Euskaltzaindiaren Hiztegia

Euskaltzaindiaren Arauak

AS: -en bizkar, bizkarra berotu, bizkar(ra) eman, bizkarretik: langilearen bizkarretik mantentzen dira alferrak, bizkarrez: bizkarrez itzulirik, badoa ingelesa, bizkar(-)zorro.

Zerrenda osagarriak

Katal: Bizkarra: Lomo.

Forma arautuaren azalpenaz oharra

a) adierak emanez. iz. 1 (giza gorputzaren zatia). 2 (animaliaren gainaldea). 3 (mendiaren gainaldea) #mdash# eta, adiera berri onartzekoetan beste bat bederen: (liburuaren zatia), eta b) AS gisa gehituz: bizkar-besta , bizkar-muin , bizkarra hautsi .

Sarrera bati dago(z)kion azpisarrera(k)

-ren bizkar, bizkarka, bizkar(ra) eman, bizkarretik ("langilearen bizkarretik mantentzen dira alferrak"), bizkarrez ("bizkarrez itzulirik, badoa ingelesa")

OEHko datuak [laburduren azalpena]

BIZKAR-TEILA (B; bizker-tella B). "(B), una clase de tejas, las mayores" A. "Bizker-tella, teja encimera" Izeta BHizt2.

LB: 0; EPG: 0; ETC: 6 “bizkar-teila” (Arkitektura-hiztegi irudiduna), Bost bizkar-teilek (sabaia osatzen duten harriak) estaltzen dute monumentua. Tumulu batek babesturik dago (Wikipedia)

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Elhuyar: bizkar-teila Eraik. cobija; Labayru: 0; Adorez: 0.

bizkar 5 iz. Teilatuaren goiko ertza. Ik. gailur 3. Etxe bizkarra. Bizkar teila: gailur teila. teila iz. Eraikinak estaltzeko erabiltzen diren buztin errezko piezetako bakoitza. Teila erre berriak. Teila asko eraman zituen haizeak. Txabola gainari teilak ezartzea. Etxe zabal teila-gorria. Teila labeak. Hazka egiteko, teila-puska bat harturik, zabor artera joan zen Job. Gailur teilak edo bizkar teilak: teilatuaren gailurreko teila handiak. || Arbelezko teila.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Terminoa da eta azpisarrera gisa jasotzekoa. Adibidea, beraz, kentzekoa da bizkar eta teila sarreretatik.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar eta teila sarreretan.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Tradizioak baztertu duen forma

Er. gabea.

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-zur.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ik. OEH argitaratuan bizkargune (Ker 1 Sm 22,6: "Saulek Gibean, bizkargune baten, ametz-azpian jesarrita egoala" #mdash# BiblE: muino).

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

bizkarrune G 2 (J. Agirre: "Aldatzeko bi metrotik bi metrora erretenak atera ditezke, eta bi metroko bizkarrune ortan 8 errenkada aldatu, errenkadatik errenkadara 20 zm.ko tartea utzi", "Orregatik emengo soro askotan lurrari erretenak atera eta bizkarrunetan aldatu bear litzake").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

bizkargune : AB38 1, HiztEn; bizkarrune : HiztEn (Ik. bizkargune), LurE. Ez dugu aurkitu ap. DFrec, AB50, Euskalterm.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

bizkargune : EuskHizt (muinoa, mendixka zabala), HiruMila (loma, colina), ElhHizt (montículo, colina, parte elevada del terreno), Casve EF (bizkargüne: colline), Lh DBF (colline), DRA (colina, altura), PMuj DVC (1 altura, loma, cerro, colina, otero; 2 bombeo, comba (parte convexa), cambio de rasante); bizkarrune : EuskHizt (Ik. bizkargune), HiruMila (1 colina, altura; 2 combado, hecho en forma convexa), EskolaHE (mendixka zabala), Casve EF (bizkarrüne: 1 colline, hauteur; 2 bombé, convexe), Lh DBF (bizkarrüne: 1 colline, hauteur; 2 bombé, de forme convexe), DRA (1 colina, altura; 2 combado, hecho en forma convexa), PMuj DVC (bizkarr-une: 1 convexidad, parte convexa, comba, bombeo, curvatura; 2 colina, montículo, cerro, altura, loma, cima). Ez dugu aurkitu ap. Lur EG/CE eta EF/FE, HaizeG BF.

Lexia konplexua (erabileremu mugatukoa)

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-gune.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Eratorri hiztegi-sarrerarik ez dagokiona

-kada (automatiko-erregularra; erabili gabea, ordea).

Atzizkien (eta aurrizkien) erregulartasuna

-kari.

Kategoria

iz.

Maiztasuna

g.er.

Euskaltzaindiaren Arauak

iz. 'bizkar aldeko okela'.

Forma baten adiera(k)

bizkar aldeko okela

Euskaltzaindiaren Arauak

Ipar. 'bizkarroia'.

Erabileremu dialektala

Ipar. bizkarroi

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB: 2 “Eta ze gogorra den, osaba, zure adin bera daukan gazte batek bizkarra altxatu eta esatea: "Denbora kontua da, Josu. Gaur edo bihar... ez dakit noiz etorriko diren, baina badakit kartzelan bukatuko dudala"” (Elkar), “bizkarra altxa, "ez zakiat" esanez bezala” (EiTB); EPG: “Min zorrotza sentitu nuen eta lehertu egin nintzen ia, koltxoian gora irristatu nahi izan nuen, baina hura nire barrenean sartu zen azkeneraino, besterik ez, eta hala egon zen geldirik, nire gorputzari tinko eutsiz, musua bukatu zuen arte, eta orduan bizkarra altxatu eta larrua jotzen hasi zen, aurpegira begiratzen zidala.” (Karlos Zabala), “Ustekabeak eraginda bizkarra altxatu du eta arantzak bizkarra ziztatu dio” (Pello Lizarralde)

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Elhuyar: bizkarra jaso/altxatu encogerse de hombros bizkarra jaso du, zer esan ez zekielako: se ha encogido de hombros porque no sabía que decir; Labayru: 0; Adorez: 0.

bizkar 2 iz. (Esapideetan). Egilearen bizkarrera erruak egotzi. Harria bizkarrean berdindu (harri-jasotzaileak). Bizkarra jaso, altxatu: norbaitek zerbaitez ezer ez dakiela edo jakin nahi ez duela adierazi.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Esapidea da eta azpisarrera gisa jasotzekoa. Adibidea, beraz, kentzekoa da.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar eta altxatu sarreretan.

Euskaltzaindiaren Arauak

AS

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: AS / HiztEn: AS / LurE: AS / ElhHizt: AS / EskolaHE: AS

Esapideei dagokien sistematika

hautsi: -a.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

bizkar sarrerari dagokion azpisarrera.

Maiztasuna

g.er.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

BIZKARRA JASO (V-gip). Ref.: Etxba Eib; Elexp Berg. Encogerse de hombros. "Se dice de los que se desentienden de cualquier negocio. Bizkarra jaso eta juan zan betiko ez dakigu nora" Etxba Eib. * Patxi jiratu zan beste aldera bizkarra jasoaz, eta sartu zan etxean kantatuaz. Apaol 84. Orrela bada [...], kendu dit gure Jaunak eriotza bengatu-bearreko lana, baldin-ta beste norbaitek il balu alegia; baiña il duanak illa izanik, ixildu besterik ez dago bizkarra jasoaz. Berron Kijote 211.

LB: 5: “MANEXek bizkarra jaso eta ez du ezer esango” (EiTB), “Bizkarra jaso eta zer duzu, zer ari zara adierazten zuten keinuak egin zituen” (Ana Jaka); EPG: “Gure amak horixe egin ohi du beti, norbait kezkaturik dagoenean - Ronek ahopean, bizkarra jasoz “ (Iñaki Mendiguren), “Anne alaiak barre egiten du, lotsagabe erantzuten du, bizkarra jasotzen du, ezer axolako ez balitzaio bezala egiten du, baina ez da egia: Anne isilaren erreakzioa guztiz kontrakoa da. “ (Josu Zabaleta)

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Elhuyar: bizkarra jaso/altxatu encogerse de hombros bizkarra jaso du, zer esan ez zekielako: se ha encogido de hombros porque no sabía que decir; Labayru: bizkarra jaso 1 ad. lok., ad. deutso desentenderse de algo. Arazoari bizkarra jaso: Desentenderse del problema. Ardurai bizkarra jaso eutsen: Se desentendió de las preocupaciones; Adorez: 0.

bizkar 2 iz. (Esapideetan). Egilearen bizkarrera erruak egotzi. Harria bizkarrean berdindu (harri-jasotzaileak). Bizkarra jaso, altxatu: norbaitek zerbaitez ezer ez dakiela edo jakin nahi ez duela adierazi.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Esapidea da eta azpisarrera gisa jasotzekoa. Adibidea, beraz, kentzekoa da.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar eta jaso sarreretan.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: BIZKARRA MAKURTU. Hacer doblar la espalda, (fig.) someter(se). Eta haién bizkarra bethiere makhur ezak. Lç Rom 11, 10 (He, TB, Dv, Ol, Ker, IBk, IBe bizkarra mak(h)urtu; Bibl bizkarra konkortu). Doblar(se) la espalda. Zumea bezela biguntzen dute gerrialdea ta bizkarra makurtzen. TAg Uzt 80. Zure uztarri biguñari lepoa uzkurtzeko eta Zure zama ariñari bizkarra makurtzeko. Or Aitork 211. Ainbat urteko lanaren kargaz / bizkar danak makurtuta. Basarri 128. Gurari ilun bateri / makurtuz bizkarra. Gand Elorri 158. (Hablando de árboles). Zuk, egia da, orai arte, / [Haize] heien kolpe gogorrener, / Azpiz sendo, gaiñez fier, / Iharduki diozute, / bizkarra makurtu gabe. Gy 173. Morka mardulen kargapean makurtu bear izan due bizkarra matsondoak ere. TAg Uzt 277. (Bizkarra makur-arazi). Leio aldera egin zuan, burutapen illunak bizkarra makur-arazten ziotelarik. NEtx LBB 32.

bizkarra makurtu 6: Consumer (“Horretarako, ez ibili bularra aurrera aterata, ezta bizkarra makurtuta ere“), Berria 3 (“Miarritzek bizkarra makurtu zuen”), EiTB (“orain belaunak tolestu eta gogor jotzen dute lurra, bizkarra makurtu eta gorputzeko giharrak erabiliz“), Laneki (“Bizkarra makurtuta egon daiteke”).

Beste (edozein) iturritako erabilerak

bizkarra makurtu 19: Berria (“Besaurrea heldulekuan jarri, bizkarra makurtu eta pedalei astindu, 15 hortzeko pinoitik gora beti, arin-arin ibiltzeko”), Karlos Zabala 8 (“Hilabete luzeak behar izan zituen bizkarra makurtu eta erdipurdiko gizon itsusi behartsu baten sufrikarioak onartzeko”), Monika Etxebarria 2 (“Segundo batez egon zen mugitu gabe hiribidearen erdian, gero alde egin zuen, bizkarra makurturik”), Anjel Lertxundi (“Ni eserita nengoen, bizkarra makurtuta eta lurrari begira”), Mirentxu Larrañaga (“Jantzitegira sarturik, kapela zintzilikatu zuen, eta, hurrengo, bizkarra makurtu zuen feltrozko txapinak hartzeko”), Joseba Urteaga (“Eskolatik itzultzen nintzenean, sukaldean eserita egoten zen, ostatuko salara ematen zuen ate ondoan, Paris-Normandie irakurtzen, bizkarra makurtuta, besoak luzaturik mahai gainean zabaldutako egunkariaren bi aldeetara”), Gotzon Garate (“Fatalismoari eta halabeharrari burua eta bizkarra makurtzen dizkiete”), Jose Antonio Mujika (“Ukuiluko atsedena gozoa / eta lurraldea ederra direla ikusita, / bizkarra makurtu du / eta zama onartu; / esklabo-lanetara jarri da”), Elizen arteko Biblia (“Atsedena gozoa eta lurraldea ederra zela ikustean, bizkarra makurtu du, zamak eramateko; esklabo-lanetara jarri da”), Pello Lizarralde (“Saldu? - Joxepak burua eta bizkarra makurtuz“), Fernando Rey (“Eta beti oroituko naiz bizkarra makurturik nola biltzen zituen geletan gure arropa barreiatuak eta haurren zapatak, xalotasun apalaren keinuz, errukibera, eraman onean”).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adierazle egokia eta erabilia; azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar sarreran.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

bizkarralde (eta bizkar alde, bizkar-alde) 15 ager.: B 3 (Kk Ab I, Erkiag 2), G 12 (Cb Eg II, TAg Uzt 6, NEtx 2, Anab Aprika, Berron Kijote 2) eta OEH argitaratuan beste ager. bat 'respaldo' adierakoa (Garm EskL: "Eser-aulkiaren goia aldean, eserlekutik gora daukanean, bizkar eta buruko ziriak daramatzi, sillagaieri edo atzeko ankaeri loturik, bizkarraldea osatzen diotela").

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

bizkarralde EB 14: gorputzaren zatiari dagozkio 11 (Kuxkux/3 2, M. Etxaide, J.M. Txurruka, UZEI, M.A. Unanua 2, I.A. Berriotxoa, I. Aldabe, X. Kintana, Ene Bada 1990; ik. ondoan testuinguruak); 'atzealdea' da bat (K. Santisteban: "Gure bizkarraldean, axtxiki, Alluitz eta Udalatx"), eta jarlekuaren zatia bitan (I. Mendiguren: "bizkarralde altuko aulkia").

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

bizkarralde : HiztEn (1 bizkarreko edo atzeko aldea; 2 jarleku batean, bizkarra jartzen den aldea), Euskalterm 2 (1 "cara dorsal, región dorsal, dorso" itzulia, eta beste bat "zona dorsal"); bizkar(raldeko) : Euskalterm 1 (dortsal sinonimoarekin); bizkarraldeko : Euskalterm 6 (hauetan 1 bizkarraldeko txerri-txuleta: txerri-solomoko txuleta sinonimoarekin, "chuleta de cerdo de lomo, chuleta de lomo de cerdo" itzulia; bizkarraldeko aleman 1 "alemán dorsal" itzulia; bizkarraldeko bikoitz 1: "doble dorsal"; bizkarraldeko bira-erdi 1: "media vuelta dorsal"; bizkarraldeko txekiar 1: "checa dorsal").

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

bizkarralde : HiruMila (eta bizkarraldeko), ElhHizt, Casve EF, PMuj DVC // Ez dugu aurkitu ap. EuskHizt, EskolaHE, Lur EG/CE eta EF/FE, XarHizt, HaizeG BF, Lh DBF, DRA.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Hitz elkartu sistematikoki (berr)ikustekoak

