euskaltzaindiaren mendeurrena logoa

Leku-izenak

Bakaiku - Places - EODA

Bakaiku (Udalerria)

Entity:
Antolakuntza/Udalerria
Inhabitant:
bakaikuar 
Status of decision:
Academy's regulation 
Situation: Burunda
  • p. sanchez de bacaycu - (1233) LACMAR.CDI1 , N.352

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bacayco - (1257) JIM.IRZ.LR , N.110

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bacaycu - (1268) FEL.CEINA , N.725

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • baçaicu - (1350) CAR.PNAXIV , 384 (C dok. [AGN Comptos, Caj. 31, nº 60], 6v)
    (...)
    De Baçaycu en que ay XV [Tachado: VIII fuegos] fuegos, segunt paresçe por el dicho scripto de los quoales pagaron de VIII fuegos LXIIII s.
    (...)

    What: Herria
    Situation: Burunda
    Origin: CAR.PNAXIV

  • uacaycu - (1350) URAN.FMM , 266

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • baçaycu - (1350) CAR.PNAXIV , 384

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • vacaycua - (1366) CAR.PNAXIV , 526 B (D.c dok. [AGN, sign. gb.], 81r A)

    What: Herria
    Situation: Burunda
    Origin: CAR.PNAXIV

  • vacaycua - (1366) CAR.PNAXIV , 526

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bacaycua - (1366) CAR.PNAXIV , 553

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bacaycua - (1366) CAR.PNAXIV , 553 A (D.c dok. [AGN, sign. gb.], 109r)
    (...)
    Primo en Bacaycua, VII fuegos
    (...)

    What: Herria
    Situation: Burunda
    Origin: CAR.PNAXIV

  • simeno de bacaycua [sayona] - (1366) CAR.PNAXIV , 551 B (D.c dok. [AGN, sign. gb.], 107r B)
    (...)
    Simeno de Bacaycua [56. Tachado: Sayona.]
    (...)

    What: Zergaduna
    Situation: Etxarri Aranatz
    Origin: CAR.PNAXIV

  • uacayçua - (1532) , F.45V

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bacáicoa - (1534 [1967]) NAN.C , N.530, F.237 [ID.PDNA, 316. or.]
    (...)
    Iturmendi, Urdiáin, Bacáicoa, Alsasua, Olazagutía y Ciordia
    (...)

    What: Biztanledun lekua
    Situation: Burunda
    Origin: ID.PDNA

  • bayaycoa - (1587) LEK.ENAV , 135 B
    (...)
    Obispado de Pamplona [pueblos] bascongados.
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: LEK.ENAV

  • vacaycua - (1591) ROJ.CSOBP , F.161

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bayacoa - (1638) O.NUV , II, XIII. kap., 283. or. [0800. or.]
    (...)
    Sandovalen gaztelaniazko aipuan: un Monasterio llamado Bayacoa
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: O.NUV

  • bacaicoa - (1776) NAN.SA , FLV, 56 (1990), 271. or.
    (...)
    UBARKACHUA o UGARKATXUA: “paraje de Madura hacia Bacaicoa”, PS 1776 (pertenece a Bacaicoa)
    (...)

    What: Herria
    Situation: Nafarroa
    Origin: ARB.TOP.ITUR

  • bacaycoa - (1800-1833) AÑ.LPV , 55 A
    (...)
    Pueblos Vascongados de Navarra [...] El Valle de Burunda tiene los pueblos siguientes: [...].
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: AÑ.LPV

  • bacaicoa - (1802) DRAH , I, 143
    (...)
    l. del valle de Burunda en el 3.º part. de la mer. de Pamplona, de su ob. y arcip. de Araquil, en el r. de Navarra , al e. de Alsasua, en la ribera izquierda del rio de Araquil. Confronta con Lizarraga, Urdiain, Alsasua y Unanoa, y dista de Pamplona 7 leguas por n. o. Hay aduana y administracion de tabaco en este pueblo, cuyo vecindario es de 312 personas y 75 casas. La parroquia, cuyo titular es S. Juan Bautista, tiene un cura, 2 beneficiados y un sacristan. T.
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: DRAH

  • bacaicua, bacaicoa - (1829 [1553, 1587]) CENS.CAST.XVI , Ap. 160, 311b
    (...)
    En el lugar de Bacaicua treinta y tres vecinos [...] Bacaicoa / [VECINOS:] 22 / [PILAS:] 1
    (...)

    What: Herria
    Situation: Arakil [Burunda, gaur bereiz]
    Origin: CENS.CAST.XVI

  • bacaicoa - (1877) UA.ITURM , FLV, 56 (1990), 272. or.
    (...)
    Urkidikolepoa: “muga de Ataun, Iturmendi y Bacaicoa”, AMI 1877
    (...)

    What: Herria
    Situation: Nafarroa
    Origin: ARB.TOP.ITUR

  • bacaycua - (1911-1925) ALT.GPVN , II, 933

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bakaikoa - (1926) ETX.EEI , Euskera III-IV (1926), 89. or.
    (...)
    Etxaŕi-Aranatz'tik Araba'ko mugaraño, Burunda'ko Bakaikoa, