Euskaltzaindiaren Hiztegia

50 emaitza pan bilaketarentzat - [1 - 50] bistaratzen.

pan
onomat. Tiro baten edo eztanda baten onomatopeia. Ik. pun. Pan-pan!, lau tiro eman eta seko utzi zuten.

Aztergaia: pan

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z5:EEBS:32 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

pan 23 aldiz jaso da OEHn eta 4 aldiz EEBSn, eta beti onomatopeia da: Zby 2, Elsb Fram, HU Zez 2, Barb Sup 8, Ox 3, Laux AB, Lf Murtuts, Ugalde Iltz 4, NEtx LBB; Eskual 1904. // Testuinguru batzuk: Zby: "Ilhuntzeko ezkilak jotzen du pan pan plan"; Elsb Fram "abiatu ziren aurthikitzen, firrindikan, karrikari behara, bai eta pin, pan"; Barb Sup: "tiroa emaiten dio: Pan!", "atheari panpaka hasten: Pan, pan, pan!"; Ox: "Urhatsa labur, Panttupa pan plun panpala!"; Laux AB: "Tarranpatan-tan, tarra-pan"); Ugalde Iltz 4: "Joxe kanposantura goiz batean eraman eta lau palanjistak: pan-pan! lau tiro eman eta seko utzi zuten"; Eskual 1904: "Tiratzen diot, pan!"; NEtx: "Pin! pon! pun! pan!" // Ik. ap. DRA beste3 (Eskual 1913 2, SoEg).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

pan : Euskalterm 2 (pan txirula 1, pan [pannus-hodei mota] 1) // Ez dugu aurkitu ap. DFrec, AB38, AB50, HiztEn, LurE.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

pan : Casve EF (pouf!, poum!); Lh DBF (pouf! poum! onomat. de la choute), DRA (¡pum! voz que se usa para expresar ruido o estallido) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, ElhHizt, HiruMila, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, HaizeG BF, PMuj DVC.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Informazio lexikografikoa
Kategoria

onomat.

pana
iz. Heg. Belus ildaskatua, jantziak egiteko erabiltzen den ehuna.

Aztergaia: pana

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z2:HBB 1996-03-28 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

1 Heg. (ehun-mota). 2* e. matxura.

Lantaldearen irizpideak
Forma hedatua onartzekoa da, ordain egokirik ez duenean

es bakarrik da (ez du, beraz, mailegu onartzekoen minimoa betetzen), baina onartzekoa, erabilia denez, adierazle bat behar denez eta ordezkatzeko modurik ikusten ez denez; "Heg." marka dagokio, jakina.

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Heg.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: EH-HB bateratzea (2015-09-07): pana 1 iz. Heg. (ehun mota). pana 2 * e. matxura.

panal
iz. Zuhaitzetan, bota behar direnak ezagutzeko, aizkoraz egiten den marka.

Aztergaia: panal

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:IrEm 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Ahozko erabileraren testigantza fidagarria du

testuetan jaso gabea, baina ahozko erabileraren testigantza onekoa, eta onarpen eske aurkeztua.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

(zuhaitzetako marka).

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

panamar
1 adj. Panamakoa, Panamari dagokiona. Panamar agintariak.
2 iz. Panamako herritarra.

Aztergaia: panamar

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArauB

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

(herritarra).

panarabismo
iz. Arabiar herrialdeen batasuna eta elkartasuna bultzatzen dituen mugimendua. Baxar al-Assad presidentearen esanetan, Siriak panarabismoaren hauspoa izaten jarraituko du.

Aztergaia: panarabismo

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-12-09 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
EEBSko datuak [laburduren azalpena]

panarabismo 1, UZEI ("Nasser-ek [Egypto 1952] bultzatutako panarabismoa").

Beste (edozein) iturritako erabilerak

panarabismo, Berria ("Panarabismoa bultzatzen jarraitu du geroztik Gadafik, baina ez du espero zuen erantzuna jaso"); panarabiar(tasun), J.K. Igerabide ("Baas alderdi panarabiar berriko esataria"; "ez nituen jasaten panarabiartasunaren eta Baas-en abertzaletasunaren aldeko kantak eta hitzaldiak").

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Izen propiotikoak.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: Osoko bilkura (2015-03-27): panarabismo

panazea
1 iz. Ustez gaitz guztiak sendatzeko balio duen sendagaia. Badirudi Mediterraneoko dieta dela minbiziaren aurkako panazea, baina, orduan, zergatik dituzte Txinan, adibidez, minbizi tasa txikiak?
2 iz. Kalte edo oker guztietarako konponbidea. Lurpean dugun gasa ateratzea lortuko bagenu ere, ez litzateke panazea izango.

Aztergaia: panazea

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z10: LBeh54 2020-10-27 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu panazea formarik.

panazea 54: Argia 12, Berria 15, Deia 2, Deustuko Unibertsitatea, EiTB 3, Elhuyar 4, Elkar 3, Consumer 8, Jakin 4, Karmel, UEU.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

panazea 18: Berria 9, Iñaki Mendiguren 3, Martin Anso, Xabier Amuriza, Luis Elberdin, Filosofiako gida, Edorta Agirre, Alberto Ladron Arana.

Lantaldearen irizpideak
Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Nazioarteko forma da, jasotzekoa.

panda
1 iz. Karniboroen ordenako ugaztuna, hartzaren antzeko itxura duena, ilea zuria eta gorputz adarrak, belarriak, buztana eta begien ingurua beltzak dituena eta banbu hostoz elikatzen dena (Ailuropoda melanoleucus).
2 iz. Karniboroen ordenako ugaztuna, igokaria, gaztaina koloreko ile leuna eta sarria duena, banbuz elikatzen dena (Ailurus fulgens).

Aztergaia: panda

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-03-28 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Sektore jakin bateko informazioa

Ik. Izendegia: panda hartz : Ailurus sp. + ailuropoda sp.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Panda arraza: Herria 2002 ("xuhurtzen ari den Panda arrazaren begiratzailea").

Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

1 Ailuropoda melanoleucus. 2 Ailurus fulgens.

Lantaldearen irizpideak
Beste sarrera batean argitzekoa

Espeziea da, eta ez arraza; forma, berriz, arautua da.

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Arrazak

Informazio lexikografikoa
Landare eta animalien taxonomi izena

1 Ailuropoda melanoleucus; 2 Ailurus fulgens.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: Osoko bilkura (2015-07-17): Isildua.

pandemia
iz. med. Gaitz epidemikoa, eskualde oso bateko edo lur eremu zabal bateko ia biztanle guztiei eragiten diena. Ez dago jakiterik zenbat jende hilko den gripe pandemia gertatzen bada. Gaitza pandemia bihurtzeko arriskua dagoela ohartarazi dute.

Aztergaia: pandemia

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Zerrenda osagarriak

NekHizt.

Lantaldearen irizpideak
Nazioarteko forma da

nazioartekoa da, eta beste gabe onartzekoa.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Jakite-arloak

Med.

pandero
1 iz. Perkusio instrumentua, zurezko uztai batean tenkatutako larruki batez eta metalezko xafla txiki batzuez osatua, soinuaren lagungarri erabiltzen dena. Sakabik esaten zuen, trikitirik ez zela panderorik gabe.
2 iz. Ipar. Pertza. Ari zen putzu handi batetik ontzixka batekin bere panderoa betetzen.
Azpisarrerak
Ohiko lexiak

Aztergaia: pandero

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-03-28 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

a) 'musika-instrumentua' adierakoa B-G da: pandero 18 dira: B 10 (A BeinB; Kk Ab II 2; Etxta Jos 7), G 8 (Lard; Zab Gabon; Netx LBB 6); horietan pandero joille 1 (NEtx LBB); pandero soño / soñu 7 (Etxta Jos), pandero-soñu 1 (Lard); pandero/u erabakigaitzak 9, G (Bv AsL; Iraola 6; Urruz Zer; Anab Aprika); panderu 3 (Ud; Kk Ab II; Or Tormes: "panderu-pintatzaile"); b) 'pertza' adierakoa L da: pandero dira 4 (Barb Sup); panderu 1 (ECocin); panjeru 1 (Mong).

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

a) 'musika-instrumentua' adierako 12 agertu dira, B-G eta EB-EgAs, denak pandero formakoak: B 1 (Etxta), G 2 (Basarri, J. Garmendia), EB 9 (L. Baraiazarra; J.M. Beltran; F. Mendizabal; X. Mendiguren Bereziartu; Erdiko zikloko euskararen programakuntza; B. Gandiaga; A. Lertxundi; M. Landa; Deia, 1983); horietan panderojole 1 (M. Landa); panderojotzaile 1 (Basarri); pandero soiñu 1 (Etxta Jos); b) 'pertza' adierako panderu 3 aldiz (P. Larzabal in Gure Herria, 1934).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

a) 'musika-instrumentua'ri dagozkionak: pandero : DFrec 1; AB38 7; AB50 1; Euskalterm 1; HiztEn-LurE; pandero jotzaile: DFrec 1; pandero jotzaille: AB50 1; panderogile: LurE; panderojole: HiztEn; panderojotzaile: AB50 1; b) 'pertza' adierari dagokiona: pandero : HiztEn-LurE.

Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

1 (musika-tresna). 2 Ipar. 'pertza'. / AS: pandero(-)jotzaile.

Informazio osagarria
Maileguen egokitzapen sistematikoa

-ero/-eru.

Informazio lexikografikoa
Forma baten adiera(k)

1 musika-instrumentua; 2 Ipar. pertza.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - [E115]:  Ipar. marka kentzekoa da.

 - Erabakia: Batzordea (JAA, MA, IS): dagoen bezala utzi.

pandero-jotzaile
iz. Panderoa jotzen duen pertsona. Sakabi trikitilaria eta Egañazpi pandero-jotzailea.

Aztergaia: pandero jotzaile

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

:AS

panderoa jo
du ad.-lok. Orduak ematen zituen bere logelan sartuta panderoa jotzen.
Ohiko lexiak

Aztergaia: panderoa jo

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z11:EHL 2023-09-12 Azpisarrera gisa onartzekoa

Formari buruzko datuak

Lantaldearen irizpideak
Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Ohiko lexien atalean jasotzekoa da.

paneka
iz. Bakailaoaren antzeko itsas arraina, 30 bat cm luze dena (Gadiculus sp. eta Trisopterus sp. ). Otarrean hiru paneka zituela.

Aztergaia: paneka

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArauB
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

ez dugu OEH-EEBS corpusetan aurkitu.

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

faneka : LurE; HiztEn ("ik. paneka"); paneka : HiztEn, LurE ("ik. faneka"), Euskalterm 4 (eta zilar-paneka 3).

Sektore jakin bateko informazioa

Ik. Izendegia: paneka handi : Trisopterus luscus; paneka txiki : Trisopterus minutus minutus; zilar-paneka : Gadiculus argenteus. Hiztegi horren hustuketan jasoak: paneka : V. Laffite eta beste: Euskalerriko itsas abereak; M. Ibañez eta beste: Gipuzkoako arrainak; R. Lotina / M. Hormaechea: Peces de mar...; V. Laffitte: Ensayo metódico...; T. Aranzadi: Nombres de peces en euskera; D. Agirre: Itxas-iztegia; D. San Millan eta beste: Aquariumeko eskuliburua; B.J. Muus / P. Dahlstrom: Guía de los peces...; faneka : R. Lotina / M. Hormaechea; V. Laffitte: Ensayo; A. Anasagasti: Itsas espezierik...; X. Kintana: Hiztegia 80; eta palenka : V. Laffite; R. Lotina / M. Hormaechea; T. Aranzadi; palanka : D. Agirre; takart(a) : R. Lotina / M. Hormaechea; A. Anasagasti; kiankiarke, -gia : V. Laffite; R. Lotina / M. Hormaechea.

Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Gadiculus sp. eta Trisopterus sp.

Informazio osagarria
Lexemen erregulartasuna

f-/p-.

Informazio lexikografikoa
Landare eta animalien taxonomi izena

Gadiculus sp. + Trisopterus sp.

panel
1 iz. Espazio bat zatitzeko erabiltzen den holtz edo trenkada handia. Bulegoa altuera ertaineko panelez banatuta zegoen. Igeltsuzko panelak.
2 iz. Argibideak, iragarkiak eta kidekoak ezartzeko erabiltzen den taula handia. Erakusketa lau panel handik osatzen dute. Errepide nagusietan 36 informazio panel jarri dituzte, erabiltzaileei unean uneko xehetasunak emateko. Panel informatiboak.

Aztergaia: panel

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:EEBS:15 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

panel 1, Ag Kr ("baga ausarditsuak ataraten dituan balde, tosta, panel, tolet, estropu, lanbas, kako ta treotzarak"). Ik. ap. DRA beste 1 (Garbizu: "Ura datorren bitarte artan / guztiya da garbiketa; / panelak kendu batelikoei / ta jarri harek ertzetan").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

panel (eta eguzki-panel, iragarki-panel, panel bilketa bana) 30: OinEntz/5 ("plastikozko edo zurezko panel bat hartu eta sei zulo egiten zaizkio"); UZEI 2 (adib.: "Panel aurrefabrikatuak"); I. Urbieta 2 (adib.: "leku pribilejiatu batetan ipini dugun panel zabal eta zuriak"); SEIE 3 (adib.: "Panel honek Azken Afariko eszena errepresentatzen du"); Biztanleria 1987 ("laginak panel bat eratzen du"); OrdenadoreP 2 (adib.: "Kendu aurreko panel iratxekia ordenadorearen aurrealdetik, panel iratxekia txasisarekin lotzen duten bi torlojoak kenduz"), Deia 1987 ("Errenterian jaiotako linguistaren obra, bizitza eta pentsamoldea agertarazten dira, "orohar", panel batean"); V. Cortes ("Izendapena: Gobernu liburuak, urteko Salak sortu eta bertara iritsitako panel bilketak osatua"), J.E. Ginto ("Erakusketa sei txokok osatzen zutela, bakoitza "panel" handiz eta ikusentzutezko material ugariz orniturik"); Osabide Hezkuntza 1989 ("Kirol-informazioa iragarki-panelean kokatzen du"); Zubk 2 (adib.: "Zazpi tolet eta barenga utsunak, panel eta ol zabal batzukin estalduta"); J. Agirre ("monumentu bakoitzari buruzko datuak panel batzuetan jarriko dira"); L. Fernandez 2 (adib.: "Paneleko ohola koniferozkoa da"); F. Mendizabal 3 (adib.: "tela-zirrinda batek estaltzen du panelen batura"); I. Irazabalbeitia ("Juliusek Aginte-Gelaren panel, ordenadore eta pantailak miatu zituen"); P. Sarrionaindia 3 (adib.: "Eduki jakin bati panel bat dagokio"); I. Mendiguren ("Parisko etxe arrunt bat zen: ataria, eta alde batean beirazko zaintza-gela, leihoan panel irristagarri batekin"); GAO 1996 ("errepidean bihurgunetako panelak jartzeko proiektuko [...] obrak kontratatzeko deialdia"); OinElektr/BBB ("Fenomeno honetan oinarritzen dira eguzki-energiaz baliatzen diren eguzki-panelak").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

panel : AB50 1, AB38 2, HiztEn, Euskalterm 29 // Ez dugu aurkitu ap. DFrec, LurE.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Zubk ItxasA 86: "Okerretako paela. / Paelak deitzen dautse bateletan beia bardintzeko ipinten diran olei. Erderazko panelak. Okerretako paela deitzen dautse beti bestei jaramonik barik euren erara dabiltzanei".

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

panel : ElhHizt (panel); HiruMila (panel, entrepaño); DRA (pana: cada una de las tablas levadizas que forman el suelo de una embarcación menor); PMuj DVC (BG - pana, tablas levadizas del suelo de las barcas; cancel, biombo, mampara) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, XarHizt, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

a) panel/panneau: ohol (Lur EF/FE, XarHizt, Casve FE, HaizeG FB, T-L LFB); panel (ElhHizt, HiruMila, T-L LFB); talde (ElhHizt); tarte (PMuj DCV); taula (ElhHizt, Lur EF/FE, XarHizt, Casve FE, HaizeG FB, T-L LFB) // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE.

Erdaretako formak

fr (DLLF): panneau (ik. Le PRobert s.u. panel); en (Collins): panel; it (S. Carbonell): pannello; de (Langenscheidts): Füllung; Feld.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

HezkAdmin: panel / EEgunk: "† panel e. ohol".

Lantaldearen irizpideak
Antzekoa da gaztelaniaz eta frantsesez, eta beste gabe onartzekoa

mailegu onartzekoen gutxienekoa betetzen du (es, fr, en behintzat bada, formaz).

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - [E115]: onartzekoa definitu ondoren.

 - Erabakia: (H2.2 / 2010-07-19): Bere hartan onartu da lantaldeak proposatua, eta forma soila eskainiko da.

panfiliar
1 adj. Panfiliakoa, Panfiliari dagokiona.
2 iz. Panfiliako herritarra.

Aztergaia: panfiliar

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-03-04

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Panfilia / panfiliar.

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

-tar osaerakoak.

panfleto
iz. Idazki laburra, gehienetan izaera politikokoa, norbaiti edo zerbaiti gogor erasotzen diona. Panfleto soilean geratu gabe hori guztia adieraztea ez zen lan makala. Hura izan zen Francoren aurkako panfletoak zabaldu zituena.

