. Uraren surmur amaigabea. Hitz surmur bat heldu zitzaidan Nemesioren gelatik. Badabil halako surmur bat gure artean: ni, alegia, gero eta urrunago omen nago "gutarrengandik". Surmurrez eta deiadarrez esana.

surrealismo

iz. Frantzian sorturiko mugimendu literario, artistiko eta filosofikoa, arrazoimen eta hausnarketaren mende ez dagoen pentsamendu automatiko eta inkontzientean oinarritzen dena. Surrealismoari dagozkion teknikak erabiliz, irudi abstraktuak egin zituen. Poeta gazteek surrealismoaren bideari jarraitu diote.

surrealista

1 adj./iz. Surrealismoarena, surrealismoari dagokiona; surrealismoaren jarraitzailea. Joan Miroren margo surrealistak. Film mutu surrealista baten gidoia idatzi zuen. Artista surrealistak.

2 adj./iz. Zentzugabea edo bitxia izanik, surrealisten lanak gogorarazten dituena. Erabat surrealista zen poliziak buruhandien atzetik korrika nola zebiltzan ikustea. Egoera surrealista.

susa

iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, susa-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. ziza].

susaldi

iz. (Behia) susara egoten den denbora.

susaldu, susal, susaltzen

da ad. (Behia) susara jarri. Behia aste honetan susaldu da. Behiak susaltzen dira 12-14 hilabeteetan.

susaltze

iz. (Behia) susara jartzea.

susara

adb. Behiez mintzatuz, arreske. Gure behi gorria susara dago. || (Izenondo gisa). Bizi guztian lotuta egondako zezena ematen du, behi susara ahul honen gainean.

susatar

1 adj. Susakoa, Susari dagokiona.

2 iz. Susako herritarra.

sushi

iz. Japoniako janaria, puska txikietan prestatzen dena eta, osagai nagusi den arroz egosiaz gain, barazkiak, itsaskiak edo arraina izaten dituena. Japoniarrek pintxoei sushiarekin konpetentzia egin nahi dietela esan dute.

susianar

1 adj. Susianakoa, Susianari dagokiona.

2 iz. Susianako herritarra.

susmaezin

adj. Ezin susmatuzkoa.

susmagaitz

adj. Ia susmaezina.

susmagarri

adj./iz. Susmatzekoa; susmarazten duena, susmoak eragiten dituena. Kapela beltzez jantziriko jaun susmagarriak. Herritar batek Ertzaintzari deitu zion, fardel susmagarri bat ikusi zuela esateko. Gaztea berez da susmagarri.

susmarazi, susmaraz, susmarazten

du ad. Susmoak eragin, susmatzera behartu. Enplegatu horren zerbitzu orriak ez dauka ezer, asmo txarrik duenik susmarazteko.

susmatu, susma, susmatzen

du ad. Zerbaiti edo norbaiti buruzko susmoa hartu. Ik. goganbehartu. Susmatzen dituzun jokabide makur horien aztarrenak. Gero gertatu zena irakurleak susma dezake. Zer susmatuko da herrian, urtea bukatu baino lehen irteten banaiz. Ez zuen susmatu ere egin horrelakorik. Badira zeruan eta lurrean gure filosofiak susmatzen dituen baino gauza gehiago.

susmo

iz. Zerbaiti buruzko burutapena edo ustea, batez ere txarra, itxura edo aztarna hutsetan oinarritzen dena. Ik. goganbehar; errezelo; aieru 3; burutazio; burutaldi. Susmo horrek, uste sendo bihur dadin, behar lituzkeen frogak beste baterako utzi beharko ditugu. XVIII. mendean susmoa baizik ez zena, aski nahasi eta zehaztu gabea, argi dago XIX.ean. Nire susmoak egiak badira. Hona sortu zaidan susmoa (...). Indar azentua esan dudan baino zabalduagoa dagoelako susmoa dut. Ezezko susmoa dut. Hitz horietatik batzuk berak asmatu ote zituelako susmoa ere zabaldu da. Zenbaitek egin duen susmoa ez daiteke ausarkeriarik gabe ahotan har. Gauez zurekin biltzen naizelako susmoa hartu dute etxean. Susmo txarra hartu zerbaiti. Gerra giro honek susmo txarra erraz pizten du. Martin altxatu da eta begira dagokio susmo txarrez. || Noren susmoa ote dute, Borras? Ezeren susmorik gabe.

susmo izan du ad. Euskararen hango egoera, bagenuen susmo, ez da pozgarria. Oroit-lainoetan barrena, honelako zerbaiti igartzen diodala iruditzen zait, susmo dudan egoera sekula mamitu ez bada ere erabat.

susmoti

adj. Edozein egoera edo jokamolderi susmo txarra hartzeko joera duena. Ik. irudikor; goganbehartsu. Senar susmotia beti izango da halakoa: sekula ez da ziur egongo besarkatzen duen umea benetan berea den ala ez.

suspense

iz. Liter., Zin. Film edo kontakizun batean, larritasuna sortzen duen unea edo pasartea; sentipen hori sor dezakeenaren nolakotasuna. Alberto Ladronek suspenseari eusteko iaiotasuna erakutsi du.

suspentsio

iz. Fis., Kim. Fluido batek eta bertan disolbatu gabe sakabanatuak dauden zatikiek osatzen duten nahastura. Ik. esekidura. Urre edo zilarrezko suspentsio koloidalak.

suspergarri

adj./iz. Batez ere gauzez mintzatuz, suspertzen duena. Ik. suspertzaile. Edari suspergarria. Haragikeriaren suspergarria.

susperraldi

iz. Suspertzea; norbait edo zerbait suspertzen den aldia. Gaitz hauetan, susperraldi horiek askotan izaten dira, baina gehienetan txarrera jotzen dute. Euskal literaturaren bigarren susperraldia.

susperrarazi, susperraraz, susperrarazten

du ad. Suspertzera behartu. Gorputza susperraraziz. Euskal antzerkia susperrarazteko.

suspertu, susper, suspertzen

da/du ad. Moteldurik edo indargabeturik dagoena bizkortu edo indarberritu. Esnearekin zerbait suspertu zen. Eta gero zer jana emango ziela, honekin suspertuta bideari ekiteko. Gorputzaren ahultasuna suspertu. Lehenengo izualdia igaro zitzaionean suspertu zen. Erle nekatuak lanean suspertzeko jakia.

suspertzaile

adj./iz. Batez ere pertsonez mintzatuz, suspertzen duena. Ik. suspergarri. Literatura mugimendu berriaren suspertzailea.

suspertze

iz. Moteldurik edo indargabeturik dagoena bizkortzea edo indarberritzea. Sendagileen suspertze ahaleginak eta tratamenduak ez ziren nahikoa izan bost urteko haurra indarberritzeko. Petrolio garestiak Alemaniako suspertze ekonomikoa moteldu du.

suspirio

iz. Hasperena, intziria. Ik. zizpuru. Negarrez eta suspirioz.

sustagarri

adj./iz. Gauzez mintzatuz, sustatzen duena. Ik. sustatzaile. Elizako gurasoen esanak, konparazio erraz, adibide bizi eta istorio sustagarriz apainduak. Izan ere, ezkontideari, hilez gero, gordetzen zaion leialtasuna bizi direnentzat ere ez ote da sustagarri eta pizgarri berri bat?

sustantibo

iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, sustantibo-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. substantibo].

sustantzia

iz. Herr. Funtsa, ganora. Sustantzia gutxiko gizona.

sustapen

iz. Sustatzea. Nafarroako Gobernuaren Turismo eta Sustapen Departamentuak antolatu du lehiaketa.

sustar

iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, sustar-ek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. zuztar].

sustatu1, susta, sustatzen

1 du ad. Zerbait edo norbait, aurrera egin dezan edo helburua lor dezan, adoretu. Ik. bultzatu 3. Zeruaz jabetzera herritar guztiak susta gaitzala zure sinesmen biziak. Liburu hau egitera gehienik sustatu nauen Aita Zabalari. || Gaiztaginak eskupetik diruz sustatzen zituzten, misiolariak hilarazteko.

2 du ad. Suspertu, bizkortu. Argitzen gaitu eta fedean sustatzen. Amodio santuak sustatu zuen Magdalenaren bihotza.

sustatu2, susta, sustatzen

da/du ad. Heg. Herr. Ikaratu, beldurtu.

sustatzaile

1 adj./iz. Pertsonez mintzatuz, sustatzen duena. Ik. sustagarri. Euskaltzalea, hots, euskararen sustatzailea. Apaizaren sustatzaileetarik bat izan zen Donibaneko auzapeza, Goienetxe zena. Lege horien sustatzaileak gelditu dira isilik.

2 iz. Merkat. Zerbait sustatzen, finantzatzen eta kudeatzen duen pertsona edo enpresa. Ik. promotore. Arabako Errioxa bezala, Nafarroako Erribera ere golf zelaien eta urbanizazioen sustatzaileen erakargarri bilakatu da. Metallicak eta Iron Maidenek ere joko dute Bilbao Live BBK Festivalen, erakunde antolatzaileek, Last Tour International kontzertu sustatzaileak eta Bilboko Udalak aurreratu dutenez.

sustatze

iz. sustatu aditzari dagokion ekintza. Sustatze lan guztia udalen esku utzi nahi dela salatu dute.

sustengatu, sustenga, sustengatzen

du ad. Ipar. Sostengatu.

sustengu

iz. Ipar. Sostengua.

susto

iz. Heg. Herr. Ikara, beldurra.

sustoa eman Ik. beldurtu. Susto handia eman dit. Hau sustoa eman didazuna.

sustoa hartu Ik. beldurtu. Hartu zuen sustoarekin atera zuen garrasi ikaragarri bat.

sustrai

1 iz. Landareetan, zurtoinaren aurkako noranzkoan hazten den zatia, berez lurpekoa, elikagaiak hartzeko eta lurrari lotzeko balio duena. Ik. erro; zain1. Sustrai sendoak, sakonak. Sustraiak egin artean. Sustrai eta belarrak janez. Sustraitik atera. Gernikako arbola iharraren sustraiak sator batek jan omen zituen. || San Agustinengan dute sustrai ageria edo ezkutua geroko landare luze-zabal anitzek.

2 iz. Oinarria, zimendua; jatorria, iturburua. Euskara komun hura, egungo euskalkien sustrai bakarra zena. A, ebaki banu lehenengoan harako bekatuen sustraia! Hona nire larritasunaren sustraia. Ezbehar askoren sustraia. Gertakarien azken sustraia behar dugu bilatu. Aldi igaroan baititu sustraiak orainak eta geroak. Euskal sustraizko egitura. Ezin naiteke zalantzan has Europari buruz, nire sustrai guztiak Europan baititut.

sustraigabe

adj. Sustrairik ez duena. Horiek dira beldur sustraigabeak eta aienatu behar direnak. Ipuin barregarri eta sustraigabeak (Ik. funsgabe).

sustraitsu

adj. Sustrai asko duena. Gurari sendo eta sustraitsuak.

sustraitu, sustrai/sustraitu, sustraitzen

1 da/du ad. Sustraiak egin, lurrari sustraien bidez atxiki. Ik. errotu. Paradisuan sustraitu den zuhaitza.

2 da/du ad. Sakon eta irmoki finkatu. Euskal Herria, euskaldunen hizkuntzan landatua eta sustraitua, suharki maite zuen. Urteetan bekatuan gogortu eta sustraitu direnak.

sustraitze

iz. sustraitu aditzari dagokion ekintza. Eskusoinuaren zabalkunde arin eta sustraitze azkarraren arrazoiak agerikoak dira.

sustut

adb. Zub. eta Am. Beh. Batez ere. Guk gailurrera heldu nahi dugu, baina, sustut, osorik jautsi nahi dugu gero.

sutantz

iz. Sutondoa. Otsailean, aldiz eguzkitan, aldiz sutantzean (esr. zah.).

sutauts

iz. Bolbora. Itsasontzia sutautsez leherrarazi zuten. Sutauts pixka bat errez.

sute

iz. Kalteak eragiten dituen su handia. Sute ikaragarri batek irentsi zuen baserria. Basoak kiskaltzen dituzten suteak.

sutegi

1 iz. Errementariaren lantegian, landu behar diren burdina edo kidekoak goritzen diren labe irekia, gehienetan hauspoduna; labe hori dagoen lantegia. Sutegia eta ingudea. Sutegiko hauspoak, mailuak. Sutegian goritutako burdina. Sutegiko atean. Burdinola horietaz landara badira Gipuzkoan laurehun sutegi bezalatsu eta sutegi horietako bakoitzak behar du lanegun guztietan zama eta laurden ikatz.

2 iz. Sutondoa, supazterra. Giltzak gerrian, orak sutegian (esr. zah.).

sutondo

iz. Etxeetan, eta, bereziki, baserrietan, beheko sua dagoen tokia. Ik. supazter. Goxoa ohi duk etxeko sutondoa. Neguko gau luzeetan sutondoan bildurik. Sutondoko zizeiluan eserita. Hiru eltze sutondoan.

sutopil

iz. Errauts azpian erretzen den gari irinezko opila. Sutopilak jan.

sutsu

1 adj. Pertsonez mintzatuz, erraz haserretzen, berotzen edo sutzen dena. Gizon harro, sutsu eta haserrekor batek.

2 adj. Kartsua, lehia biziz betea. Euskaltzale sutsua eta euskal idazle trebeen eredua. Gogo bizia eta nahi sutsua. Grina sutsuak. Geroago ikasi dut gizonen hitz sutsuek, gora-goraka garraren irudiko dabiltzanek, ez dutela zer ikusi askorik gertakizunekin.

sutsuki

adb. Kemen eta adore handiz, bulartsu; kartsuki. Euskaldunak, lehenagoko karlista gerrateetan, sutsuki eta gizonki borrokatu ziren. Non dago hain sutsuki defendatzen zenuen hura?

sutu, su/sutu, sutzen

1 da/du ad. Su hartu, su eman. Ik. piztu 1. Kandela bat sutu zuen. Kanoiak, duen karga sutzen zaionean, botatzen du hogeita lau librako bala legoa erdi.

2 da/du ad. Irud. Zeruan zure amodioan sutzen eta urtzen naizenean. Maitasun kartsu horrek sutzen du burutik burura liburutxo hau.

3 da/du ad. Biziki haserretu. Ik. sumindu. Hau aditzean sutzen zen Nikolas. Eskularru leunez tratatu ditut, maiz aski, suturik ez nengoenean, zenbait pertsona eta zenbait pentsabide.

4 (Partizipio burutua izenondo gisa). Txingarrak zerizkion hodei sutua.

sutzaile

adj. Sutzen duena. Oi gurutze gorria, ene sutzailea, ene azken negarren lekuko maitea!

sutzar

iz. Adkor. Su handia. Zatoz, Bergara, Eibar, Arrasate, Beasain, Soraluzeko burdinoletara, hango sutzarrak, hango lan zarata!

suvatar

1 adj. Suvakoa, Suvari dagokiona. Suvatar arrantzalea.

2 iz. Suvako herritarra.

suzedaneo

adj./iz. Gai batez edo elikagai batez mintzatuz, beste baten antzeko ezaugarriak dituenez, kalitate gutxiagokoa izanik ere, hura ordezka dezakeena. Ik. ordezko. Kabiarraren suzedaneoak bakailao, izokin, korrokoi, bisigu eta beste hainbat arrainen arrabak dira.

suziri

1 iz. Barnean erretzen den erregaiaren gasek bulkaturik higitzen den jaurtigaia. Lehen Sputnik-a orbitan jarri zuen Vostock suziria.

2 iz. Airean gora igorri eta eztanda egiten duen indar gutxiko jaurtigai ziriduna. Ik. bolandera; txapligu. Alkate jauna suziriak pizten hasi zen. Suziri hotsak esnatu nau.

Sv

sievert-en nazioarteko sinboloa.

svastika

iz. Besoak ezkerrera edo eskuinera ukondotuak dituen gurutzea. Svastika darama paparrean. Svastika nazia.

swahili

iz. Kenyan, Tanzanian, Ugandan eta beste zenbait lurraldetan mintzatzen den hizkuntza.

swaziera

iz. Swazilandian mintzatzen den hizkuntza.

swazilandiar

1 adj. Swazilandiakoa, Swazilandiari dagokiona. Ik. eswatiniar. Swazilandiar nekazaria.

2 iz. Swazilandiako herritarra.

swing

1 iz. Mus. Jazz musikaren erritmo berezia. Julio Cortazarrek jazzaren swinga buruan zuela idazten omen zuen. Milhaud eta Piazzolaren swing erritmoek ganbera orkestra bikain horren erakustaldia biribildu zuten.

2 iz. Mus. 1930eko eta 1940ko hamarkadetan garatu zen jazz estiloa, batez ere orkestra handiek jotzen zutena eta dantzalekuetan arrakasta handia izan zuena. 30eko hamarkadako swingari toki aparta eskainiko diote aurtengo egitarauan. Bilboko laukoteak swing doinuak berreskuratu ditu bere lehenengo diskoan. Swing ukituko pop sofistikatua.

3 iz. Kirol. Golfean, makilari eragiteko era. Adituek diotenez, Tiger Woodsen swingak ez du parekorik izango Augustako Masters txapelketan.

4 iz. Kirol. Boxeoan, besoa sorbalden parera jasoz eta kanpoaldetik barrura mugituz ematen den ukabilkada.

t

1 Ik. te1.

2 tona-ren nazioarteko sinboloa.

3 (Letra larriz). tesla-ren nazioarteko sinboloa.

tabakismo

iz. Tabakoarekiko mendekotasuna; tabakoa erretzeak eraginiko intoxikazioa. Urtean bost milioi lagunen heriotza eragiten du tabakismoak.

tabako

1 iz. Tomatearen familiako landarea, jatorriz Amerikakoa, garaia eta hosto luze nikotinadunak dituena (Nicotiana tabacum). Tabako hostoa.

2 iz. Tabako hostoak lehortuz eta prestatuz, erretzeko, mastekatzeko edo sudurretik hartzeko egiten den produktua. Ik. tabako belar; tabakorri. Tabakoa erretzen. Tabako beltza eta gorria. Oi "Amsterdamer" tabako gozo bilo-horia, eta haren urrutietako usain liluragarria! Pipa bat tabako. Tabako ontzia (Ik. toxa). Tabako-saltzailea. Tabakoaren kalteak.

tabako belar, tabako-belar Tabako hosto ihartua, erretzeko edo mastekatzeko prestatua. Ik. tabakorri. Etxean zuen tabako belar guztia erre zuen.

tabako denda, tabako-denda Batez ere tabakoa saltzen den denda.

tabako hauts, tabako-hauts Tabako belarra birrinduz lortzen den hautsa, sudur zuloetatik hartzen dena. Ik. sudur hauts. Aristokratek eta aberatsek tabako hautsa hartzen zuten sudurretik.

tabakorri

iz. Bizk. Tabako belarra. Ik. tabako 2. Aitarentzat ekarri ditu lau libra tabakorri. Pipa bete zuen tabakorriarekin.

tabasaranera

iz. Dagestanen mintzatzen den hizkuntza.

taberna

iz. Batez ere edariak zerbitzatzen diren denda. Ik. ostatu 3. Nire lagun bat hor aurkitu dut meza nagusi ondoan; tabernan sartu eta zurrut bi edan ditugu orduan. Zabal dagoela ikusten badut, nik tabernako atea, iruditzen zait bekatu dela han sartu gabe joatea. Aita-semeak tabernan daude, ama-alabak jokoan. Taberna zuloetan hor dabiltza lasai. || Tabernan afalduko dutela.

Oharra: azken eguneraketa 2020-07-08

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper