Euskaltzaindiaren Hiztegia

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu bus formarik.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

bus a) Inform. 2, K. Zalbide ("Erregistro hauek aldizka busaren bidez denak batera edo zatika kargatzen dira", "Informazioa prozesadorean baldin badago, ordea, programa askoz azkarrago landuko da, ez bait da agindu honen edo haren seinale-egoeraren bila busean ibili beharrik izango"); b) 'autobusa' adierako 9: P. Berasategi 8 (adib.: "Hartzen zen edozein bus, eta hurrengo geltokira arrimatzean, istanteko oihukatzen zuen busaren barrengo bakarren batek ¡Que viene la avalancha!", "busaren atzeko sarreran"), P. Aristi 1 ("Eta dena kasualidadez hasi zen, bus hartako kristalean idatzi nuen esaldiarekin"), eta bus(-)geltoki 3: Aretxagazeta ("bus geltokian kristal apurketa"), J. Bergara 2 ("Deitu bus-geltokira eta galdetu ea Donostia, Gasteiz eta Bergararako autobusak zer ordutan diren", "Bus-geltokiko enplegatua").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

bus : AB38 'autobusa' 1, AB50 'autobusa' 2, HiztEn (1 autobusa; 2 Inform. ordenadore baten unitate desberdinen arteko komunikazioa ahalbidetzen duen zirkuitu elektrikoa), Euskalterm 10 (Inform. 8 eta 'autobusa' adierako 2) // Ez dugu aurkitu ap. DFrec, LurE.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

bus : ElhHizt (Inform.); busa : HiruMila // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA, PMuj DVC.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

EIH: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

1 (herrietako garraio publikoko) autobusa: bus-geltokia. 2. Informat.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa da, ‘negar egin’ da.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

busti-busti egin 2: Munita ("Euri-jasa batek busti-busti egin zaitu ta bazatoz etxera otzak dardar"), Anab Aprika ("Begiak busti-busti egin zitzaizkidan").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

busti(-)busti egin 7: Erkiag ("Urrategiko basetxe bateko atartera busti busti eginda heldu ziran mutikoak"), E. Berazubi ("Azaroko arratsalde euritsu batez Mariok zebrabidea korrika zeharkatzen lagundu zion bere eskaratzeraino, biak busti-busti eginik"), F. Beobide ("biotza maitasunean busti-busti eginda"), BidaiaZient ("Gure botak elur-uraz busti-busti eginda zeuden"), J. Muguruza 2 ("neskaren larruzko galtzak busti-busti eginda utziz", "lehendik ere busti-busti eginda nengoen"), A. Aldekoa ("goitik behera busti-busti eginda presaka nindoala").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu ap. DFrec, AB38, AB50, HiztEn, LurE, Euskalterm.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

busti-busti egin : ElhHizt (adib. gisa), PMuj DVC (rehumedecer) // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, HiruMila, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, Casve EF, HaizeG BF, Lh DBF, DRA.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

EIH: - / ElhHizt: adib. / EskolaHE: -

Esapideei dagokien sistematika

egin bikoiztapenekin.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

busti 1 sarrerari dagokion azpisarrera.

Euskaltzaindiaren Arauak

bustiarazi, bustiaraz, bustiarazten. du ad.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Jatorri-osaerak gorabehera, hedatu-nagusitua da

tradizioko oinarri handirik gabea da (Etxba, Or) eta berezi samarra osaeraz; zingira edo istingadien adierazle gisa ageri da gaur, eta onartzekoa iruditzen zaio lantaldeari, hezegune parekoa bezala.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-gune.

Kategoria

iz.

Forma baten adiera(k)

gune bustia edo hezea.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: + / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Atzizkien (eta aurrizkien) erregulartasuna

-tze.

Nazioarteko forma da, beste gabe onartzekoa

nazioarteko forma da, eta beste gabe onartzekoa.

Kategoria

iz.

Jakite-arloak

Artea.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

busti * Banua eztarriya puskatxo bat bustitzera. Urruz Urz 53s. Ogiarteko bat patxadan jan, / ardoz busti eztarria. AZink 152. eztarri * Nai dan eraritikan eztarriya busti. Tx B I 159.

LB: 19 “Taberna zulo batean eztarria bustitzen ari dira bi lagun, gaueko egonezinak arintzeko saio antzuan” (Berria); EPG: 6 “Sudurra zuritu eta eztarria busti, bertzerik ez dik egin bildu dudanetik!” (Aingeru Epaltza); ETC: 65 “Bitartean, eztarria bustitzen hasiak ziren beste batzuk” (Berria).

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Elhuyar: eztarria busti (lgart.) beber, mojar el gaznate eztarria bustitzen hasi eta azkenean mozkortu egin zen: empezó a mojarse el gaznate y al final se emborrachó; Adorez: eztarria busti: beber, mojar el gaznate; Labayru: 0

busti1 1 da/du ad. Ura edo beste isurkari bat zerbaiten azalean itsatsi edo barnera sartu. Ogia ardotan busti. Uretan bustia. Zatar bat gasolinaz busti. Zeharo busti naiz etxerako bidean. Euriak ez du ia kalea busti. Dena busti zara ihintzez. Busti bezain laster lehortua. Begiak busti (malkoz). Eztarria busti: edan. eztarri 1 iz. Lepoaren aurrealdea; aho barrunbearen eta hestegorriaren sarreraren arteko bitartea. Eztarriko mina. Eztarria garraztu, urratu. Eztarria bustitzeko. Edozein eztarrik irentsiko lukeen mokadua.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Esapide idiomatikoa da eta azpisarrera gisa jasotzekoa. Adibidea, beraz, kentzekoa da eztarri eta busti sarreretatik.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa eztarri eta busti sarreretan.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

zintzur * Ez diteke zintzurra nai bezin maiz busti. JanEd I 20. Ithurriko uretik bakarrik noizean behin zintzurra bustiz. JE Ber 29. Txintxurra bustiz, ekin diote kantari. Or Eus 105 (Mi 80 zintzur). busti * Ez diteke zintzurra / nai bezin maiz busti. JanEd I 20. Beste ainbeste bider zintzurra bustiyaz. Sor Bar 110. Hoako lanekin behar diauk zintzurra busti. Guazen ostaturat. Zub 74.

LB:” 12:30ean karpapean zintzurra bustitzeko adina ukanen dute Los Incognitosen musikarekin” (Berria); EPG: “Ongi etorri aratsalde hori beiratuko duten guzier! Egitaraua ikusiz, segur zirezte ez dela nehor aspertuko eta gisa den bezala, bururatzean zintzurra bustiz bi solasen egiteko parada izanen da.” (Herria); ETC: “Hire zintzurra bustia mantentzea nire kontu, hi hasi hizketan!” (Goenkale)

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Elhuyar: hator, zintzurra bustiko diagu elkarrekin!: ven, ¡vamos a echar un trago!; Adorez: zintzurra busti: beber; Labayru: zintzurra busti 1 ad. lok., ad. dau (kolok.) echar un trago; remojar el gaznate; beber

zintzur 2 iz. (Esapideetan). Iturriko uretik bakarrik, noizean behin zintzurra bustiz. Zintzurra urratu beharrean ekingo diote kantuari. Ehun biba dizkiote zintzurrek igortzen.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa izan liteke. zintzur 2 ezabatzekoa da.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa zintzur eta busti sarreretan.