Aztergaia: panfleto

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z5:EEBS:42 2001-06-06 Lantaldeak besterik gabe onartua
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-12-09 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

panfleto 9: Euskara lantzen/1 ("Panfleto bat da"); M. Irazgoiti ("biktima iraultzaileen familiekiko solidaritatea, panfletoen zabaltzea, manifestazioen koordinatzea"); Azterketa Historikoak/1 ("makina bat orritxo, aldarrikagiri eta panfleto ere"); F.J. San Martin ("orri bakar bateko panfleto itxuraz agertzen ziren testu hauen sintesi enuntziatiboa"); A. Urretavizcaya ("Ez nintzen poesia zalea baina betidanik apreziatu izan dut hitzen xarma, are panfletoak idazten nituenean"); PGoen ("nonbaitetik ateratako panfleto batek dioena jasotzen dute"); Egunk 1995 3 (adib.: "UPNk berak argitaratu eta banatu ditu panfleto horiek").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

panfletari : DFrec 3, AB50 1; panfletario : DFrec 4; panfleto : DFrec 11, AB38 1, AB50 1, HiztEn, LurE, Euskalterm 1; panfletokeria : AB38 2 // 'panfleto' itzulitako besteak: paper AB38 1, propaganda orrialde : AB38 1.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

panfleto : EuskHizt (Nart.), ElhHizt, HiruMila, EskolaHE // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE eta EF/FE, XarHizt, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA, PMuj DVC.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

a) panfletista/phanphlétaire: iraiñ-idazle , maxiolari (PMuj DCV); b) panfleto/phanphlet: beltz-izkribu , irain-liburu (PMuj DCV), panfleto (ElhHizt, HiruMila) // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE eta EF/FE, XarHizt, Casve FE, HaizeG FB, T-L LFB.

Erdaretako formak

fr (DLLF): phanphlet; phanphlétaire; en (Collins): pamphlet; pamphleteer; it (S. Carbonell): libello: libellista; de (Langenscheidts): Pamphlet; Pamphletist.

Erdaretako formak

OfQuLF: écrit satirique qui critique quelqu'un ou quelque chose || Pamphilus || personnage d'une comédie en vers latins.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Zerrenda osagarriak

EEgunk: "† panfleto e. eskupaper".

Proposatua du lantaldeak bigarren itzulikoetan.

Informazio osagarria
Maileguen egokitzapen sistematikoa

-eto.

Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Izen propiotikoak.

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

Euskaltzainen oharrak

 - [E210]: 'Nazioarteko hitz hori barneratzea komeni da (ingelesez, pamphlet; frantsesez, pamphlet; alemanez, pamphlet, pasquill'.

 - [E115]: ez da bakarrik esku papera, liburua ere izan liteke.

 - Erabakia: BAgiria (1999-02-26): 'hurrengo itzulirako uztea erabaki da'.

 - Erabakia: (H2.2 / 2010-07-19): Bere hartan onartu da lantaldeak proposatua, eta forma soila eskainiko da.

pankarta
iz. Ageriko toki batean jartzen den edo manifestazio eta kidekoetan eramaten den afixa modukoa, kexu, ongietorri edo eskaera bat adierazten duena. Ia berrehun lagun bildu dira pankartaren gibelean. Manifestazioa dagoenean, orduak eta orduak pasatzen ditu lagunekin pankartak egiten.

Aztergaia: pankarta

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:EEBS:14 2001-06-06 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

HitzIrud: "pankarta = pancarta".

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

pankrea
iz. Urdailaren atzealdeko digestio aparatuko guruina, intsulina eta digestio zuku bat isurtzen dituena.

Aztergaia: pankrea

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

EB dira pankrea 3: M.A. Unanua: "Hestea, urdailari darraion aldea da; bere hasiera, balbula pilorikoaren kokaerak eta gibelari eta pankreari batuta dauden edo bakoitza bere aldetik dagoen jariakin-hodiaren kokaerak mugatzen du"; SGarm Heriotza: "Lau intzisio zituen urdailean, eta horietarik bat hain larria ze batetik bestera pasatu zuen eta pankrea apurturik utzi zion"; UZEI: "Birika eta bronkioetako minbiziaz gainera, ahoko minbizia, hestegorrikoa, pankreakoa, eta maskurikoa ere oso ikertuak izan dira tabakoarekin duten erlazioagatik".

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

pankrea : DFrec 1 (pankreatik), AB38 5, Euskalterm 14 (hauetan behealdeko p., eraztun-formako p., goialdeko p., p. artifizial, p. exokrino, etab.); pankreas : HiztEn, LurE; pankreatiko : DFrec 1, AB38 3, HiztEn, Euskalterm 13; pankreatitis : HiztEn, LurE, Euskalterm 2 (eta Euskalterm 1); pankreatektomia : HiztEn, LurE; pankreatina : LurE // Ez dugu aurkitu ap. AB50.

Sektore jakin bateko informazioa

Ik. Maileg 31-32: "Grekozko analysis bezalako hitzak nominatiboko azken -s gabe har daitezke: analisi, katekesi, psikosi, neurosi, metropoli; baina hala ere -s gorderik -itis bukaera dutenak: flebitis, otitis, meningitis, edo silaba bateko edo biko hitzak direnean: iris, atlas, kosmos".

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

pankrea : HiruMila; pankreas : EuskHizt, ElhHizt, EskolaHE; pankreatiko : HiruMila, ElhHizt; pankreatitis : EskolaHE // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA, PMuj DVC.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - [E210]:  pankreas sartzea eskatu du.

 - [E115]: ? - uste nuen barea zela.

 - Erabakia: BAgiria (1999-02-26): onartu da, baina 'X. Kintanari pankrea forma hobea iruditzen zaio. Hurrengorako utzi da auzi hau begiratzea' // BAgiria (1999-03-26): 'MAk azaldu duenez, -s-rik gabe agertzea dagokio, onartutako arauaren arabera. Hala onartu da'.

 - Erabakia: (H2.2 / 2010-07-19): Bere horretan utziko da oraingoz lehen itzulian erabakia.

panoniar
1 adj. Panoniakoa, Panoniari dagokiona.
2 iz. Panoniako herritarra.

Aztergaia: panoniar

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-03-04

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Panonia / panoniar.

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

-tar osaerakoak.

panorama
iz. Toki baten ikuspegi zabala. Ikusmira eta panorama ederrena duten mendi kaskoak.

Aztergaia: panorama

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

Euskaltzainen oharrak

 - [E210]: sartzea eskatu du.

 - Erabakia: BAgiria (1999-02-26): sartu egingo da.

panoramika
1 iz. Ikuspegi zabala, panorama. Nire eskuinaldean Istriako itsasoaren panoramika ederrak daude.
2 iz. Kamera-ardatz baten inguruan higitzea; higitze horren bidez lortzen den irudia edo irudi segida. Bi panoramika bertikal eta plano finko bakarra hartzeko tartea besterik ez genuen izan.

Aztergaia: panoramika

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:EEBS:27 2005-09-13 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu panorama, panoramiko, panoramika formarik.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

panoramika 9: J.A. Irigarai ("Bainan, aipatzeak aipatzea, ez dut nafar idazleen panoramika honetan bazter utzi nahi Nicolas Ormaetxea"), UZEI ("Joera hauek eta beste asko ematen dira, beraz, gaurko Rockaren panoramikan"), HezkSaila 1984 ("Gure herri nahiz auzoko leku altu batetatik edo gure leihotik panoramikak egin"), Deia 1987 ("Artista hauek iraganean egindakoarekin batera, orain aurkezten dituzten lan berrien panoramika eskaini nahi da"), Hemen 1987 ("Baina gatozen orain, panoramika travelling bihurtuz, jauregiko konspirazio eta ego desberdinen arteko batailak sortarazten dituzten ataletara, izen propioak jokuan jartzen dituzten horietxetara"), K. Santisteban ("Arrietabasotik Abadinoraino zabaltzen den panoramikaz gozatzeko"), J. Agirre ("Itsasoko eta kostaldeko panoramika ikusgarriak dira leku honetatik, baserri horiek benetazko talaiak izanik"), Karne & Klorofila ("Gaur eguneko Etxe-Ondoren panoramika ezberdinak"), Ibilien Dima ("Hemendik Ekialdera begiratzen baldin badugu, Larrunganek, Eskuak... eskaintzen diguten panoramika beha dezakegu eta beherago, mazelan, marmola ustiatzeko harrobi txiki bat ikusiko dugu"); panoramiko 6: NekazArkit ("Jauregiaren bista panoramikoa"), Napartheid 1996 ("Panoramikorik ez, ez eta plano orokorrik"), J. Agirre ("kostaldeko errepide panoramiko zoragarrian"), Getxoberri 1998 3 (adib.: "Bi igogailu panoramiko jarriko Bizkaiko Zubian").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

panoramika : HiztEn, Euskalterm 4; panoramiko : HiztEn, Euskalterm 6 (panoramika sinonimoarekin bitan) // Ez dugu aurkitu ap. DFrec, AB38, AB50, LurE.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

panoramika : ElhHizt, HiruMila (ik. ikusmira); panoramiko : ElhHizt, HiruMila // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, HaizeG BF, Casve EF, DRA, Lh DBF, PMuj DVC.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

EEgunk: "† panoramika e. ikusmira".

