Harremana

    Euskaltzaindiaren Hiztegia

    2. Hizkuntza-baliabideak
    3. Hiztegi orokorrak
    4. Euskaltzaindiaren Hiztegia

    1 emaitza lur bilaketarentzat - [1 - 1] bistaratzen.

    lur
    1 iz. astron. Gizadia bizi den planeta, Eguzki sistemako hirugarrena. (L larriz eta mugatua). Ik. lurbira. Gure planeta Lurra da. Eskerrak Lurra biribila dela. Lurra Eguzkiaren inguruan biratzen da. Ilargia Lurraren satelitea da. Lurraren erdigunea. Lurraren bihotzean.
    2 iz. Lurraren azala, eta, bereziki, haren zati gotorra, gizakiak eta abereak daudena (zeru eta aireren aurrez aurre). Ik. lehor 10. Zeruan bezala lurrean ere. Hark egin baititu zeru, lur eta argizagiak. Lur, itsaso eta haizeak. Lurreko abere eta piztiak eta aireko hegaztiak. Zeruko ondasunak eta lurrekoak. Egunez lurra berotzen delako. Euskaldunen ospea lur guztira hedatzen. Lur honetako aberastasun igarokorrak. Lurra ikaratzen denean. Lur barnean ehortzia. Kenduko dut lurraren gainetik. Aurtikitzen du bere burua lurrera. Lur bedeinkatu gabean ehortzi zuten.
    3 iz. Lur eremua. Lur berriak ikusteko. Venezuelako lur beroetan. Hemen egin nituen adiskideek lotu ninduten lur honetara. Lur haren jabe egiteko. || Eta hiltzen direnean, uka dakiela eliz lurra.
    4 iz. Lurraren azalaren zati gotorra eratzen duen osagaia, eta, bereziki, osagai horren zati biguna, landareak hazteko balio duena. Lurra eta haitzak. Lurrak ematen dituen fruituak. Haziak ernatzeko lur heze emankorrak. Sustraiak lur barruan dituelako. Ardo eta gari lur jorietara. Lurrak ongarritzeko. Lur arina, azala. Hazia toki harritsuan, lur mehea zuen tokian erori zen. Lur argaleko landareak lur koipetsuko basora igaro. Gaztainondoak lur harroa eskatzen du. Lur agor edo idorretan. Haritz mota horrek nahiago du lur sakona eta buztintsua. Lur mamiari ihes eginik, harkaitza aukeratu zuen. Nafarroako lur gorriak. Lur erre eta lehorrak. Limoz estalitako lur hareatsuak. Zingira-lur batean gaindi. Lur koloreko nekazariak. Lur landuan ereiten. Goldeak iraulitako lur-mokor ezkoak. Lur-geruza irazgaitzak.
    5 iz. Osagai horren hedadura, bereziki lantzeko erabiltzen dena. 600 hektarea lur. Baserri hartako lurrak aberatsak dira. Lur zelaiak onak dira laborantzarako. Lur-bazter handiak landuz. Lur puska bat erosteko. Hilerria lur zerrenda bat baino ez zen. Juduen lur guztiak saldu eta emanak izan ziren.
    6 iz. Osagai hori, gaitzat hartua. Lur zara, eta errauts. Lur zati bat hartu eta lehen gizonaren gorputza moldatu zuen. Zaku bat lur. Lurrez estali.
    7 iz. Oinen azpian dugun gainaldea. Ik. zoru; zola1 3; solairu 2. Lurretik jaso. Lurrean etzan. Lur hutsaren gainean egiten zuen lo.
    OEH
          Lexikoaren
    Behatokia     XX. mendeko
    corpusa     EHHA
          EEC
     
    Azkue Hiztegia

    Esaera zaharrak

    Lurra bigunago, harra barrurago. Urrungo eltzea urrez, hara orduko lurrez.

    Aztergaia: lur

    Iturria:

    Kodea [?] Data Proposamena
    Araua: Z3:EArauB
    Lantaldearen proposamena: Z1:BatHizt 1995-10-24 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz
    Lantaldearen proposamena: Z2:IkHizt
    Lantaldearen proposamena: Z3:EEBS:01

    Formari buruzko datuak

    Erabilerak
    Bestelakoak
    Jatorrizko forma

    lur, lu-.

    Jatorrizko forma

    buztin lur; sekain lur; solairu (egurrezkoa), zoru, lur (*lokatibo); ureztalur.

    Euskaltzaindiaren Arauak

    AS: lur-emaile Sin. ehorzle, lur eman, lur jo, lur-lan, Lurra mug. Astron.: gure planeta, Lurra da.

    Lantaldearen irizpideak
    Forma arautuaren azalpenaz oharra

    AS gisa gehituz: lur beltz, lur-emate, lur-globo, lur hartu, lur idor, lur-jabe, lur joarazi, lur-jotze, lur-langile, lur-lantze, lurra eman, lur santu, lur-zulo ; eta adibide gisa: lur arina, lur azpikoa, lur errea, lur gizena, lur hutsa, lur jota (egon), lur-mamia, lur mehea; lurreko armada, lurreko paradisua, lurrezkoa, lur sakona.

    Informazio osagarria
    Sarrera bati dago(z)kion azpisarrera(k)

    lur eman, lur-lan, lur jo.

    Informazio lexikografikoa
    Erabilera-oharrak

    lur erabili beharrean, zoru, zola bezalakoak agertzen dira, oker: gauzak, normalean lurrera erortzen dira, eta lurretik jasotzen (eta ez zorura/zorutik, zolara/zolatik); "lurra konpondu beharra daukagu"; "gelako zorua aldatzekotan gara".

     

    Azkue Biblioteka eta Artxiboa

    ORDUTEGIA
    9:00 - 14:00

    Azkue Biblioteka eta Artxiboa Euskaltzaindiaren zerbitzura dago. Horrez gainera, zabalik dago ikertzaile ororentzat, eta bere ahalbideen neurrian euskal kultura gaien ikerkuntza eta hedapena sustatzen eta laguntzen saiatzen da.

    Bibliotekaren katalogoa Artxiboaren katalogoa
    ERAKUSKETA BIRTUALAK

    Egoitza

    • B
    • BIZKAIA
    • Plaza Barria, 15.
      48005 BILBO
    • +34 944 15 81 55
    • info@euskaltzaindia.eus

    Ikerketa Zentroa

    • V
    • LUIS VILLASANTE
    • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
      20018 DONOSTIA
    • +34 943 42 80 50
    • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

    Ordezkaritzak

    • A
    • ARABA
    • Gaztelako atea, 54
      01007 GASTEIZ
    • +34 945 23 36 48
    • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
    • G
    • GIPUZKOA
    • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
      20018 DONOSTIA
    • +34 943 42 80 50
    • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
    • N
    • NAFARROA
    • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
      31002 IRUÑEA
    • +34 948 22 34 71
    • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

    Elkartea

    • I
    • IPAR EUSKAL HERRIA
    • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
      64100 BAIONA
    • +33 (0)559 25 64 26
    • +33 (0)559 59 45 59
    • baionaordez@euskaltzaindia.eus

    Euskaltzaindia

    Hizkuntza baliabideak

    Azkue Biblioteka eta argitalpenak

    pin up casino- Online casino in India

    Orokorrak