-alde.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

OEH: BIZKARREAN (G-azp-goi-nav, AN-gip-5vill, B, BN-arb, S; Lar, Aq, Añ). Ref.: Gte Erd 54, 66. A cuestas, a hombros. "Acuestas" Lar y Añ. "Tomar a cuestas, lepoan, soinean, bizkarrean artu (AN, G)" Aq 693. "Bizkarrean artuta (G-azp-nav, B) [...] bizkarrean zintzilika (G-azp) [...] paltoa bizkarrean joan da (BN-arb)" Gte Erd 66. "Otarra bizkarrean eraman zuen (V-gip, G-azp-nav) [...] lepasaskia bizkarrean artuta (G-goi) [...] zaku patata bizkarrean gan zuen (AN-gip-5vill, B), bizkarrean jun (S)" Ib. 66. v. BIZKAR-GAINEAN. Hark gure bekhatiak bere bizkarrian kurutziala eramanik. Tt Onsa 122. Kürütxe sortha bat bizkarrian ezarri zerien. Bp II 49. Zeren Jaiñkoaren Semea, eta hunen ondotik Saindu guziak, bere gurutzeak bizkarrean [...] Zeruan sartu bait dire. He Gudu 95. [Esleyitu zituen] hirur hogoi eta hamar milla gizon bizkarrean ekhartzeko behar ziren gauzak. Lg I 329. Bost mila ta sei edo zazpi urthe bizkarrian. Egiat 165. Gurutzea bizkarrean zuala. Ub 90. Nere bizkarrean daramadala ogi zorroa. VMg 35. Beren bizkarrean daramee Jainkoaren maradikazioa. AA III 559. Bizkarrean zeraman [mandoak] / urre-zama andia. It Fab 133. Landare pilla andi bat bizkarrean dabela. Izt C 165. Gurutzeko habea bizkarrean, igan duzu Golgothako mendia. Dv LEd 230. Arma bizkarrean artuta zetorrela. Zab Gabon 69. Aita zarra arturik laster bizkarrean. AB AmaE 292. Gizon horrek nik bezala ezarria zuela maripulisa bizkarrean, makhilaren puntan trebeska. Elzb PAd 4. Merkatari batzu ikhusten ditugu beren ontasun guzia bizkarrean darabilatenak eta bethi herriz-herri dabiltzanak. Arb Igand 74. Urtia franko dauka / orrek bizkarrian. AzpPr 105. Artu du bere kofre gorriya bizkarrian. Iraola 109. Banindoan ihizirat, pala bizkarrean. JE Bur 15. Aizkora berri bana bizkarrean zekardela. Ag G 97. Lauk bizkarrean artuta bere txabolara ekarri zuten. A Ardi 131. Ixtudiant frantsesen bizkarrean huts handienak ezarririk. StPierre 31. Hila lau gizonek bizkarrian. Const 30. Jauregia bizkarrean, / Apoharmatu badoa. Ox 88. Xutitu zen gizona eta ohea bizkarrean bideari lothu. Zerb IxtS 85. Or ikusten dezu, eskupeta bizkarrean dula, eiztari bat. Munita 80. Ni bizkarrean eramatera. Or QA 40. Artu eban zorroa bizkarrean. Bilbao IpuiB 96. Lanetik etxerat zoala, tresnak bizkarrean. JEtchep 110. [Jainkoa ukatuz] gizonen bizkarrean pisu astunak ezarri eta era berean pisu oiek jasaitzeko laguntzak kendu. Vill Jaink 162. Urteak, adiskide; urteak bizkarrean. Erkiag BatB 72. Indiano bat eremaiten nuen bizkarrean. Ardoy SFran 140. Illundu orduko asiko ziran / paketiak bizkarrian. Uzt Sas 178. Haatik ba dut bizkarrean zenbait urte gehiago. Etchebarne 112. Garai artan gruarik etzan. Arri guzi-guzia bizkarrean jasoa da iru peoiek. JAzpiroz 59. Zama astun hori gurasoek zeramaten bizkarrean. MIH 31. v. tbn. AstLas 61. Arch Fab 193. Gy 58. Hb Esk 120. Laph 55. Xe 244. Jnn SBi 43. Zby RIEV 1908, 760. HU Zez 68. Ill Testim 29. EusJok 94. Barb Sup 93. Mok 4. Jaukol Biozk 96. Tx B II 70. Zub 25. Enb 205. Lek EunD 21. Ir YKBiz 88. TAg Uzt 76. Lf Murtuts 47. SMitx Aranz 119. JAIraz Bizia 71. NEtx Antz 144. SM Zirik 39. Anab Poli 119. Akes Ipiñ 30. Arti MaldanB 210. And AUzta 38. Larz Iru 64. Salav 23. Ibiñ Virgil 101. Xa Odol 136. Casve SGrazi 102.

adib: bizkar 1 iz. Giza gorputzaren atzeko aldea, besaburuetatik gerrira. Zakua bizkarrean zeramala. Bizkarrean hartuta ekarri. Bizkarra izerdiz bustia. Bizkarrean konkorra zuen. // 3 iz. Animalia baten gainaldea, lepotik isatsera. Arropa horiek zuk baino lehen erabili zituen bere bizkarrean ardiak. Astoaren bizkar gainean jarrita. Herensuge haren bizkarreko ezkatak. Bizkar hegala.

bizkarrean 854.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

bizkarrean 998.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Adierazle egokia eta azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar sarreran.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa da, adierak bereiziz: 1) kolpeak, 2) karga.

Euskaltzaindiaren Arauak

bizkarreratu, bizkarrera, bizkarreratzen. da/du ad.

Aditz-izenak eta aditzoina (era burutuaz gain)

bizkarreratu, bizkarrera, bizkarreratzen

Euskaltzaindiaren Arauak

AS: bizkarrez itzulirik, badoa ingelesa.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

bizkar-hezur [bizkar ezur, bizkarhezur]: Xarlem; Mg in VMg; It Fab; HB Egia; Arrantz; ChantP; HU Zez; JE Med; StPierre; Barb Sup; Or Tormes; Tx B I; Lf Murtuts; Lek SClar; Mde HaurB; Arti Ipuin; Berron Kijote; MEIG IX; VMg; And AUzta; bizkarrezur : Lh Yol; JAIraz Bizia

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

EBko testuetan bizkarrezur da forma nagusia, 37 ager.ekin; bizkar-hezur 8 aldiz azaldu da

Gaurko erabilera zainduan nagusitua da hobestekoa

bizkarrezur 1 iz. Gizakietan eta animalia nagusietan bizkarra goitik behera zeharkatzen duen hezurra, ornoek osatua. Artzainak harriz jo eta bizkarrezurra hautsi dion sugea bezala. Bizkarrezurrean halako ikara hotz batekin itzuli ziren jendarmeak. Bizkarrezurreko muina: bizkar-muina.[s.u. bizkar] bizkar muin, bizkar-muin Bizkarrezurreko muina. Ik. orno muin. Eritasun horrek burmuina eta bizkar muina suntsitzen ditu.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu bizkarrezur(-)muin formarik.

bizkarrezur(-)muin 117: Argia 2, Berria 41, DiarioVasco 4, EiTB 14, Elhuyar 14, Consumer 10, Laneki 32; bizkarrezurreko muin 1: Consumer; bizkar(-)muin 26, bizkarmuin 1.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

bizkarrezur(-)muin 21: Berria 13, Luis Elberdin 8; bizkarrezurreko muin 4: Agurtzane Juanena, Bego Montorio, Luis Elberdin, Xabier Olarra; bizkar(-)muin 19; bizkarmuin 1.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

Euskalterm: bizkarrezur-muin (TN).

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Erabilia da eta, beraz, azpisarrera gisa jasotzekoa.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkarrezur sarreran.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Kategoria

iz.

Maiztasuna

g.er.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Atzizkien (eta aurrizkien) erregulartasuna

-kada/-tara.

Kategoria

iz.

Erabileremu dialektala

Ipar.

Forma baten adiera(k)

bizkarkada.

Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: + / LurE: - / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Euskara Batuko batzordeak argituko du aditzoinaren forma

bizkar(tu), bizkartzen.

Aditz-erregimena

da/du ad.

Forma baten adiera(k)

bizkar-itxura hartu edo eman.

Adierazle egokia da, eta horren premia dago

OEHko datuak [laburduren azalpena]

Ez dugu aurkitu.

LB: “Jendea ezin sinetsirik zebilen: Euskal Herriko gizonik indartsuenak, eta inork ezin harria bizkarrean berdindu?” (Erlea); EPG: “Errezilgo Irureaundiko indartsuak, artean oso gaxtea edo kasik umezarra zela, hamabi arroako harria bizkarrean berdindu zuelarik, kazetari jakinminoxo batek harrapatu eta, beste batzuen artean, honako galdera hau egin zion: "ze jateko duzu gustukoena? ", eta hark bixi-bixi: "edozer gauza"” (Iñaki Segurola); ETC: “Errezilgo Irureaundiko indartsuak, artean oso gaxtea edo kasik umezarra zela, hamabi arroako harria bizkarrean berdindu zuelarik, kazetari jakinminoxo batek harrapatu eta, beste batzuen artean, honako galdera hau egin zion: "ze jateko duzu gustukoena? ", eta hark bixi-bixi: "edozer gauza"” (Iñaki Segurola), “Hamahiru segundo nahiko izan zuen harria bizkarrean berdintzeko, altxaldi garbi baten ostean” (Joseba Zubiaur), “Baina harria bizkarrean berdintzeko garaian ihes egin zion, eta ez zen balekoa izan”, “Bi aldiz saiatu zen harria bizkarrean berdintzen, baina bietan bularrera ekarri, eta handik gora ezin izan zuen eraman” (EHU).

Elhuyar: harri-jasotzaileek harria lepoan, bizkarrean berdintzen dute: los levantadores de piedra nivelan la piedra a la altura del hombro, del cuello; Adorez: 0; Labayru: 0.

bizkar 2 iz. (Esapideetan). Egilearen bizkarrera erruak egotzi. Harria bizkarrean berdindu (harri-jasotzaileak). Bizkarra jaso, altxatu: norbaitek zerbaitez ezer ez dakiela edo jakin nahi ez duela adierazi.

Eratorri-konposatu berria da, egokia eta beharrezkoa

Azpisarrera gisa jasotzekoa. bizkar 2 adiera ezabatzekoa da.

Zerrendako formari azpisarrera dagokio

Azpisarrera gisa jasotzekoa bizkar, harri eta berdindu sarreretan.