Lantaldearen irizpideak
Erdaretako batetikoa onartu da, bakarra aski delakoan

onartzekoak iruditzen zaizkio lantaldeari bai panoramika izena eta bai panoramiko izenondoa, nahiz lehenak genero-marka duen jatorrian (eta ikuspegi orokor bezalakoak lehiakide kasu batzuetan, baina ez beti: cf. zinema-kameraren mugimenduaren adierazlea).

Informazio osagarria
Hainbat formari dagokion paradigma erregularra

genero-marka.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

panoramiko
1 adj. Ikuspegi eta kidekoez mintzatuz, eremu zabala hartzen duena. Usurbe, Goierriko ikuspegi panoramikoa duen mendia.
2 adj. Lekuez eta kidekoez mintzatuz, eremu zabaleko ikuspegia duena. Beirazko igogailu panoramikoa. Tontor panoramikoa.
3 adj. Argazkiez, pantailez eta kidekoez mintzatuz, ikuspegi panoramikoa eskaintzen duena. 12,1 hazbeteko pantaila panoramikoa.

Aztergaia: panoramiko

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2005-09-13 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Informazio lexikografikoa
Kategoria

izond.

panp
onomat. Ipar. Kolpe edo elkar jotze baten onomatopeia. Ik. panpa1; danba. Tripot bat erortzen da, panp, tximiniatik.

Aztergaia: panp

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Ipar. onomat. (kolpe batena).

Lantaldearen irizpideak
Forma arautuaren azalpenaz oharra

iz. kategoriakoa ere badela adierazteko eskatuz.

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Ipar. batez ere.

panpa1
onomat. Ipar. Kolpe edo elkar jotze baten onomatopeia. Ik. panp; danba. Langile bipila zen, eta berehala hasten zen panpa, panpa, mailu ukaldika ingudearen gainean.

Aztergaia: panpa

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

guztiak dira kolpearen onomatopeia, eta guztiak IE: panp 1 (Zby: "Tripot bat erortzen da, panp!"); panp(a) 1 (Ox: "Izerdia jauts bedi turrustan besotik, Bardin airos doazi kantuak ahotik, panpen ondotik!"); panpa 2 (Hb Esk: "Panpa eman bezote bere bulharreri"; Barb Sup: "asto-beltxarenak entzunik, panpak behar dituk, oherat baino lehen!"); panpa panpa 1 (Zub: "berehala hasten zen panpa, panpa, mailu ukaldika ungidiaren gainean"); panpaka 2 (Barb Sup: "etxeratzen da, eta atheari panpaka hasten: Pan, pan, pan"; Xa Odol: "Jo, bai, egiten du, eta panpaka, edo pilpiraz"); pinpi-panpa 2 (Elzb PAd: "hantxe hasten [dira] pinpi-panpa, yo eta yo"; Zerb Azk: "Neguko arrats luze hotzetan gaztainak pinpi-panpa paderan erretzen ari zirelarik" ) eta punpa panpaka 1 (Zub: "adar ukaldika ezker eta eskuin ikusteak, gure gaizo mutikoen bihotzak punpa panpaka yauziarazten ditu").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

a) kolpearen onomatopeiak, denak IE: pampako (Lf: "Ostikoka,/ Ausikika,/ Gure mandoak bere karga nahiz zaindu,/ Pampako ederrak ere zituen bildu"); pinpi panpa (D. Dufau: "Pinpi, panpa, pinpi, panpa!... Makhilattoak zalu barreiatu eta ihesari emanarazi zituela zaldun espantutsuak!"); panpatu (Larz: "Hi, andreak noiz-nahi panpatzen omen hau"); b) `lautada': pampa (eta -n-, P-) 6 ager.: G 3 (JAIraz Joañixio: "Eta ala nola agertzen zan une artan Joañixio: mutil bikaña (...) bizardun, bizarra kentzeko lan ori pampan lan txarra zalako"; Arragoa 1964: "Joanixio'ren Pampa'ko bizitza"; NEtx LBB: "Panpa-aldeko aidea artean zorrotza zetorren"), EB 3 (D. Urbistondo: "Neuk animatu zintuztedan Panpak eta Australia bera ere zeharkatzera"; OinEntz/1: "Panpa hezeko "urrezko trianguluak" ukan zuen lur-hektareako etekinik ugariena"; L. Auzmendi: "Argentinan Buenos Aires: / Pampa piztu da lorez").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

pampa : AB38 1 (pampa), HiztEn (Pampa: Argentinako erdialdeko lautada); pampero : HiztEn (haizea), Euskalterm 1 (pampero); panp(a) : HiztEn (1 kolpe edo bi gauzak elkar jotzearen onomatopeia; 2 kolpea; 3 bihotz-taupada), LurE (kolpe edo elkar-jotze baten onomatopeia; ik. danba); panpa : AB38 2 (pampa), HiztEn (Hegoamerikan, belar-lautada zabala), LurE (Argentinako eta Uruguaiko lurralde zabal bati ematen zaion izena), Euskalterm 2 (pampa; hauetan 1 panpa-lezka); panpaka : HiztEn, LurE; panpakatu : HiztEn (ik. panpatu); panpatzale : DFrec 1; panpatze : LurE // eta HiztEn-LurE: panpako, panpaldi, panpatu // Ez dugu aurkitu ap. AB50.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

panp(a) : EuskHizt, ElhHizt (1 pum!; 2 choque; 3 latido), EskolaHE (kolpe edo elkar jotze baten onomatopeia); panp : DRA (¡Pump!), PMuj DVC (¡pump!); panpa : HiruMila (1 golpe; 2 latido; 3 golpecito; 4 muñeco de trapo; 5 pampa), ElhHizt (pampa, llanura sin árboles), Lur EF/FE (1 battement; 2 Boum!), Casve EF (1 pampa; 2 bruit sourd; 3 palpitation du coeur), HaizeG BF (bruit produit par un coup), Lh DBF (1 bruit, son sourd qui résulte d'un coup; 2 se prendre pour le choc, le coup qui resonne; 3 se dit d'une chute accompagnée de bruit; 4 palpitation du coeur), DRA (1 ruido producido por un golpe; 2 golpe; 3 a grandes pasos; 4 ruido acompañado de caída; 5 latido; 6 pegar; 7 muñeco de trapo), PMuj DVC (1 cataplún, ik. panp; 2 pegar; 3 muñeco de trapo; 4 latido; 5 fanfarronada; 6 detonación; 7 choque; 8 pampa, llanura sin arbolado); panpada : PMuj DVC (latido); panp-aize : PMuj DVC (viento pampero); panpaka : EuskHizt, HiruMila (1 dando portazos; 2 ik. taupada), ElhHizt (1 golpeando; 2 latiendo), EskolaHE, Casve EF (1 à coups retentissants; 2 palpitant), HaizeG BF (à coups retentissants), Lh DBF (1 à coups retentissants; 2 battant; 3 s'entrechoquant), DRA (1 dando golpes; 2 latiendo; 3 lucha de hombres; 4 dando portazos), PMuj DVC (1 latido; 2 paliza; 3 golpeando; 4 alboroto; 5 cayendo copos de nieve); panpakada : ElhHizt (portazo), Lh DBF (battement de porte), DRA (portazo), PMuj DVC (portazo); panpakari : Casve EF (chicanier, querelleur), HaizeG BF (batailleur, querelleur), Lh DBF (querelleur), DRA (1 golpeador; 2 camorrista), PMuj DVC (pendenciero); panpakatu : HiruMila (golpear), Casve EF (panpakatü: 1 battre; 2 choque avec bruit), Lh DBF (forme diminutive de panpatu), DRA (golpear), PMuj DVC (1 golpear; 2 zurrar; 3 rebatir); panpako : EuskHizt, ElhHizt (choque), EskolaHE, HaizeG BF (coup), Lh DBF (syn. de panpa), DRA (golpe), PMuj DVC (encontrón); panpaldi : EuskHizt, HiruMila (paliza), ElhHizt (paliza), EskolaHE, DRA (paliza), PMuj DVC (paliza); panpa-mota : PMuj DVC (reineta: manzana); panpa - panpa : Casve EF (panpapanpa: à grands pas sonores), HaizeG BF (à grands pas), Lh DBF (à grand pas), PMuj DVC (a paso largo); panpa-panpari : PMuj DVC (pasilargo); panparriko : Casve EF (coup), PMuj DVC (golpe); panpatako : DRA (golpe); panpatar : PMuj DVC (gaucho, de las Pampas); panpatsu : Lh DBF (qui a reçu des coups); panpatu : EuskHizt, HiruMila (1 apelmazar; 2 pegar; 3 chocar con ruido), ElhHizt (pegar), EskolaHE, Lur EF/FE (battre, rosser), Casve EF (panpatü: 1 battre, choquer; 2 battre quelqu'un), HaizeG BF (eta panpatze: battre à coups, piétiner), Lh DBF (eta panpatze: 1 battre, choquer avec bruit, 2 battre qq. un à coups retentissants; 3 piétiner), DRA (1 apelmazar; 2 pegar; 3 pegar, chocar con ruido; 4 pegar, golpear, zurrar), PMuj DVC (1 pegar; 2 gaucho); panpatzale : Casve EF (panpazale: qui bat), DRA (golpeador); panpa-zalaparta : PMuj DVC (palpitación con ruido) // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

(Hego Amerikako) eremu edo lurralde zabala.

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E302]: Hiru landare baditugu beren izena eskuratzeko lehian dabiltzanak: Phragmites australis, Arundo donax eta Tipha sp. Nire ustez, egokiena da Phragmites australis landareari seska edo kanabera txiki deitzea, Arundo donaxi kanabera eta Tipha generoari, berriz, lezka. Phragmites australis leku urtsuetan sortzen da (erretenak, zangak, putzuak, aintzirak…), eta Euskal Herriko berezko kanabera da, seskadi zabalak osatzen dituena (Pitillasera joatea nahikoa da hori ikusteko). Kanabera txikia deitzen genion Zarautzen, hiztegietan lezka gaitzizena jarri zioten arte. Kanabera mota honek beharko luke seska izena, gainerakoak kanpotik ekarritako landareak baitira, gure baratzetan erabiltzeko. Antzekotasunez, eta izaeraz, seska honen kidea da Ameriketako Panpetatik etorri berria zaigun Cortaderia selloana, eta, beraz, panpa-seska deitu beharko genioke (eta ez panpa-lezka). Gainerako kanaberak, landare aloktonoak dira, kanpotik ekarritakoak, nekazaritzan edo arrantzan erabiltzeko. Arundo donax, esaterako, baratzetik hurbil landatu ohi zen, eta neguan moztu babarrunak eta lekak udaberrian arbatzeko. Kanabera arruntak ziren Arundo horiek, Bambusa generoko kanaberetatik (kanabera frantsesa, banbu-kanabera…) ongi bereizten zirenak. Tipha generoko landareak, bestalde, uretakoak dira seska edo kanabera txikiak bezala. Udazkenean bildu, leku lehorrean ihartzen utzi, eta aulkien ipurdiak egiteko erabiltzen ziren. Makila luze eta zuzen-zuzena dute landare horiek, etxafero edo suzirien “ziria” egiteko ezin aproposagoa. Landare horiek (Tipha sp.) dira benetako lezkak. (2010-01-05)

panpa2
iz. Hego Amerikako eremu zabala, laua eta zuhaitzik gabea. Venezuelako panpako bizitza islatu zuen eleberrian.

Aztergaia: panpa

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

guztiak dira kolpearen onomatopeia, eta guztiak IE: panp 1 (Zby: "Tripot bat erortzen da, panp!"); panp(a) 1 (Ox: "Izerdia jauts bedi turrustan besotik, Bardin airos doazi kantuak ahotik, panpen ondotik!"); panpa 2 (Hb Esk: "Panpa eman bezote bere bulharreri"; Barb Sup: "asto-beltxarenak entzunik, panpak behar dituk, oherat baino lehen!"); panpa panpa 1 (Zub: "berehala hasten zen panpa, panpa, mailu ukaldika ungidiaren gainean"); panpaka 2 (Barb Sup: "etxeratzen da, eta atheari panpaka hasten: Pan, pan, pan"; Xa Odol: "Jo, bai, egiten du, eta panpaka, edo pilpiraz"); pinpi-panpa 2 (Elzb PAd: "hantxe hasten [dira] pinpi-panpa, yo eta yo"; Zerb Azk: "Neguko arrats luze hotzetan gaztainak pinpi-panpa paderan erretzen ari zirelarik" ) eta punpa panpaka 1 (Zub: "adar ukaldika ezker eta eskuin ikusteak, gure gaizo mutikoen bihotzak punpa panpaka yauziarazten ditu").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

a) kolpearen onomatopeiak, denak IE: pampako (Lf: "Ostikoka,/ Ausikika,/ Gure mandoak bere karga nahiz zaindu,/ Pampako ederrak ere zituen bildu"); pinpi panpa (D. Dufau: "Pinpi, panpa, pinpi, panpa!... Makhilattoak zalu barreiatu eta ihesari emanarazi zituela zaldun espantutsuak!"); panpatu (Larz: "Hi, andreak noiz-nahi panpatzen omen hau"); b) `lautada': pampa (eta -n-, P-) 6 ager.: G 3 (JAIraz Joañixio: "Eta ala nola agertzen zan une artan Joañixio: mutil bikaña (...) bizardun, bizarra kentzeko lan ori pampan lan txarra zalako"; Arragoa 1964: "Joanixio'ren Pampa'ko bizitza"; NEtx LBB: "Panpa-aldeko aidea artean zorrotza zetorren"), EB 3 (D. Urbistondo: "Neuk animatu zintuztedan Panpak eta Australia bera ere zeharkatzera"; OinEntz/1: "Panpa hezeko "urrezko trianguluak" ukan zuen lur-hektareako etekinik ugariena"; L. Auzmendi: "Argentinan Buenos Aires: / Pampa piztu da lorez").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

pampa : AB38 1 (pampa), HiztEn (Pampa: Argentinako erdialdeko lautada); pampero : HiztEn (haizea), Euskalterm 1 (pampero); panp(a) : HiztEn (1 kolpe edo bi gauzak elkar jotzearen onomatopeia; 2 kolpea; 3 bihotz-taupada), LurE (kolpe edo elkar-jotze baten onomatopeia; ik. danba); panpa : AB38 2 (pampa), HiztEn (Hegoamerikan, belar-lautada zabala), LurE (Argentinako eta Uruguaiko lurralde zabal bati ematen zaion izena), Euskalterm 2 (pampa; hauetan 1 panpa-lezka); panpaka : HiztEn, LurE; panpakatu : HiztEn (ik. panpatu); panpatzale : DFrec 1; panpatze : LurE // eta HiztEn-LurE: panpako, panpaldi, panpatu // Ez dugu aurkitu ap. AB50.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

panp(a) : EuskHizt, ElhHizt (1 pum!; 2 choque; 3 latido), EskolaHE (kolpe edo elkar jotze baten onomatopeia); panp : DRA (¡Pump!), PMuj DVC (¡pump!); panpa : HiruMila (1 golpe; 2 latido; 3 golpecito; 4 muñeco de trapo; 5 pampa), ElhHizt (pampa, llanura sin árboles), Lur EF/FE (1 battement; 2 Boum!), Casve EF (1 pampa; 2 bruit sourd; 3 palpitation du coeur), HaizeG BF (bruit produit par un coup), Lh DBF (1 bruit, son sourd qui résulte d'un coup; 2 se prendre pour le choc, le coup qui resonne; 3 se dit d'une chute accompagnée de bruit; 4 palpitation du coeur), DRA (1 ruido producido por un golpe; 2 golpe; 3 a grandes pasos; 4 ruido acompañado de caída; 5 latido; 6 pegar; 7 muñeco de trapo), PMuj DVC (1 cataplún, ik. panp; 2 pegar; 3 muñeco de trapo; 4 latido; 5 fanfarronada; 6 detonación; 7 choque; 8 pampa, llanura sin arbolado); panpada : PMuj DVC (latido); panp-aize : PMuj DVC (viento pampero); panpaka : EuskHizt, HiruMila (1 dando portazos; 2 ik. taupada), ElhHizt (1 golpeando; 2 latiendo), EskolaHE, Casve EF (1 à coups retentissants; 2 palpitant), HaizeG BF (à coups retentissants), Lh DBF (1 à coups retentissants; 2 battant; 3 s'entrechoquant), DRA (1 dando golpes; 2 latiendo; 3 lucha de hombres; 4 dando portazos), PMuj DVC (1 latido; 2 paliza; 3 golpeando; 4 alboroto; 5 cayendo copos de nieve); panpakada : ElhHizt (portazo), Lh DBF (battement de porte), DRA (portazo), PMuj DVC (portazo); panpakari : Casve EF (chicanier, querelleur), HaizeG BF (batailleur, querelleur), Lh DBF (querelleur), DRA (1 golpeador; 2 camorrista), PMuj DVC (pendenciero); panpakatu : HiruMila (golpear), Casve EF (panpakatü: 1 battre; 2 choque avec bruit), Lh DBF (forme diminutive de panpatu), DRA (golpear), PMuj DVC (1 golpear; 2 zurrar; 3 rebatir); panpako : EuskHizt, ElhHizt (choque), EskolaHE, HaizeG BF (coup), Lh DBF (syn. de panpa), DRA (golpe), PMuj DVC (encontrón); panpaldi : EuskHizt, HiruMila (paliza), ElhHizt (paliza), EskolaHE, DRA (paliza), PMuj DVC (paliza); panpa-mota : PMuj DVC (reineta: manzana); panpa - panpa : Casve EF (panpapanpa: à grands pas sonores), HaizeG BF (à grands pas), Lh DBF (à grand pas), PMuj DVC (a paso largo); panpa-panpari : PMuj DVC (pasilargo); panparriko : Casve EF (coup), PMuj DVC (golpe); panpatako : DRA (golpe); panpatar : PMuj DVC (gaucho, de las Pampas); panpatsu : Lh DBF (qui a reçu des coups); panpatu : EuskHizt, HiruMila (1 apelmazar; 2 pegar; 3 chocar con ruido), ElhHizt (pegar), EskolaHE, Lur EF/FE (battre, rosser), Casve EF (panpatü: 1 battre, choquer; 2 battre quelqu'un), HaizeG BF (eta panpatze: battre à coups, piétiner), Lh DBF (eta panpatze: 1 battre, choquer avec bruit, 2 battre qq. un à coups retentissants; 3 piétiner), DRA (1 apelmazar; 2 pegar; 3 pegar, chocar con ruido; 4 pegar, golpear, zurrar), PMuj DVC (1 pegar; 2 gaucho); panpatzale : Casve EF (panpazale: qui bat), DRA (golpeador); panpa-zalaparta : PMuj DVC (palpitación con ruido) // Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

(Hego Amerikako) eremu edo lurralde zabala.

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E302]: Hiru landare baditugu beren izena eskuratzeko lehian dabiltzanak: Phragmites australis, Arundo donax eta Tipha sp. Nire ustez, egokiena da Phragmites australis landareari seska edo kanabera txiki deitzea, Arundo donaxi kanabera eta Tipha generoari, berriz, lezka. Phragmites australis leku urtsuetan sortzen da (erretenak, zangak, putzuak, aintzirak…), eta Euskal Herriko berezko kanabera da, seskadi zabalak osatzen dituena (Pitillasera joatea nahikoa da hori ikusteko). Kanabera txikia deitzen genion Zarautzen, hiztegietan lezka gaitzizena jarri zioten arte. Kanabera mota honek beharko luke seska izena, gainerakoak kanpotik ekarritako landareak baitira, gure baratzetan erabiltzeko. Antzekotasunez, eta izaeraz, seska honen kidea da Ameriketako Panpetatik etorri berria zaigun Cortaderia selloana, eta, beraz, panpa-seska deitu beharko genioke (eta ez panpa-lezka). Gainerako kanaberak, landare aloktonoak dira, kanpotik ekarritakoak, nekazaritzan edo arrantzan erabiltzeko. Arundo donax, esaterako, baratzetik hurbil landatu ohi zen, eta neguan moztu babarrunak eta lekak udaberrian arbatzeko. Kanabera arruntak ziren Arundo horiek, Bambusa generoko kanaberetatik (kanabera frantsesa, banbu-kanabera…) ongi bereizten zirenak. Tipha generoko landareak, bestalde, uretakoak dira seska edo kanabera txikiak bezala. Udazkenean bildu, leku lehorrean ihartzen utzi, eta aulkien ipurdiak egiteko erabiltzen ziren. Makila luze eta zuzen-zuzena dute landare horiek, etxafero edo suzirien “ziria” egiteko ezin aproposagoa. Landare horiek (Tipha sp.) dira benetako lezkak. (2010-01-05)

panpaka
adb. Ipar. eta naf. Kolpeka. Etxeratzen da, eta ateari panpaka hasten. Panpaka ari dira leihoak.

Aztergaia: panpaka

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArauB
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

adlag. Ipar. eta Naf. 'kolpeka'.

Informazio osagarria
Atzizkien araberako erabakiak

-ka.

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Ipar.

panpako
iz. Ipar. Kolpea.

Aztergaia: panpako

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

kolpea.

panpaldi
iz. Ipar. Astinaldia. Ik. zafraldi.

Aztergaia: panpaldi

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio osagarria
Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-aldi.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

zafraldia, astinaldia.

panpalina
1 iz. Ipar. Txilina. Panpalina mihia. Panpalina-soinuz.
2 iz. Ipar. lgart. Barrabila. Ik. potro.

Aztergaia: panpalina

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Ipar. 'txilina'.

Lantaldearen irizpideak
Forma arautuaren azalpenaz oharra

bigarren adiera ('barrabila') ere jasotzekoa dela diote X. Videgainek eta J-L. Davantek.

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

txilina.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: (A. Sagarna, M. Urkia, J.A. Aduriz / 2010-06-02) Jasoko da adiera berria ere: "panpalina 1 iz. Ipar. 'txilina'. 2 iz. Ipar. 'barrabila'".

 - Erabakia: (H2.2 / 2010-07-19): Bere horretan utziko da oraingoz lehen itzulian erabakia; eta bigarren adiera hori ere aipatzeko eskatuko zaio H1.1 lantaldeari.

panpandoja
iz. Azal zuri-gorria duen sagar mota.

Aztergaia: panpandoja

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

ik. OEH

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

(sagar mota).

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E302]: Sagar mota horri gure inguruan ematen zaion izena kanpandoja da. Errege sagarraren antzekoa da, baina handiagoa, berdeagoa eta txortena ez da mamitsua, lignifikatua baizik. (2010-01-05)

panpatu, panpa/panpatu, panpatzen
du ad. Ipar. Jo. Ohoinek bidaiaria panpatu zuten bere jantzi brodatua eta urre moltsa ebasteko.

Aztergaia: panpatu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: + / EuskHizt: azalpen berritua / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio osagarria
Euskara Batuko batzordeak argituko du aditzoinaren forma

panpa(tu), panpatzen.

Informazio lexikografikoa
Aditz-erregimena

du ad.

Forma baten adiera(k)

jo.

panpin
iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, panpin-ek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. panpina].

Aztergaia: panpin

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

e. panpina.

panpina
1 iz. Gizaki bat, gehienetan haur bat, irudikatzen duen jostailua. Ik. andrakila; andare. Panpina ederrak emango dizkio amak neskatxa txintxoari.
2 iz. Emakume polita edo ederki apaindua. Donibaneko panpina berriak.
3 adj. Emakumeez mintzatuz, polita, ederki apaindua. Emakume panpina. Gaxuxa, nora hoa hain apaindua, hain panpina?

Aztergaia: panpina

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:EEBS:06 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

andrakilla : B 2 (Kk Ab II, Erkiag Arran); panpin(a) (eta -ñ-)27 aldiz agertu dira, 1850etik aurrerako B-G-L-BN: panpin formako 3 (Hb 2 eta izond. 1: Gazt MusIx); panpina formako 7: 3 izond. (Barb Sup, Zub); 4 iz. (Barb Sup); panpiña formako 6 (Erkiag Arran, Vill Jaink); panpinatu 2 (Elzb Po, Zub); erabakigaitzak dira 5 panpin(a) (Elzb Po; Zerb Azk; Osk Kurl) eta 5 panpiñ(a) (Laux AB; Iratz; NEtx LBB).

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

andrakila : EB 1 (G. Garate: Lehortean); andrakillatxu : B 1 (B. Otazua Asua: Andersen'en ipuiñak); panpin(a) (eta -ñ-)formek 68 ager. dituzte, 1940az gerokoak (B 1, G 1, IE 5, EB 61): panpina formakoak 29 dira: IE 1 (J.L. Davant), EB 28 (eta 5 autore: X. Mendiguren B. 6, I. Urbieta 3, A. Pontesta 18, B. Atxaga 1); panpinatxo formakoak 4 , EB (N. Urbizu Uribe, I. Urbieta 3); panpin formakoak 14: B 1 (J. Legarreta Bilbao); G 1 (J. Garmendia Larrañaga), IE 1 (P. Lafitte: Gure Herria, 1954), EB 11 (A. Barbera 4, A. Lasa Alegria 3, A. Otxoa 3, I. Tapia 1); panpintxo 1, EB (Gurpila. Lehen hiruhilekoa); panpin(a) erabakigaitzak 16 dira (E. Salaberry, Txill, M. Kaltzakorta, A. Lertxundi, etab.); panpiñ(a) 1 (J. Etxaide) eta panpiña 1 (P. Max Orlan: Maiatz, 1968).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

andrakila : AB38 4; HiztEn-LurE; panpin : DFrec 3; AB38 20; AB50 4; panpin [izond.]: DFrec 1; panpin(a) : DFrec 8); panpina : DFrec 1; AB38 14; AB50 8; EEgunk; Euskalterm 2; HiztEn-LurE; panpiñ(a) [izond.]: DFrec 1); panpina [izond.]; HiztEn-LurE; panpinatu ; HiztEn-LurE; panpinatze : LurE.

Informazio osagarria
Lexemen erregulartasuna

-a org.

panpinatu, panpina/panpinatu, panpinatzen
da/du ad. Ipar. Apaindu. Hasi ziren panpinatzen eta ezpainak poxi bat gorritzen ere. Herriko etxea berritzeko lanak ere badoaz aitzina; dena panpinaturik ezarriko digute. Nahiago zituzten aditu prediku ongi panpinatuak, dena lore eta hitz handi.

Aztergaia: panpinatu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

panpinatu, panpina(tu), panpinatzen. da/du ad. Ipar. 'panpina bezala apaindu'.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: BAgiria (1999-03-26): adiera ez da 'apaindu' soila 'panpina bezala apaindu' baizik. Bestalde, da eta du motako aditza dela esango da.

panpot
iz. Ogi txiki eta biribila.

Aztergaia: panpot

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-07-03 Lantaldeak erabaki gabe utzia
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

ez OEH-EEBS corpusetan eta ez ohiko beste informazio-iturrietan aurkitu dugu; ezta Etniker-en La alimentación doméstica en Vasconia liburuan ere (OEHkoan ageri den bakarra pertsona-izena da, TAg: "gaur bertan, Panpotek, zorra ordaintzeko ordua dala adierazi dit"). Parean suertatu zaigun lekuko hauxe jaso ahal izan dugu: "hurrengo etxiari Panpoteruena deiketan xakon, lehenago panpotak egiten zittuaillako (...) jentiak panpotak jaten zittuan. Egunian egindako ogi txikitxo batzuk ziran" (Felisa Enparantza, Kontzejupetik, 41. zk., 1996-05, 19. or.).

Bestelakoak
Aurreko pasaldikoari egindako oharrak

EBBk hurrengo itzulirako utzia.

Lantaldearen irizpideak
Euskaltzaindiaren esku utzi da forma erabakitzea

Euskaltzaindiak erabakitzekoa.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

ogi txiki eta biribila.

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "panpot(a): nire ustez kentzea hobe" (1996-08-19)

panpox
adj. Polita, ederki apaindua. Ik. panpoxa. Usotxo panpox kuttuna. Zure aurpegi panpoxa. Zineman egunero ikusten ditugun neskatxa panpox eta gazte beldurgabeak.

Aztergaia: panpox

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

panpoxa
adj. Emakumezkoez mintzatuz, polita, ederki apaindua. Ik. panpox. Orain ehun urte andereño panpoxak ziren gure amonatxo haiek.

Aztergaia: panpoxa

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z1:BatHizt 1996-07-03 Lantaldeak erabaki gabe utzia

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

formak OEH / EEBS: panpox 2 / 5; panpoxa 2 / 2; panpoxo 1 / 0; panpox(a) 10 / 2.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

a) emakumezkoei dagozkiela erabiliak: panpox behin (MEIG); panpoxa bi aldiz: G (Etxde JJ) eta EB (Anab in MEIG); panpox(a) 10 aldiz: EB 2 (MEIG) eta G8 (Alz Txib, Lek SClar, Etxde JJ, NEtx); hauetako 3 emakumezkoaren alderdi bati, aurpegiari, dagozkio (NEtx: "Eguzki berak ikusi nai du orren arpegi panpoxa"; "Ikusten nago zure arpegi panpoxa"); b) gizonezkoei dagokiela: panpoxo 1, EB (Anab in MEIG); c) neutroak: panpox(a) G 1 (Gazt MusIx: "zenbat geiago goza garatzenago dan lore panpoxa"); cf. gainera pinpirin-panpox (EA OlBe, 'tximeleta' adierakoa).

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

a) emakumezkoei dagozkiela erabiliak: panpoxa forma 2 aldiz ageri da, G (A.M. Labayen); panpox ere 2 aldiz, G (F. Olariaga; eta emakumezkoaren alderdi bat aipatuz, B. Latiegi: "Zana zala, atsegiña zitzaion neskari jendeak ipiñi zion deikera panpox ori, eta orrela ematen zuan berak beti bere izena, eta orrela deitua izatea gustatzen zitzaion: Miss BBB"); panpox(a) behin, EB (B. Atxaga); b) gizonezkoei dagokien panpox forma 3 aldiz, EB (L. Izagirre); c) neutroak: panpox(a) , G 1 (Erkiag); panpox EB 1 (A. Urcelay). Cf. gainera pertsona-izen gisa erabilitako Panpoxa , G (N. Agirre: 5 aldiz).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

panpox : HiztEn-LurE; panpoxa : AB38 1, AB50 2, HiztEn-LurE, EEgunk ("panpoxa (-a itsatsiarekin). Neska panpoxa bat"); panpoxo : HiztEn, Euskalterm 1; panpoxta : Euskalterm 1.

Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

(emakumeentzat markatua).

Lantaldearen irizpideak
Euskaltzaindiaren esku utzi da forma erabakitzea

Euskaltzaindiak erabakitzekoa.

Informazio osagarria
Lexemen erregulartasuna

-a org.

pantagrueliko
adj. Otorduez mintzatuz, oparoegia. Sabino Aranak afari pantagruelikoa egin omen zuen gabonetan, Larrinagako kartzelan.

Aztergaia: pantagrueliko

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-12-09 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
EEBSko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

pantagrueliko: E. Agirre ("Hasiera pantagruelikoa eta amaiera amaigabea"); K. Linazasoro ("sari pantagrueliko"); J. Urkijo ("afari pantagrueliko"); Kapi ("afari pantagrueliko"); L. Montegi ("bazkari pantagruelikoa"); I. Mozos ("[Olentzeroren] tankera zeharo pantagruelikoa"); A. Urrutia ("bazkari pantagrueliko"); Consumer 1999-2006 ("otordu pantagrueliko"; "ikuspegi pantagrueliko").

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

pantagruelismo 1, H. Etxeberria (“Dietetikaren garrantziaz konturatuta gaude eta Pantagruelismoa era intelektualez laga dugu bazterrean”).

pantagrueliko 2: Consumer (“Beti ikuspegi pantagrueliko eta mugagabetik ari delarik, Fernándezek irakurleari bere jeinua egiaztatzen duten biografi pusketak, irudiak eta bideoak ematen ditu argitara, ohitura burgesik bikainenak suntsituko dituen aingeru akabatzailearen irudiaz baliatuz”), DiarioVasco (“Hala ere, esan dezadala zer den gure festa, mozorro-festa fafkianoa, txantxo-jan-tzi danteskoa, jai-gose pantagruelikoa, ardo-jan bakikoa eta holaxe. Topikazoetan jausi gabe, jakina”).

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Ez dugu aurkitu.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

es pantagruélico / fr pantagruélique: Elhuyar: pantagrueliko / Nolaerran: - / Zehazki: pantagrueliar / Labayru: ugari, franko, jori, pantagrueliko / Adorez5000: pantagrueliko.

Lantaldearen irizpideak
Antzekoa da gaztelaniaz eta frantsesez (betetzen du "gutxieneko baldintza")

Izena ez bezala, erabili egiten da izenondoa, eta mailegu onartzekoen gutxienekoa betetzen du.

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Izen propiotikoak.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: Osoko Bilkura (2015-05-29): Onartua.

pantaila
1 iz. Irudiak proiektatzen diren xafla modukoa. Diapositiben proiekzioak egin daitezke pantaila zuri batean.
2 iz. Telebistan eta gailu elektronikoetan irudiak eratzen diren azala. Telebista piztu nuen arreta pantailan jarri eta nire pentsamenduen gurpila gelditzeko.

Aztergaia: pantaila

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:EEBS:06 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

EEBSko corpusean -ll- behin ageri da, eta -il- 30 aldiz, 14 obratan.

Lantaldearen irizpideak
Botoen berri emango da adostasunik gabeko erabakietan

-ll-ren aldeko dira 2 kide; -il-ren aldeko 3.

Informazio osagarria
Maileguen egokitzapen sistematikoa

-ll- salbuespenezkoa: irizpideen arabera, -ll- dagokio; baina ohituak gaude -il- irakurtzen.

pantailaratu, pantailara/pantailaratu, pantailaratzen
du ad. Pantailan eman, pantailara eraman. Maiatzaren 7an eta 8an 18 film labur pantailaratuko dira.

