Euskaltzaindiaren Hiztegia

Euskaltzaindiaren Arauak

1 'zerbaiten muina, oinarria'. 2 'pertsonen ganora'. 3 (finantzetan-eta erabiltzen dena): maileguaren funtsa eta korrituak. 4 'lur ondasuna' / AS: funtsean, funtsezko.

Forma arautuaren azalpenaz oharra

AS gisa gehituz: funtsez .

Sarrera bati dago(z)kion azpisarrera(k)

funtsean, funtsezko

Forma baten adiera(k)

1 zerbaiten muina, oinarria; 2 pertsonen ganora; 3 kapitala ("maileguaren funtsa eta korrituak); lur-ondasuna (hots: fundus)

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB 63 (Argia 1, Berria 24, Deustuko Unibertsitatea 9, Euskal Herriko Agintaritza 1, EiTB 2, Consumer 3, Espainiako Gobernua 22, UEU 1); ETC 80

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: 0 / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 // Euskalterm: berme-funts (‘fondo de garantía’, 4) / Iusplaza: berme-funtsa.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia eta jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB 133 (Argia 6, Berria 41, Deustuko Unibertsitatea 11, Europar Batasuna 6, EiTB 1, Consumer 7, Espainiako Gobernua 47, Gomylex 7, Jakin 1, UEU 3, Zuzenbidearen Euskal Akademia 3); ETC 326.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: 0 / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: 0 / Euskalterm: borondatezko erreserba-funts, nahitaezko erreserba-funts (Ekon.).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa, definitu ahal izateko. Dagokion markarekin jaso.

Jakite-arloak

ekon.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

funtsatu 3, MEIG VI eta VIII ("Hizkuntzaren biziari dagozkion zenbait erabaki, izan ere, iker-lanaren ondorioetan funtsa daitezke bakarrik, inon funtsatzekotan", "Egia balizkoan funtsatzen direlakoek").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

funtsatu EB 4: A. Eguzkitza ("desberdintasun sintaktikoak zertan funtsatzen diren argitzen saiatuko naiz"); X. Mendiguren B. ("Banaketa honetan funtsaturik hitz egiten da itzulpenaren munduan textu teknikoez eta literarioez"); Marxismoa ("Printzipio honek funtsatzen du marxisma klasikoaren mundu-ikuskera"); Txill ("L. Bonaparte Printzeak funtsatutako irizpideari jarraituz").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

funtsatu : DFrec 1, AB38 1 ('fundamentar'), HiztEn (oinarritu), Euskalterm 2 ('fundamentar'); funtsapen : Euskalterm 1 (oinarritze sinonimoarekin) // Ez dugu aurkitu ap. AB50, LurE.

Sektore jakin bateko informazioa

HezkAdmin: fundamentar.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

funtsatu : EuskHizt (1978. Oinarritu, bermatu), HiruMila ('fundamentarse, basarse'), ElhHizt ('fundamentarse'), Lur EF/FE ('se baser, s'appuyer sur') // Ez dugu aurkitu ap. EskolaHE, Lur EG/CE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA, PMuj DVC.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Zerrenda osagarriak

HezkAdmin: fundamentar.

Euskara Batuko batzordeak argituko du aditzoinaren forma

funtsa(tu), funtsatzen.

Aditz-erregimena

da/du ad.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Atzizkien araberako erabakiak

-n

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: FUNTSERA(T) ETA. En realidad, a fin de cuentas. "Demeurant (au)", "(au) fond, funtsean, funtserat-eta" T-L. Funtserat-eta agur diot / urteari, / gomendatzen diotalarik / Jainkoari. Etcham 94. Funtserat-eta, nola dildira eta kanta lezakete xirribika-kordek, ez balute inguruan tinkatzeko zurki maketsik? Lf in Zait Plat XV. Bere buruarekin egiten hasia zen, askitto ardura, ez zuela, funtserat eta, beti gizon hil baten esklabo egon behar. JEtchep 60. Etxekandereak baietz bainan ogia zuela ez hanbatekoa, hots, ez hain xuria egun hartakoa eta, funtsera-ta, beltza. Larre ArtzainE 34. Funtsera yuan eta, errege eta erregina hil nahi zituzten. Elsb Fram 96.

Ez dugu aurkitu funtsera(t) eta formarik.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

funtsera eta 12: Herria 10 (“Bainan zer gira gu, funtsera-ta?”, “Bestetik, Brun pilota plazaren berpizteaz arras kritiko agertzen da, lurrera eman behar litekeela pentsatzen du funtsera ta, baina ez da horren publikoki galdatzera menturatu”), Marzel Etxehandi (“Denek barkatzen diote, funtsera eta gizon ona baita, eta 8 urte huntan kanpaleku huntan baitago”), Menane Oxandabaratz (nahi duen, ainitz aldiz ikusi dutelakotz hitz hori, eta holako hitz batzu, eta gogotik erraiten diezkatek zeren eta uste baitut, hala ere, gauza ttipi batzu goiti-beheiti gure eskuarak behar dugula elkarrekin trebatu eta ohartzen direla jendeak, etxean izanez, eskuara bat dela funtsera-ta eta ez direla bi lenguaja elgar ezin konprenituak...”).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Iparraldean hedatua, eta azpisarrera gisa jasotzekoa izan liteke.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa da funts sarreran.

Erabileremu dialektala

Ipar.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ik. OEH: AS

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: AS / EuskHizt: AS: azalpen berritua / HiztEn: AS / LurE: AS / ElhHizt: AS / EskolaHE: AS

Atzizkien araberako erabakiak

-z.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

funts sarrerari dagokion azpisarrera.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Atzizkien araberako erabakiak

-zko

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu inbertsio(-)funts formarik.

inbertsio(-)funts 165: Argia 33, Berria 104, EiTB 4, Elkar, Consumer 17, Espainiako Gobernua 4, Jakin 2.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

inbertsio(-)funts 37: Berria 30, Iñaki Heras 5, Koro Navarro 2.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Maiztasun handikoa eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa inbertsio sarreran.

LB: 150 (Argia 33, Berria 50, Deustuko Unibertsitatea 18, EiTB 4, Consumer 6, Espainiako Gobernua 28, Laneki 1, UEU 10); ETC: 320

Beste (edozein) iturritako erabilerak

Elhuyar: pentsio-funts (Ekon.) fondo de pensión / Adorez: 0 / Labayru: 0 / NolaErran: fonds de pension pentsio funts (pl.) – pentsione funts (ZU). / Euskalterm: pentsio-funts (Ekon. TN da).

[pizgarri] zerga pizgarri, zerga-pizgarri iz. Estatuak edo horretarako eskua duenak, interes orokorrekoak diren zenbait jarduera sustatzeko, ezartzen duen zerga murrizketa edo salbuespena. Ik. pizgarri fiskal. Euskadik egoera larria bizi zuen 90eko hamarkadan, eta egoera horri aurre egiteko onartu ziren zerga pizgarriak. Pentsio funtsetan inbertitzen duenari zerga pizgarriak ematen zaizkio.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzea proposatu da.