Euskaltzaindiaren Hiztegia

Zerrenda osagarriak

HitzIrud: "ahosoinua = armónica". / PUrib: "ahosoinu / aho-soinu / harmonika". / MilaHitz: ahoko soinu.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

aho sarrerari dagokion azpisarrera.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

ik. OEH: AS

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: AS / EuskHizt: AS: alkatesoinu / HiztEn: AS / LurE: AS: alkate soinu / ElhHizt: AS / EskolaHE: AS: alkate soinu

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-soinu.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

alkate sarrerari dagokion azpisarrera.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

ik. OEH: AS

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: AS / EskolaHE: -

Eraikuntza librea, lexikalizatu gabea

elkarketa librea.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexiaren atalean jasotzekoa da. Kirolarekin zerikusia duen adibideren bat sartzea komeni da.

sorbiko adj. Biokim. Azido sorbikoa: konposatu organiko naturala, gatz eran janariak kontserbatzeko erabiltzen dena.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adibide azaldua da orain, eta azpisarrera gisa jasotzekoa. Eta sorbiko sarreran ‘Fruta kontserbatzeko sorbikoa erabili du’ moduko adibide bat jaso.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa azido eta sorbiko sarreretan.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte-babes forma aztertzean hau ere jasotzea proposatu da, maiztasun handia duenez.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte(-)babes forma aztertzean ohiko lexia gisa proposatua

Zerrendako forma adibide gisa ematekoa da

Adibide gisa jasotzekoa babes sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB: 105 (Aizu 1, Argia 17, Berria 54, EiTB 6, Elkar 6, Consumer 3, Espainiako Gobernua 1, Goiena 1, Jakin 2, Laneki 1, UEU 12, Uztarria 1) / ETC: 466 / Dabilena: 293

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: batez besteko soldata salario medio/ Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 / Euskalterm: batez besteko soldata.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte-bazterketa forma aztertzean hau ere jasotzea proposatu da, maiztasun handia duenez.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte(-)bazterketa forma aztertzean azpisarrera gisa proposatua.

Zerrendako forma adibide gisa ematekoa da

Adibide gisa jasotzekoa bazterketa sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: BERTSO-SORTA. Tirada de versos. Maiz doazkit pertsu xortak bihotz barnetik gaindika, / Ene fraide anaiekin nabilalarik aintzurka. Iratz 195. Oraintxe aipatu 1932 urteko olerki bilduman ikus ditazke bere euskal bertso sortak. AIr in Izeta DirG 12. Onako bi bertso-sorta auek, Luzaide errebistara bialdu zituan. A. Zavala in Auspoa 77-78, 291. Bertso-sorta au jarri nion nere gaztetako txaketa urdiñari. Zendoia 62. Colección, recopilación de versos. "Auspoa"-k be emon dau Grazianoren bertso-sorta bat, 1963-garren urtean, Aita Villasantek antolatuta. Alzola Atalak 115.

adib: aitzurka 2 adb. Aitzurrean. Maiz doazkit bertso sortak bihotz barnetik gaindika, ene fraide anaiekin nabilelarik aitzurka.

bertso(-)sorta 120: Aizu 6, Deia 6, Berria 23, EiTB 4, Euskaltzaindia 12, Jakin, Karmel 23, Argia 13, DiarioVasco 30.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

bertso(-)sorta 31: Berria 19, Anjel Lertxundi 4, Andoni Egaña 2, Iñigo Aranbarri 2, Pako Aristi 2, Xabier Mendiguren Elizegi, Pello Zabala.

LB: 166; EPG: 31; ETC: 492.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: 0; Adorez: 0; Labayru: 0.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Egokia eta adibide gisa jasoa dago jada.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adibide gisa mantentzekoa da, baina bertso sarreraren 2. adieran. bertso 3 adiera erabat ezabatzekoa da.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa da galde(-)sorta, galdera(-)sorta, lore(-)sorta eta antzekoekin egin den bezala.

Adibide argigarriak, testuinguru egokiak

Adibide gisa gehitzekoa da bertso sarreran ere.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB 340 (Aizu 1, Argia 40, Berria 49, Deia 6, DiarioVasco 4, EiTB 20, Elhuyar 3, Elkar 67, Consumer 8, Euskaltzaindia 7, Goiena 7, Gomylex 1, Jakin 19, Karmel 2, Laneki 18, UEU 87, Uztarria 1) / ETC: 1.047 / Dabilena: 855

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: 0 / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 / Euskalterm: 0.

judizializatu du ad. Heg. Zerbaiti, bereziki berez hala behar ez duen zerbaiti, izaera judiziala eman. Basakeria juridiko hau Euskal Herriko bizitza soziala eta kulturala judizializatzeko ahalegina da. kasu1 2 iz. Zenbait gertakari orokorren gauzatze partikularretako bakoitza. Sumatzen zen ustelkeria zegoela bizitza politiko, sozial eta sindikalean; orain zenbait kasu azaleratzen ari dira. pub 2 iz. Britainia Handiko eta Irlandako taberna mota, edari alkoholdunak eta janariak zerbitzatzen direna. Belfasten, Irlandako beste edozein herritan bezala, pubetan egiten dute bizitza soziala.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

dantza askatu adibidea aztertzean, dantza solte aipatu da. Erabilia denez, azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa dantza eta solte sarreretan.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: EGUZKIA SORTU. Salir el Sol. Ona non dituan Euskarazko hitzak naroro: nai badek, oa, ta eguzkia sortzen dan aldetik erakark nai deana. Lar DT (ed. 1853), CXCII (cf. EGUZKI-SORZTE ALDE). Egun batzuen buruan etorri ziran Eguzkia sortzen dan aldetik iru Errege Magoak. Ub 63. Iguzkia doi-doia sortzen da zerutik. Ox 157. Armiarma eguzkia sortzean bere aritik zilintzaka bezala. Or Mi 65. Baña eguzkia sortu zanean, kixkali zan. Ir YKBiz 171. v. tbn. AA III 351. Etxeg in Muj PAm 21. Ibiñ Virgil 78

adib: eguzki 1 iz. Lurra argitzen eta berotzen duen argizagia; argizagi horren argia. (Astronomian E larriz idazten da). Ik. eki. Eguzki amandrea. Eguzkia atera, sortu, jaiki. Eguzkia sartu. Eguzki ederra dago. Eguzkiak argi egiten duen leku guztietatik etorriak. Eguzki-argitan etzanda. Eguzkiak jotzen ez duen lekuetan. Eguzkia ilunduko da. Eguzki kiskalgarria. Holako asko ez da gertatu eguzkiaren azpian. Eguzki egunetan.

Ez dugu aurkitu eguzkia sortu formarik.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

eguzkia sortu 11: Berria 2, Xabier Montoia 2, Aurelia Arkotxa 2, Xabier Amuriza, Xanti Iruretagoiena, Bego Montorio, Patziku Perurena, Xabier Aranburu.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adierazle egokia da, erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa eguzki sarreran.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexiaren atalean jasotzekoa da.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

galdesorta (eta g.-eredu) 11: J.M. Agirre ("test hori 'erraz notatzeko galdesorta' motakoa izango da"), J. Berruezori omenaldia ("Fuera ohizko azterketak eta galdesorta zurrunak!"), Industri kontuak 1985 4 (adib.: "Eranskin espezifiko bat gehitu zaie, EUSTATek prestatua, galdesorta haietan barnehartzen ez ziren arazo desberdinei erantzutearren", "90 sektoreetako bakoitzerako galdesorta-eredu bat"), B. Urkizu ("ikerketarako galdesortak antolatu"), KontsumHeziketa 1986 ("eskupaper edo liburuskak, testuliburuak, material didaktikoa, egindako galdesorta edo inkestak, etab."), X. Aizpurua ("galdesortaren azken proposamena Euskararen Aholku Batzordeko Demolinguistika batzordeak egin zuelarik"), Eustat 1991 ("Informazioa biltzeko erabilitako galdesorta"), OroitId 1993 ("30 galderako galdesorta jaso da"); galderasorta 1: J. Garzia ("erantzuna bainoago, berari ordainetan egiteko galdera sorta bat nuen").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

galdesorta : AB38 1 ('cuestionario'), Euskalterm 18 (hauetan pertsonalitate-g., jarrera-g., interes-g., etab.); galde-sorta : Euskalterm 1; galdera-xorta : DFrec 1 // Ez dugu aurkitu ap. AB50, HiztEn, LurE.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

galde-sorta : HiruMila, ElhHizt (AS: 'cuestionario'), PMuj DVC // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

Erdal cuestionario / questionnaire formen ordainak: HiztHand: galdeketa // ElhHizt: galdeketa, itaunketa, galdera-sorta, itaun-sorta // HiruMila: 1 galde-liburu, itaun-liburu; 2 itaunketa, galdeketa, galde-sorta // HaizeG FB: galdeak, galdeketa // Casve FE: galoka, galtoak // PMuj DCV: 1 galde-liburu, itaun-liburu, auzi-liburu; 2 galde-sorta, galdebide, galdeketa // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE eta EF/FE.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

PUrib: "galde-sorta: cuestionario" / HezkAdmin: galde-sorta: cuestionario.

Euskaltzaindiaren esku utzi da forma erabakitzea

galde-sorta grafiakoa hobestekoa izan liteke.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-sorta.

Txostenaren laburpena

ik. informazioa s.u. galdesorta.

galdera(-)sorta 51.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

galdera(-)sorta 13.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

EIH: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

def: [s.u. galde] galde sorta, galde-sorta Galdera sorta, norbaitek erantzuteko prestatzen dena. Ik. galdetegi. Informazioa biltzeko erabilitako galde sorta. // galdetegi 1 iz. Galdera sorta, ikerketa baterako edo informazioa lortzeko prestatzen dena; galdera sorta hori jasotzen duen idazkia. Ik. galde sorta. Ehun galderatik gorako galdetegia prestatu zuten ikertzaileek. Eustat-en galdetegia erantzun dutenak.

Hitz konposatu hiztegi-sarrerarik ez dagokiona

elkarketa librea.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabili da, eta azpisarrera gisa jaso liteke galde(-)sorta arautuarekin batera.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-sorta.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa galdera eta sorta sarreretan.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEC: 114 / LB: 131 / ETC: 892 / Dabilena: 276

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: gatazka sozial conflicto social / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 / Euskalterm: gatazka sozial (termino onartua da).

gizarte(-)gatazka iz. Gizarte-sistema baten kohesioa eta oreka hausten duen gatazka. Gertakari berrien aitzinean jokabide zaharrak erabiltzeak gizarte gatazka eta haustura eragin ditzake. Arazo ekonomikoak handitu ahala, gizarte-gatazka ere handitu egin zen.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa, eta gizarte(-)gatazka arautuarekin lotzekoa.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: GERRA SORTU. Estallar la guerra. Gerra bat sortzen bada, gure etsaietara joan ez ditezen. Lard 64. Zeruan sortu da gerra. Bil 90. Zori gaiztoko gerra zibilla / sortu zalako meriyo. Tx B II 52. Gero zoritxarreko anai arteko gerra sortu zan. BBarand 152. (Fig.). Zu zerala mediyo / sortu ziran gerrak, / ez dizkidazu egiñ / aziyo ederrak. AzpPr 52. Era ontantxen sortutzen dira / mundu onetako gerrak, / berriro ere gu Lizasori / gaude erantzun bearrak. Uzt Noiz 93. (Trans.). Provocar la guerra (sdos. prop. y fig.). Zenbait gizonek mundu onetan / sortutzen dituzten gerrak, / ni ixillikan neguan baña / daude deklaratu be'rrak. Uzt LEG I 233. Gerra sortzen duanari eta ortan saiatzen danari gizona deitzea ere aundia da. Insausti 217.

adib: gerra 1 iz. Herri, gizatalde edo estatu bi edo gehiagoren arteko arma bidezko borroka. Ik. gerla. Gerrak dakartzan kalteak. Gerra eta bakea. Gerraren jainkoa. Gerra galgarri hura sortu zuena. Gerra irabazi. Gerra hasi zenean. Gerrara joan. Handik egun batzuetara, gerra piztu zen. Estatu Batuei gerra deklaratzea proposatu zuen. Gerran hil. Gerrako gastuak.

gerra sortu 11: Consumer 2 (“Galaxietako gerra sortu”), Berria 3 (“Historiak erakutsi du munduaren ekonomia berriz antolatu den bakoitzean, gerra sortzen zela Balkanetan”), EiTB 3 (“Kartel honetan barne-lehia odoltsuak ematen ari dira euren buruzagiak atxilotu edo hil egin dituztelako; ondorioz, boterearen inguruko gerra sortu da”), Jakin 2 (“Gerra sortu zenean berak herriko gazteei deitu zien, eta esan zien hobe zutela Gudarostean izena ematea, bestela erreklutatze bat egongo zela derrigortua”), Argia (“Morelosek, Mexikoko independentzia gerra sortu zuen Miguel Hidalgoren ondorengoak, Chipalcingoko Kongresua zuen antolaturik 1813ko irailetik, baina garbi zegoen kanpoko laguntza militarra beharko zuela garaile aterako bazen”).

Beste (edozein) iturritako erabilerak

gerra sortu 14: Berria 3 (“Nahasmen handia dago Iraken, gerra sortu zutenek, AEBek, estrategia nahasia dutelako”), Elizen arteko Biblia 7 (“Gerra sortaraziko dut Gogen kontra nire mendi guztietan. Honela diot nik, Jainko Jaunak. Eta haren gerlariek elkar hilko dute”), Esteban Antxustegi 2 (“Eta ohartu nintzen gauzak komunean zeudenean, gerra sortzen zela eta beste kalamidade mota guztiak harekin batera, gizonek liskar batean hasten baitziren gauzen erabileragatik, gerrari ihes egin nahi diogula jakin arren.”), Iñaki Mendiguren (“Ezin zuen K.o. 1914ko gerraren esperientzia bizi ohartu gabe K.a. 431n gerra sortzeak esperientzia berdina ekarri ziola Tuzididesi”), Inazio Mujika Iraola (“Gerra sortzea liberazioa izan zen Karmenentzat; ez omen zegoen gehiago jasaterik hango errezo eta hango betiberdin, betiberdin gogaikarria”)

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Kolokazioa denez azpisarrera gisa jasotzekoa da.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa gerra sarreran.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

oinarrizko soldata forma aztertzean, azpisarrera gisa jasotzeko proposatua.

Zerrendakoaren pareko forma(k)

haize-soinu.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-soinu.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

haize sarrerari dagokion azpisarrera.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Ahoz erabilia, nahiz testuetako lekukotasunik ez duen

testuetan jaso gabea da, baina ahozkoan ezagun-erabilia.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

heste sarrerari dagokion azpisarrera.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ik. OEH s.u. sos; eta azpisarrera s.u. hogei: “Moneda de una libra”. // Prop 1876, HU Zez, Barb Sup.

Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Txanpon zaharrak.

Eratorri-sare sistematikoki osatzekoak

zenb. + iz. +-ko.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

sos sarrerari dagokion azpisarrera.

Forma baten adiera(k)

(libera bat).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte(-)justizia forma lantzean azpisarrera gisa sartzeko proposatua.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEC: 265 / LB: 259 / ETC: 1.165 / Dabilena: 6

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: kapital soziala: capital social / Adorez: 0 / Labayru: kapital sozial iz. Ekon. capital social / NolaErran: capital social kapital sozial – sozietate kapitala / Euskalterm: kapital sozial.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu lan(-)sozietate formarik.

lan(-)sozietate 159: Argia 4 (“Euskal Herrian, langile askok figura juridiko ia ezezagun batekin eutsi zioten lanpostuari eta lanari: lan- sozietate anonimoekin”), Berria 14 (“Denbora batera, langile ohiek sustatutako erantzukizun mugatuko lan sozietateak hura erosteko eskaintza egin zuen”), Deustuko Unibertsitatea 5 (“Lege hau Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratzen denetik hiru hilabeteko epean, Gobernuak lan sozietateen inguruko lege proiektua bidaliko die Gorte Nagusiei; proiektu horretan, lan sozietate anonimoaren araubidea eguneratzeaz gain, erantzukizun mugatuko lan sozietatea arautuko da”), DiarioVasco 2 (“Eusko Jaurlaritza eta SPRI. Laguntzaileak, berriz: ELKAR-LAN S.COOP (Kooperatibak Sustatzeko Elkartea) eta ASLE, Euskadiko Lan Sozietateak”), Elkar (“Era berean, sindikatu abertzaleak eta Anel lan sozietateen elkartea kanpoan geratu ziren”), Consumer 3 (“Kooperatiba edo lan sozietate bateko kide bihurtu ahal izango da, baldin eta lehendik ez badu eduki izan harekin kontratu harremanik 24 hilabetez baino gehiagoz”), Espainiako Gobernua 116 (“Sozietatearen estatutuetan ezar daiteke «lan sozietate» kalifikazioa galtzea izan daitekeela sozietatea desegiteko arrazoietako bat”), Goiena (“Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak, ASLE - Euskadiko Lan Sozietateak”), Gomylex 2 (“Erregistroak eta gordailuak gauzatzea. Halakoen artean nabarmendu behar dira hitzarmen kolektiboak, sindikatuen nahiz enpresaburuen elkarteen eta kooperatiben eta lan sozietateen estatutuak erregistratzeko jarduerak”), Nafarroako Gobernua (“Enpresa entitate publikoak, merkataritza- eta lan sozietateak, fundazioak eta aurreko letretan aipatutako entitateei loturik edo haien mendean diharduten gainerako entitateak eta horien elkarteak, nortasun juridikoa badute, publikoa nahiz pribatua, eta baldintza hauek guztiak betetzen badituzte:”), Uztarria 10 (“Iraurgi Berritzen, Azpeitia eta Azkoitiako Garapen eta Berrikuntza agentziak, Lanzituz proiektua jarri du martxan hirugarrenez, langabetuak eta ekintzaileak lan mundura murgiltzeko xedearekin, Lan Sozietateak eredu hartuta”)

Beste (edozein) iturritako erabilerak

lan sozietate 1, Berria (“Euskadiko Lan Sozietateen Taldeak, Aslek, 650 milioi euro fakturatu zituen iaz eta beste hainbat egin nahi ditu aurten ere”).

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Euskalterm: lan-sozietate (es sociedad laboral).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Terminoa da, eta azpisarrera gisa jaso liteke.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa lan sarreran.

Zerrenda osagarriak

HezkAdmin: salario mínimo interprofesional.

Eraikuntza librea, lexikalizatu gabea

eraikuntza librea.

LBeh (2014-04-03): lorte(-)sorta 116: Consumer (“bonboi eta lore-sortak ospitaleko gelako parte batean”), Berria 50 (adib.: “Lurraren atea zegoen tokian lore sorta jarriko dute erasoan hil ziren guztien omenez”), EiTB 28 (adib.: “Lore sorta andana ere jaso ditu idazleak, onemaldi gisa”), Argia 8 (adib.: “maiatzaren lehenean herriko toki esanguratsuenetan postutxoak jartzen dira lore-sortak saltzeko”), DiarioVasco 29 (adib.: “Gustura ziren biak, baina lore sortak jaso zituzten emazteak eta bilobak ere”).// lore(-)sorta 176.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

EPG: lore(-)sorta 180: Berria 51 (adib.: “Txuriren ama eta arreba oholtzara igo eta lore sorta bana oparitu zieten”), Herria 4 (adib.: “Iguzki Lore sortua izan da 1989an lehen lehenik gure ikasleeri kantuaren gostua emaiteko”), Karlos Zabala 15 (adib.: “Lore sortek itzal egiten zieten batzuek besteei, odol zetaken pare, eta eztiro zurbiltzen ziren, zilar kolore gris leun-leunez margoturik”), Anjel Lertxundi 10 (adib.: “Soldaduburuak arto-hostoz egindako lore-sorta baten imitazioa seinalatu zuen”), Xabier Mendiguren Elizegi 6 (adib.: “Sorpresa geroago etorri zunan: lanetik atera ginenean han zegonan, aurreko espaloian tente, lore sorta zuela eskuan”), Mirentxu Larrañaga 6 (adib.: “Bidal iezaiozu lore-sortaren bat, edo antzeko zerbait”), Josu Zabaleta 3 (adib.: “Ezpain gainean bazuen bibote pixka bat, amets eragiten zizuna... amets... mahai gainean lore sorta bat ikusirik maite dituzun basoetan amets egiten den bezala”), Xabier Paya, Xabier Olarra, Edorta Jimenez, Ramon Saizarbitoria, Harkaitz Cano, Anton Garikano, Koldo Izagirre, etab.

Zerrenda osagarriak

BerriaEL2013: -.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

es ramo de flores / fr bouquet: Elhuyar: lore-sorta / Nolaerran: floka, buket, sorta / Zehazki: lore sorta / Labayru: lore-sorta, lore-mortxaka, lore-pila / Adorez5000: -.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: adib. / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

HitzIrud: "lore-sorta = ramo de flores".

adib: lore 2 iz. Loreak, bereziki apaingarritarako, ematen dituen landarea. Lorez apaindu. Lorez estaliak zelaiak. Loreak ureztatu. || (Hitz elkartuetan lehen osagai gisa). Lore sorta. Lore-saltzailea. Lore eskaintza egin dute Zizurkilen, // sorta 1 iz. Loreak, landareak eta kidekoak bilduz egiten den multzoa. Ik. azao; sendor1. Lore sorta. Krabelin sortak eta opil mordoak. Belar gaiztozko sorta bat erretzeko. // harro 4 adj. Hantustez betea. Ik. harroputz. Harro bezain lotsagabe zelako. Gizonik harroena apaltzeko. Gazte buru-harro ondasunzalea. Gure mende harro honek. || Medikua ere, hego haizea baino harroagoa bera, azken egunetan lore sorta batekin etorri zitzaion. Arregiren hilobian. // moja 2 iz. (Hitz elkartuetan, lehen osagai gisa). Moja-jantzian eta lore sorta zuri bat eskuetan zuela azaldu zen. Sartu nintzen neskame moja etxe batera. Herriko moja komentuan (Ik. mojategi). // osatu 1 du ad. Zenbait gauzak osotasun edo banako bat eratu. Batzarra osatzen dutenak. Lore sorta zoragarria osatu du. Landuccik osatu zuen euskal hiztegian. Gorputza materiaz osatua dela. "Euskal hitz garbiak", hau da, hizkuntzan bertan ezagun diren hitzez eta morfemez osatuak. Aldizkarietan argitaratu dituen artikuluekin liburuxka polit bat osatu du. Hiru zatik osatua. Liburuaren hirutatik bi hiztegiek osatzen dute. || Artikuluarekin hiru silaba osatzen dituzten izenak bi sailetan banatuak ageri dira. Ardi-bildotsetan ehun eta berrogei buru osatu behar, eta ehun eta hogeita hemezortzi ziren soilik eskortara bildutakoak. // pozoitu 4 (Partizipio burutua izenondo gisa). Gaurkoa ez da egun txarra lore sorta pozoitu bat niri bidaltzeko

Hitz konposatu hiztegi-sarrerarik ez dagokiona

elkarketa librea.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adierazle egokia da eta erabilia.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Oso erabilia da eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-sorta.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa onartzekoa lore sarreran.

Adibide argigarriak, testuinguru egokiak

Adibide gisa mantentzekoa lore sarreran.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa lore eta sorta sarreretan.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu merkataritza(-)sozietate formarik.

merkataritza(-)sozietate 184: Argia 2, Berria 8, Deustuko Unibertsitatea 4, Euskal Herriko Agintaritza 23, EiTB 7, Elkar, Espainiako Gobernua 125, Laneki 4, Nafarroako Gobernua, UEU 9.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Ez dugu aurkitu merkataritza(-)sozietate formarik.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HiztHand: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

adib: [s.u. administrazio] administrazio kontseilu, administrazio-kontseilu Merkataritza-sozietateetan, erabakiak hartzen eta aholkuak ematen dituen batzordea. Enpresaren Administrazio Kontseiluak akziodunen ohiko batzarrerako deia egin du biharko.

Hitz konposatu hiztegi-sarrerarik ez dagokiona

elkarketa librea.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia da, baita EHko definizioetan ere, eta jasotzekoa da azpisarrera gisa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa merkataritza sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: MILA SORGIN(A) a) (Interj.). Mila sorgina! / Errege baldin banitz zer erregina! Elzb Po 191. Zer mila sorgin; ez irabaziko? Nork daki hori? HU Aurp 60. Balinba ohartuko ahal zen, zer mila sorgin! Barb Sup 103. Zer mila sorgin! JE Ber 41. Bi mila sorgin! Ox 22. b) (Adj.). Gizon zoro milasorgin horiek zer ari othe zauzkigu? GAlm 1932, 58 (ap. DRA).

mila sorgin 1 (ez da OEHko adierakoa), Berria (“Mila sorgin estasian, Ziripot, joaldunak, munstroak, Mikel Laboa eta Euskadiko Orkestra Sinfonikoa...”).

Beste (edozein) iturritako erabilerak

mila sorgin 10: Herria 3 (“Nun mila sorgin egonak zirezte orai arte?”), Patxi Zubizarreta 5 (“Zer mila sorgin, ederra baitzen norbait zuregatik txora-txora egina dagoela jakitea, eta emeki-emeki lehen musua emateko nola makurtzen zaizun ohartzea”, “Baina zer mila sorgin!”), Daniel Landart 2 (“Zer mila sorgin?”).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa, interjekzioa dela esanez eta Ipar. markarekin.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa sorgin sarreran.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Kategoria

interj.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB 25 (EiTB 6, Elkar 15, Consumer 2, Euskaltzaindia 1, UEU 1); ohe(-)sofa 10 (Elkar: Gizon gogorraren sekretua) / ETC: 86; ohe(-)sofa 23

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: sofa-ohe sofá-cama / Adorez: sofa-ohea sofá-cama / Labayru: sofa-ohe sofá-cama / NolaErran: ohe kanape (ZU / BL) – ohe-sofa (MD) canapé-lit. / Euskalterm: ohe-sofa (Indus. eta Merkat. TN da).

ohe(-)bagoi iz. Trenetan, oheak dauzkan bagoia. Ohe-bagoi batean atseden hartuz bidaiatzeko aukeraren erosotasuna.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa, baina ohe(-)sofa forman, ‘ohea egiten den sofa’ delako, ohe-bagoi arautuaren bidetik.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB: 50 (Argia 8, Berria 18, Euskal Herriko Agintaritza 1, EiTB 7. Elkar 2, Consumer 1, Espainiako Gobernua 2, Laneki 1, UEU 10) / ETC: 201 / Dabilena: 160

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: oinarrizko soldata salario base, sueldo base / Adorez: oinarrizko soldata: sueldo base / Labayru: oinarrizko soldata sueldo base, salario base / NolaErran: salaire de base oinarrizko soldata / Euskalterm: oinarrizko soldata.

Zerrenda osagarriak

HezkAdmin: sueldo base.

ketzal 2 iz. Guatemalako diru unitatea. Askok gutxieneko soldata jasotzen dute: 1.300 ketzalen truke, 120 euro inguru, lan egiten dute. kotizatu 1 du ad. Erakunde edo zerbitzu publiko bati dagozkion kuotak ordaindu. Gutxieneko soldata baino gutxiago irabazten dutenak kotizatzeko betebeharretik libratuko dira. subsidio iz. Oinarrizko dirulaguntza, Administrazioak edo erakunde ofizial batek ematen duena. 30 euroko igoerak balioko die zuzenean gutxieneko soldata jasotzen duten langileei, eta subsidioa jasotzen duten langabeei. taka2 iz. Bangladeshko diru unitatea. Spectrum Sweaterreko langileek 700 taka irabazten zituzten hilean, nahiz gutxieneko soldata 930 takakoa den Bangladeshen.

Eraikuntza librea, lexikalizatu gabea

eraikuntza librea.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu

LB: 2, Berria / ETC: 12 / Dabilena: 9

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: 0 / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 / Euskalterm: 0 / LeioaOstalaritza: Irabiagailuaren basuan perrexil sorta erdi baten hostoak eta zutroin finuenak sartu eta ura, gatza, ozpina, berakatz xafla bat, piperminaren xafla txiki bat, ogi birrindua eta gazta birrinduarekin birrindu perrexila zukua atera arte.

perrexil(-)sorta 7: (“Lapiko bat urez bete, eta porru puska bat eta perrexil sorta batekin, odolkia bertan sartu”).

Perrexil sorta bat.

perrexil iz. Belar landare ginbailduna, oso usaintsua, hostoak hiru zatitan banatuak dituena, janariak ontzeko erabiltzen dena (Petroselinum crispum). Perrexil sorta bat. Perrexil pixka bat, ongi xehatua.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Lehendik adibide gisa jasoa dago EHn, baina ohiko lexia egitea proposatu da.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

gizarte(-)psikologia forma lantzean azpisarrera gisa sartzeko proposatua.

Aurreko pasaldikoari egindako oharrak

ikus informazioa s.u. gizarte-sare.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

azpisarrera gisa sartzekoa sare sarreran.

Kategoria

iz.

Adibide argigarriak, testuinguru egokiak

Interneteko sare sozialen gorakada.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: SO BAT EGIN Echar una mirada. So bat egiñik leze hari ikhusi ditu [...] animalen hatzak eta herexak. Tt Onsa 67. Ene Jinkua, sokhorri emaiteko so bat egidazü. Mst III 23, 2 (Ip so egidazu). Jinkua [...] so bat egizü zure zerbütxariaren phenari. Ib. 20, 3 (Ip ikhusazü zure zerbützariaren nekia). Maikide guztiok txantel ari so bat (begirakune bat) egin ginion. A Ardi 84. So bat ere egin gabe. Ardoy SFran 227. (Con determinantes). Iaun kapitaño haren plazan banintz, halakoer, so on bat eniro egin. Tt Onsa 112. Egunian behin [...] egiezu begitarte eta so hon bat, edirenen duzu [...] [librian] zure arimak, behar diana oro. Ib. 4. So lehiatü bat aldiz egiten badeitazü, berhala azkartzen [...] nüzü. Mst III 8, 1 (Ip so egiten badeitazü). Ikusten zian bi beretter haiek halako so bat egiten ziela algarri, erran nahi üken balie bezala [...]. Const 39. Xalbador erdiko athetik agertzen da. So trixte bat egiten diote. Ox 38. So galdekor bat, erdi-beldurtua, egin. Mde HaurB 84. Ixilka joan [zen] [...] azken so baten egiterat bere sortetxeari buruz. Ardoy SFran 145. Zure parropiako elizan sartzen zirenian, egizu so bat zure aitzinian ioan diren zure askaziak, adiskidiak eta zure ezagutiak, eta orhiturik haren hilziaz [...]. Tt Onsa 41.

adib.: so egin Begiratu, behatu. So egiozu. Halako irri maltzur batekin so egiten zidan. So egizu nor heldu den. || So bat ere egin gabe.

Ez dugu aurkitu so bat egin formarik.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

so bat egin 7: Herria 2 (“Mündorori zabalik den jünta hortara jiteaz gain, Filipe BIDARTen libro üzteko galtegite horrez xehetarzün haboro bildü nahi düanak, so bat egiten ahal deio www.filipeaska.com internet guneari”), Piarres Aintziart 2 (“Lehenik egunkari bat erosten dut, baina doi-doia so bat eginen diodala, bar baten kanpoko mahaian hartuz edateko freskoa eta itzalean zabaldua banu bezala gorputz osoa”), Elena Touyarou (“Elizan sartzean nahiz ateratzean, Marik ezin izan zuen egon erretore etxerantz saihets so bat egin gabe”), Koldo Izagirre (“Ez zien hitzik egin, ez zien so bat egin”), Menane Oxandabaratz (“Lehenago joanen niz kultura orrialdeetara, eta gero politikari ere so bat egiten diot, ba, egia da”).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Esapidea da eta azpisarrera gisa jasotzekoa, begiratu bat eman bezala. begiratu bat eman adibidea azpisarrera egin.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa so1 sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

so egile 5: Mst 2 ("Amuriua orotarat so egile da", "Hartakoz ezpiritüz zelialat so egile aphür edireiten da"), Egiat ("Lotsa izan ezpada sobera igaiten dolürik dütükia so egiletarik?"), Mde 2 ("So egile urrikaldun batek esaten dio dohakabeari: —Min asko ematen dizu?", "eragozpenik eta gibel-asmorik ezean, askatasun oso bat behar zuen inor jakile gabe, inor so egile gabe"); eta ap. DRA, Herr 1957 ("Lau pilotarien joko azkar eta abila nola aipha. Miresgarria zen zinez heien irabaz gosea. So egileak begiak xuriturik zauden nork ukanen zuen azken hitza ere"); so-egile 3: Lf Murtuts ("Elizarakoan bazela so-egile!"), Zait Plat 2 ("Iaioterriko Ko ugartetik etorria zan so-egile zorrotz, adimen neurritsu ta asmagin", "Platon'ek dakarren Sokrate bitara ikus zezakean so-egile banak, beraz, batak batera ta besteak bestera, esate baterako"); soegile 1, Egiat ("Nausi ona logale denian, maiñatak dirade beillari hontarzünak ere alde orotarik bere soegiliak dütü bethi"). Eta ap. DRA sogil(l)e : Peillen EG 1951: "Egünaz, arranuak, odei artetik, zer ez tü begiaz ikhertzen, gaiaz, hüntzak, bestiak bezain sogile hun da eta biek elkharrekin zer ez dakite"; A-renetik jasoa: "Hari denaren utsak begira dagoenak, sogilleak, untsa ikusten tik" // Cf. Etienne Sallaberryren ezizena; edo Zerb Azk: "Uhaldeko laminak hortan utzirik, beldurra baitugu Oxobi, Piarres eta So-egile batzuek lerro hauk irakurtuko dituztela...".

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

so egile 2: Zahar hitz ("So egilea beti jakintsun"), HerrizH 1988 ("Pentsa hor ere bazutenez gostuko ainitz gauza ikusteko: ardi bazkatzeko molde berriak bazuen segur so egile"); so-egil(l)e 5: Herr 1961 ("[zinemako] So-egileak? Begiak hanpatuak orduan, gorputzak sutan, zainak tiran, bihotzak pilpiran"), GH 1967 ("Debriak zalapartaka... / So-egiliak oihuka"), Txill ("So-egileak, sardin-ontzien bihurreraren zai, arretaz, miatzen du itsas-urruna"), Hiriart-U ("gomitatu zituen, so-egile bezala, katoliko ez diren girixtino-buruzagi batzu"), Or ("Orduan bere bakardade maitera itzuli zen, eta bakarrik, goiko so-egillearen aurrean, "berekin bizi" zen"); soegile 2: Herr 1946 ("Trinketeko partida ahulxka zen, soegileek phakatiaren ordaria ez die eraiki"), Txill ("Lehendabiziko ontzia sumatu orduko jauzi bat egingo du soegileak, eskailera hurbilean behera azkar abiatuko, eta han dagoen "gong"a joko du berria emateko") // Eta Etienne Sallaberryren ezizen bezala, adib.: P. Xarritton: "Adiskideak beti hautatzen dira eta hautatuko ditut beraz Piarres Lafitte eta Pierre Narbaitz, ene bi irakasle ohiak, eta Etienne Sallaberry "Soegilea"".

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

so egile : DFrec 1 ("ederki erabili sujetak harrapatu du interesmendua so egileen artean"), LurE (adib.); soegile : DFrec 1 ("axaleko soegileak atzerakoikeria soma dezake beharbada"), AB38 1 ('observador') AB50 1 ('observador'); sogile : DFrec 1 ("sogile askoren eritziz fenomeno honek bi arrazoi dauzka"), AB38 1 ('observador'), HiztEn // Ez dugu aurkitu ap. Euskalterm.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

so egile : EskolaHE (adib.), Lur EF/FE (AS: observateur, spectateur); soegile : Casve EF (1 spectateur; 2 chef de village avant la Révolution), HaizeG BF (spectateur; eta soegilen: regarder), Lh DBF (1 spectateur; 2 chef de village, avant la Révolution); so-egile : DRA (1 espectador; 2 guardia de pueblo, de aldea: antes de la Revolución Francesa), PMuj DVC (1 centinela, vigía...; 2 inspector, revisor; 3 espectador, asistente a un espectáculo; 4 contemplador, considerador); sogile : HiruMila (espectador, ra; observador, ra), ElhHizt (observador, -a; espectador, -a), Casve EF (spectateur), HaizeG BF (spectateur), DRA (1 el que mira, ve; 2 ik. so-egile 2. Eta sogille: espectador), PMuj DVC (mirón, curioso) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, Lur EG/CE.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

so 1 sarrerari dagokion azpisarrera.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Esapideei dagokien sistematika

egin.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

so 1 sarrerari dagokion azpisarrera.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Esapideei dagokien sistematika

egon.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

so 1 sarrerari dagokion azpisarrera.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: SO ETA SO. Mirando continuamente. Han zauden karrikan, so eta so, nola zoan yendea yostatzerat. Zub 109. Eta eskuan belar-izpi bat zuela, so ta so, betillun antzean. Or Mi 71. Jaun erretora bi begiak harmaturik so eta so dago. Lf Murtuts 54. Ta ni [...] so ta so yardun arren, nun ezkutatu danez ezin dut arkitu. Zait Sof 109.

adib.: telebista 3 iz. Telebista hargailua; telebista hargailuan ikusten diren irudiak. Telebista piztu. Telebista ikusten ari zen. Telebistari Sakramentu Santuari bezala so eta so.

so eta so 2, Erlea (“Ametsen dorretik so eta so zuri“).

Beste (edozein) iturritako erabilerak

so eta so 23: Herria 10 (“Mundu bat bildu, auto berrieri so eta so!”), Janbattitt Dirassar 5 (“Mutiko gazte bat hurbildu zitzaidan, eni so eta so, halako aire bitzi batekin”), Piarres Aintziart 4 (“Gidaliburuari so eta so nabil, asfaltoaz asea eta beti gezi horiei jarraikiz”), Iñaki Iñurrieta (“Eta ni so egoten hasi nintzen, so eta so, eta ordezkatze-prozesuaz jabetzen”), Joan Mari Irigoien (“Eta, ai, jaun André, nola ez nintzen liluraturik geratuko, bada, baldin, so eta so egiten nion arren, ez menbro itsusirik estalkirik behar zuenik eta ez gorputz-zati marketsik bernizadurarik eta apaindurarik behar zuenik ikusi banion, eta baldin ez bazegoen gorputz hartan, ondorez, gaixtoaren utzi beharrik onaren hartzeko, zeren gorputz hartan guztia baitzen on eta ezin hobe, halako moldez”), Michel Oronoz (“Mutikoa alderdi guzietara ari da, so eta so”), Daniel Landart (“Bulta luze bat egoten zen zeruari so eta so”).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa, lan eta lan bezala.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa so1 sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

sobra (+ eratorri-konposatuak) 238 dira (B 19, G 78, IE-ZuAm 139, EB 2), sobera (+ eratorri-konposatuak) 731 (B 3, G 8, IE-ZuAm 706, EB 14): sobra 150: B 7 (Añ GGero, AB AmaE, BEnb NereA, Alzola Atalak); G 36 (Cb, Gco II, Bil, EusJok, JanEd I, PE, Xe, Sor, Bv AsL, AzpPr, Tx B, Lek EunD, Anab, Basarri, Lab SuEm); IE 106 (EZ Man II, Hm, Ch, He Gudu, Mih, LE Prog, Monho, Dh, Gy, Hb Esk, ChantP, Jnn SBi, Arb Igand, Etcham, Barb Sup, Mattin); EB 1 (MEIG); sobradu 2, B-G (AB AmaE; Zab Gabon); sobratu 35: B 1 (SM Zirik); G 25 (Gco, JanEd I, Ud, Xe, Bv AsL, AzpPr, Moc Damu, Noe, Tx B, Basarri, Uzt, And AUzta, Berron Kijote); IE 9 (Hm, SP Phil, Lg, Mih, Hb Esk); sobrau B 6 (fB Ic, Kk Ab II, BEnb NereA); sobra egon 4: G 2 (Ud, Moc Damu); IE 1 (He Gudu); EB 1 (Arti Ipuin); sobra izan 23: G 11 (Cb Eg, Noe, Or Eus, SMitx Aranz, Balad, Anab); IE 12 (Ch, Mih, LE Prog, Dh, Gy, Hb Esk, Etcham, Barb Sup, Anab); sobran 4: B 2 (Bilbao IpuiB: "sobran be", "sobran utzi"); G 2 (Tx B II: "sobran izan"; Basarri: "sobran egon"); sobrakin IE 3 (Barb Sup, Larz Senper); sobrante 2, B-G (SM Zirik; Tx B II); sobrarik IE 1 (He Gudu); sobratxo G 1 (EusJok); sobraxe IE 2 (Dh); sobraxko IE 3 (Barb Sup); sobra maiz IE 2 (Mih, Hb Esk); sobera 597: G 8 (Or Eus, Balad, Etxde JJ, Lek SClar, Txill Let); IE-ZuAm 577 (Lç, Mat, EZ, Harb, Volt, Ax, O, Hm, SP, Tt, FPrS, INav, Gç, Bp, He Gudu, Lg, Mst, Mercy, CatLan, Egiat, AstLas, Monho, Dh, CatLuz, UskLiB, MarIl, Etch, Bordel, Arch Fab, Gy, Hb, Dv, Bordel, ECocin, Laph, CatS, Legaz, Elzb PAd, Elsb Fram, Jnn SBi, Zby, Ip, Arb Igand, HU, UNLilia, CatJauf, JE, Barb, Ox, Const, Etcham, Zub, Iratz, Zerb IxtS, Lf Murtuts, StPierre, Zerb Azk, Mde Pr, JEtchep, Izeta DirG, Larz, Ardoy SFran, Xa, Mattin); EB 12 (MEIG, Arti); soberatu IE-ZuAm 14 (Lç, SP Imit, Etch, Dv); sobera egon 7: B 1 (Erkiag BatB); IE-ZuAm 6 (Ax, SP Phil, Tt Onsa, Gy, Laph, Ox); sobera izan 34: G 1 (Mb IArg I); IE 32 (Lç, Harb, EZ Eliç, SP Phil, ES, Lg II, Dh, MarIl, Gy, Hb Esk, Dv, Laph, Elsb Fram, HU Zez, JE Ber, Ox, Barb Leg, Lf Murtuts, Zerb Azk, Ardoy SFran, Xa Odol); EB 1 (Arti Tobera); soberasko EB 1 (MEIG); sobera maiz IE 3 (MarIl, Dv Lab, Elsb Fram); soberarik IE-ZuAm 11 (O Po, SP Imit, Mst, Egiat, Dv Lab, Jnn SBi, JE, Ox); soberakin IE-ZuAm 32 (Mst, CatLan, Dv Lab, Laph, Zby, HU Zez, JE Bur, Barb Sup, Lf Murtuts, Mde Pr, JEtchep, Larz Senper, Ardoy SFran, Xa EzinB, Mattin); soberazko IE 5 (SP, ES); soberatan Zu 3 (CatS, Ip Hil); soberatasun IE 1 (SP Phil); soberatuki IE 1 (E); soberaxe IE-ZuAm 7 (Tt, Gy, Dv Lab, Xikito, JE Bur, Zerb Azk); soberaxet Zu 1 (Arch Fab); soberaxko 14: G 1 (Etxde JJ); IE-ZuAm 13 (Zub, Barb Sup, Zerb IxtS, JEtchep, Izeta DirG, Larz Iru, Ardoy SFran).

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

sobra (+ eratorri-konposatuak) 35 dira (B 2, G 10, EB-EgAs 23), sobera(+ eratorri-konposatuak) 185 (B 2, G 5, IE-ZuAm 47, EB-EgAs 131): sobra 4: B 2 (Aldana, F. Zubiaga); G 1 (A. Albisu Ayerdi); EB 1 (Sagardoa); sobre G 2 (A. Zavala); sobratu 14: G 7 (Aita San Iñazioren...; El Día, A. Zavala, S. Salaberria, A. Arrinda, J.R. Erauskin Lujanbio); EB-EgAs 7 (J. Duoandikoetxea, Zipristin, Fisika, Zeu zeutara, A. Lertxundi, A. Cazabon, Basarri); sobran egon EB 4 (Elhuyar, M. Orbe, F. Ibargutxi, M. Ugalde); sobra izan EB 4 (J.A. Agirre, P. Larretxea); sobran EB 6 (Elhuyar: "s. gelditu", I. Mujika Iraola: "s. sinestu", X. Gereño: "s. eduki", R. Etxezarreta: "s. eduki"); sobrante G 1 (Ataño); EB 2 (Egin, J. Agirre); sobera 122: B 1 (Oskillaso); G 5 (M. Lekuona, Vill); IE-ZuAm 62 (J. Elissalde, Minvielle, J. Etchepare, J. Barbier, P. Larzabal, Eskualduna, P. Lafitte, P. Xarriton, Iratzeder, E. Salaberry, D. Soubelet, D. Landart, J.L. Davant, A. Arkotxa, A. Luberriaga, B. Mendisco Eiyerabide, A. Nesprias, Herria, J.B. Dirassarre, G. Lantziri, J. Haritschelhar, B. Castorene, Herriz Herri); EB 54 (G. Aresti, Beltza, Zabal, L. Baraiazarra, Euskal kulturaren urtekaria, Elhuyar, E. Arrizabalaga, Zinetika kimikoa, UZEI, J.B. Ayerbe, E. Kortadi, J.A. Mujika, P. Sastre, A. Eguzkitza, M. Ugalde, P. Lizarralde, E. Berazubi, Txill, J. Intxausti, X. Arbelbide, L. Fernandez, Vill, J.A. Irigarai, J. Casenave, A. Valdes, L. Haranburu-Altuna, P. Lizarralde, M. Izeta, M. Bortayru, R. Idiart, L. Oñederra, P. Perurena, J. Etxaide); soberatu EB 2 (J.K. Igerabide, Urrezko arraultzedun oiloa); sobera egon EB 4 ager. (J. Suarez, J.A. Aduriz, A. Sarriegi, Egin); soberan egon EB 2 (I. Antiguedad, M.E. Matxinandiarena); sobera izan 7: IE 3 (P. Lafitte, Eskualduna, E. Salaberry); EB 4 (Otoizlari, Txill, G. Ansola Larrañaga, L. Haranburu-Altuna); soberan izan EB 2 (Elhuyar, I. Mendiguren); soberan EB 6 (J. Uriarte: "s. eduki", P. Ezkiaga: "s. ezagutu", P. Añorga: "s. eraman", K. Muniain: "s. kobratu", T. Abarrategi: "s. jakin"); soberakin 24: IE-ZuAm 12 (Eskualduna, A. Aguergaray, J. Casenave Harigile, Herria, J. Haritschelhar; M. Lekuona: "denbora soberakin"; J. Etchepare: "diru soberakin"; Eskualduna: "uri soberakin", "hotz soberakin", "lan soberakin"; Gure Herria: "gantza soberakin"); EB 12 (Gipuzkoako Lurralde Historikoko..., Teknologia mekanikoa, Elhuyar, M.A. Barcenilla, J.M. Zabaleta, I. Mendiguren, EHAA; M. Ensunza: "bero-soberakin"; X. Mendiguren Bereziartu: "janari-soberakin"; UZEI: "nekazal soberakin"); soberago EB 4 (G. Ansola Larrañaga); soberako B 1 (Bizkaiko herri iturriak); EB 2 (Oinarrizko legeria Bizkaian, Teknologia Mekanikoa); soberazko EB 1 (J.A. Lakarra); soberantzia EB 1 (J.M. Urkia Etxabe); soberarik IE 3 (Eskualduna, L. Dassance); soberatasun EB 1 (UEU); soberasko IE 1 (J. Etchepare); soberaxko IE 2 (P. Lafitte, Herria).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

sobera : DFrec 40, AB38 10, AB50 5, HiztEn-LurE, Euskalterm 2; sobera egon : AB38 1; soberakeria : AB38 1; soberaki : DFrec 1; soberako : HiztEn, Euskalterm 2; soberaxe : LurE; soberaxko : LurE; soberazko : AB38 2; soberatu : AB38 3, HiztEn, Euskalterm 1; soberakin : AB38 6, AB50 2, HiztEn, LurE, Euskalterm 31; soberante : DFrec 2, AB50 6, Euskalterm 1; sobra : DFrec 8, AB38 2, AB50 4, LurE, Euskalterm 1; sobran : AB38 1, AB50 2, LurE, Euskalterm 1; sobratu : DFrec 4, AB38 7, AB50 4, Euskalterm 1; sobrante : DFrec 2, AB50 6, Euskalterm 1.

Euskaltzaindiaren Arauak

adlag. 'gehiegi' / AS: soberarik Ipar.

Forma arautuaren azalpenaz oharra

AS gisa gehituz (hedatu-egokienak jasotzea aski delakoan): sobera egon, sobera ere, sobera izan, soberazko .

Sarrera bati dago(z)kion azpisarrera(k)

soberarik. Eta ikus sobera izan / soberan egon.

Kategoria

adlag.

Forma baten adiera(k)

gehiegi.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

sobra bere 1, AB AmaE ("Sobra bere badakit zelan boto billa, / Ibilli oi direan ni lakoak milla"); sobran be 1, Bilbao IpuiB ("Jaubea datorrenean, jakingo ioat zer esan, sobran be...!"); cf. azaltzen ez dakigun pasarte bat ap. EZ Man II ("Norte eta Hegoako hartak dire lekhuko, / pribilegio tuztenak sobera ere froguko").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

sobera ere 2: Lek ("Iritzi ori zuana, sobera ere, bere baitan gauza bakar bati begira egon da aspaldi ontan"), A. Valdes ("Jakina dut, sobera ere, Gorenflotek esposatu nahi zaituela"); sobra ere (eta s. be) 2: Sagardoa ("Izenik gabe ezagutu zituzten, sobra ere, gure aurrekoek, eta izenik gabe jarraitzen dute gaur"), F. Zubiaga ("—Ba dakizuz, ama, herriko gorabeherak...; —Sobra be... Josus, baina...!"); sobrare 1, A. Albisu ("Begi onez ikusten ez duan norbaitek, ikusi du sobrare, ta euskaldunen aurka jaiki zaigu erri osoa!").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

sobera ere : DFrec 2 (Vill: "sobera ere badakigu ahalegin guztiok alferrekoak gerta daitezkeela"; Deia: "sobera ere ba genekien"); sobra ere : DFrec 2 (Vill: "sobra ere badakigu badela hor azal bat, halako jazkera bat...", "badakigu sobra ere zein den kristau fedearen erantzunari gaur maiz...") // Ez dugu aurkitu ap. AB38, AB50, HiztEn, LurE, Euskalterm.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Ik. Vill Eliza 390 ("Ikuskera hau —sobra ere badakigu— ez dute denek onartuko").

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

sobra ere : HiruMila (adib.; 'de sobra' itzulia); sobrare : PMuj DVC (por lo visto, según parece) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, ElhHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Esapideei dagokien sistematika

ere.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

sobera sarrerari dagokion azpisarrera.

Forma baten adiera(k)

ongi asko.

Adibide argigarriak, testuinguru egokiak

sobera ere badakigu ahalegin guztiok alferrekoak gerta daitezkeela.