Aztergaia: pantailaratu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4B:EEBS:010 2003-09-10 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

pantailaratu 10: Egin 1988 ("Filmeak pantailaratuko dituzte gaurtik hasita"), J.J. Iribar ("Gainbehera doan aktoresa baten harremana pantailaratuz"), B. del Teso ("Borroka, mentura, amodio eta gorrotozko istorioak pantailaratzen dira"), B. Azpiri ("Protagonistaren papera pantailaratu zeban"), Xuxen (metahizk.: "Horrela pantailaratu aditza hiztegian kokatzeko "pantailara" sakatu behar da"), C Programazio-Lengoaia ("Programa-zatiak pantailaratzea"), EIMA 1995 ("Irakasleari [...] erantsitako informazioa edota programa pantailaratuko zaio"), Informatika (""Mostrar" zehaztu behar denean laukitxoa hutsik utziko da, ez pantailaratzeko adieraziz"), X. Montoia ("Ardura gutxi guri pantailaratzen zutena"), Microsoft 2000 ("Laguntzaile edo morroia martxan jartzen da elkarrizketa-koadro bat pantailaratuz").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

pantailaratu : HiztEn // Ez dugu aurkitu ap. DFrec, AB38, AB50, LurE, Euskalterm.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

pantailaratu : ElhHizt (llevar a la pantalla, proyectar) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, HiruMila, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA, PMuj DVC.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HiztHand: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Informazio osagarria
Aditz-izenak eta aditzoina (era burutuaz gain)

pantailara(tu), pantailaratzen.

Informazio lexikografikoa
Aditz-erregimena

du ad.

pantaloi
iz. pl. bizk. Emakumezkoen azpiko arropa, gerritik izter goienera arteko gorputz atalak estaltzen dituena. Ik. kulero; kulot.

Aztergaia: pantaloi

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-07-08

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Bizk. 'azpiko galtzak'.

Erdaretako formak

OfQuLF: culotte qui couvre les jambes jusqu'aux pieds || Pantalone || personnage de la commedia dell'arte qui portait souvent ce genre de culotte.

Informazio osagarria
Sinonimoa(k)

kulero.

Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Izen propiotikoak.

Informazio lexikografikoa
Adiera mugatzeko zailtasunak

adiera hobeto agertu beharko da; oraingoz: 1. g.g.er. Galtzak, frakak; 2. Bizk. (Lgart.) Azpiko galtzak. cf. kulero.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - [E208]:  Lgart. oharra ezabatzea eskatu du.

 - [E210]: 1- Plurala (pl.) erabilera-marka eman.

 - Erabakia: BAgiria (1999-02-26): onartu egin da.

 - Erabakia: (H2.2 / 2010-07-19): Bere horretan utziko da oraingoz lehen itzulian erabakia, eta ikusiko da H1.1 lantaldeak zer proposatzen duen.

panteismo
iz. Doktrina metafisikoa, Jainkoa eta mundua bat direla eta dena Jainkoa dela dioena. Schopenhauer-en panteismoa. Vatikanoko Batzar Santuaren erabakiak, panteismoko, ateismoko edo deismoko errakuntzen kontra emanak.

Aztergaia: panteismo

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua
panteista
adj./iz. Panteismoari dagokiona; panteismoaren aldekoa. Jainkorik ez dela dioten panteistak.

Aztergaia: panteista

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua
panteoi
1 iz. Antzinako Erroman-eta, jainko guztiei eskainiriko tenplua. Zirraragarria da Erromako Panteoian sartzea.
2 iz. Herri bateko edo erlijio bateko jainko guztien multzoa. Greziar mitologian, olinpiar jainkoak panteoiko jainko nagusiak ziren.
3 iz. Pertsona bat baino gehiago ehorzteko egindako eraikina. Nafarroako erregeen panteoia.

Aztergaia: panteoi

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua
Hiztegi Batuko Lantaldea: ZS:HBL 2008-07-08

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Erdaretako formak

OfQuLF: ensemble de personnes qui se sont illustrées dans un domaine || Panthéon || temple de Rome qui était dédié aux sept divinités planétaires.

Informazio osagarria
Arlo semantiko sistematikoki osatzekoak

Izen propiotikoak.

pantera
iz. Ugaztun haragijale handia, larrua gorrixka eta orban edo izpil beltz biribilekin duena. Ik. lehoinabar.

Aztergaia: pantera

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z3:HBB 1996-04-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Sektore jakin bateko informazioa

Ik. Izendegia: pantera; leopardo; lehoinabar : Panthera (panthera) pardus; pantera beltz : Panthera (panthera) pardus; elur-pantera : Panthera uncia.

Bestelakoak
Euskaltzaindiaren Arauak

Panthera (panthera) pardus. Sin. lehoinabar.

Informazio osagarria
Zerrendako mailegu onartuaren pareko euskal osaerazkoa

lehoinabar.

panti
iz. pl. Emakumezkoen gerrirainoko galtzerdiak, ehun fin eta elastikoz eginak. Panti urratuak zeramatzan.

Aztergaia: panti

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Informazio osagarria
Maileguen egokitzapen sistematikoa

-y/-i.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

pantokrator
iz. art. Arte bizantziarrean eta arte erromanikoan, Jesu Kristo ahalguztidunaren irudia, tronuan eserita eta eskuaz bedeinkapena ematen ageri dena, arbendol formako marko moduko batez inguratua irudikatzen dena. Elizako ikonografia pantokratorraren edo Maria Ama Birjinaren inguruan antolatzen zen.
pantomima
iz. Hitzik gabeko antzezpena, keinu bidez egiten dena.

Aztergaia: pantomima

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArau96

Formari buruzko oharrak

Iritzi-emaileak

 - [E301]: "falta [da] edo nire iritziz sartzekoa" (1996-08-19)

Euskaltzainen oharrak

 - [E210]: sartzea eskatu du.

 - Erabakia: BAgiria (1999-02-26): sartu egingo da.

panttupa
iz. Ipar. Muinoa; muino baten gailurra.

Aztergaia: panttupa

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

muinoa (eta honen gailurra).

pantufla
iz. Ipar. Orpo gabeko txapina. Aita etxean egunkaria irakurtzen ari zen, pantuflak jantzita.

Aztergaia: pantufla

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z2:HBB 1996-04-24 Lantaldeak besterik gabe onartua
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

Ez dugu aurkitu OEH-EEBS corpusetan, ez ap. DFrec, AB38, AB50, HiztEn, LurE, Euskalterm.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

pantuflakeria : DRA ("del fr. pantoufle, tontería, ligereza, tongo. Eguberriz, gaitzeko pilota partida ederra behar ginuke ikhusi trinket Berrian, bezperak ondoan... Pantuflakeriarik ezbadute (pilotariek), egun handiaren araberako partida egin behar lukete. (Hazp.) Herria 1959") // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, HiruMila, ElhHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, PMuj DVC.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

a) Erdal pantufla, pantuflo / pantoufle formen ordainak: tapia : HaizeG FB, T-L LBF; xapin : Lur EF/FE, HaizeG FB, T-L LBF, PMuj DCV; zapata-herresta : HaizeG FB, PMuj DCV (zapata-erresta) // ElhHizt: txinal, txankleta // Casve FE: oskiherresta, txapata; (en pantoufle) txapat // PMuj DCV: xoki, txinela; eta pantuflazo: xapinkada, xokikada // Ez dugu aurkitu ap. HiruMila, Lur EG/CE eta Azkue Aurkibidea; b) Erdal pantuflero / pantouflier formen ordainak: xapin-egile , xapin-saltzale : HaizeG FB, T-L LBF, PMuj DCV (xapingille, xapin-saltzaile) // Ez dugu aurkitu ap. HiruMila, ElhHizt, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve FE, Azkue Aurkibidea.

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

txapina.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - Erabakia: BAgiria (1999-03-26): 'Oraingoz ez da zerrendan agertuko. Aurrerago sartuko da, zapatilla hitza bezala, eta bien [...] ordezko egokiagotzat emango da txapin / xapin / zapin hitza, hiru formetatik egokiena zein den erabaki ondoren'.

pantxo
iz. Bisiguaren umea.

Aztergaia: pantxo

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Hiztegi Batuko Lantaldea: Z4:HBL 2001-06-06 Lantaldeak besterik gabe onartua

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Sektore jakin bateko informazioa

Ik. Izendegia: pantxo: Pagellus bogaraveo (umea).

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Landare eta animalien taxonomi izena

Pagellus bogaraveo (umea).

 

Azkue Biblioteka eta Artxiboa

ORDUTEGIA
9:00 - 14:00

Azkue Biblioteka eta Artxiboa Euskaltzaindiaren zerbitzura dago. Horrez gainera, zabalik dago ikertzaile ororentzat, eta bere ahalbideen neurrian euskal kultura gaien ikerkuntza eta hedapena sustatzen eta laguntzen saiatzen da.

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus