Euskaltzaindiaren Hiztegia

4 emaitza kotxe bilaketarentzat - [1 - 4] bistaratzen.

kotxe
1 iz. Zalgurdia. Zaldi kotxea.
2 iz. Burdinbideetan bidaiariak garraiatzeko ibilgailua, lokomotor batek mugitzen duena. Ik. bagoi. Treneko kotxeen ateak ireki edo ixteko mekanismoak.
3 iz. Heg. Haurrak eramateko orga modukoa. Aztertu ditugun jolasgune gehienetan ez da arazorik izan haur-kotxeekin edo gurpil-aulkiekin iristeko.
4 iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, kotxek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori 'lau gurpileko ibilgailu motorduna' adieran ez erabiltzea gomendatzen du; ik. auto; automobil; beribil].

Aztergaia: kotxe

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Araua: Z3:EArauB
Lantaldearen proposamena: Z2:IkHizt 1993-06-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz
Lantaldearen proposamena: Z2:Merkat
Lantaldearen proposamena: Z3:EEBS:03
Lantaldearen proposamena: Z10: LBeh2671 2020-05-19 Lantaldeak baztertua, eta beste batez ordezkatzekoa

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak

kotxe 1 iz. Zalgurdia. Zaldi kotxea. 2 iz. Bagoia. 3 iz. Heg. Haurrak eramateko orga modukoa. 4 iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, kotxe-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori 'lau gurpileko ibilgailu motorduna' adieran ez erabiltzea gomendatzen du; ik. auto; automobil; beribil].

kotxe 2753; auto 23416; automobil 1333; beribil 100.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

kotxe 839; auto 9119; automobil 376; beribil 182.

Bestelakoak
Jatorrizko forma

kotxe, karrosa.

Jatorrizko forma

haurrentzako kotxeak.

Euskaltzaindiaren Arauak

1* e. auto(mobil), beribil. 2 'zalgurdia, bagoia'. 3 Heg. (haurrentzakoa).

Lantaldearen irizpideak

Debekua bere horretan uztea proposatu da. auto adierakoa asko dabil oraindik, baina egokia da debekua mantentzea.

Informazio lexikografikoa
Maileguaren adiera-erabileremuak, eta ordainak

onartzekoa da forma, haurrentzakoa dela adieraziz.

Formari buruzko oharrak

Euskaltzainen oharrak

 - [E208]: 'hitz hau behialako zaldi gurdietarako ezin utzizkoa dugu, eta haurren gurditxoak adierazteko ere bai. Trenetakoak bagoiak dira, espainolez batzuetan coche deitzen diren arren. Automobila esateko, ordea, kotxe espainol hutsa da, eta horren ordez euskaraz oraintsu arte, Bizkaian behintzat —eta Gipuzkoa eta Nafarroan gauza bera gertatzen zela uste dut— automobil hitz nazioartekoa erabili da, bai eta honen laburpena ere: auto. Adiera honetan, beraz, azken honi eman beharko litzaioke lehentasuna'.

 - [E109]: 'Zernahi gisaz, garbi adierazi beharko genuke euskara baturako kotxe ez dela auto(mobil)'.

 - Erabakia: BAgiria (1998-04-24): 'hau izan da onartu dena: kotxe 1* e. automobil, ...; 2. trenetakoa eta zalgurdi, bagoi eta abarren kidea (hemen erredakzio arazoak dira); 3 Heg. haurrak eramatekoa'.

kotxeia
iz. zub. Harilkaia.

Aztergaia: kotxeia

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z4:HBL 2000-09-13 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio lexikografikoa
Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Zub.

Forma baten adiera(k)

matazura, astalkaia.

kotxeiatu, kotxeia/kotxeiatu, kotxeiatzen
du ad. zub. Harilkatu.

Aztergaia: kotxeiatu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z4:HBL 2000-09-13 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: +

Informazio osagarria
Euskara Batuko batzordeak argituko du aditzoinaren forma

kotxeia(tu), kotxeiatzen.

Informazio lexikografikoa
Aditz-erregimena

du ad.

Erabileremu dialektala

Zub.

Forma baten adiera(k)

matazatu, haria bildu.

ume kotxe, ume-kotxe
iz. Ibilgailu txiki gurpilduna, eskutoki batetik helduta bultza eginez higiarazten dena eta haur txikiak etzanda edo eserita eramateko erabiltzen dena. Ume-kotxeari bultza egitea besterik ez dute buruan. Ume kotxearekin pasieran.

Aztergaia: ume-kotxe

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z11: LBeh44 2024-04-16 Azpisarrera gisa onartzekoa

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB 32 (Aizu 1, Berria 6, DiarioVasco 4, EiTB 7, Elkar 8, Consumer 2, Espainiako Gobernua 1, Laneki 1, UEU 1, Uztarria 1) / ETC: 171

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: ume-kotxe (Heg.) coche de niño / Adorez: ume-kotxea: coche de niño/ña / Labayru: ume-kotxe 1 iz. coche de niño / NolaErran: voiture d'enfant haur-karrosa (BL) – ume-kotxe (MD). / Euskalterm: 0

Bestelakoak

kotxe 3 iz. Heg. Haurrak eramateko orga modukoa. Aztertu ditugun jolasgune gehienetan ez da arazorik izan haur-kotxeekin edo gurpil-aulkiekin iristeko.

Lantaldearen irizpideak
Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

 

Azkue Biblioteka eta Artxiboa

ORDUTEGIA
9:00 - 14:00

Azkue Biblioteka eta Artxiboa Euskaltzaindiaren zerbitzura dago. Horrez gainera, zabalik dago ikertzaile ororentzat, eta bere ahalbideen neurrian euskal kultura gaien ikerkuntza eta hedapena sustatzen eta laguntzen saiatzen da.

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus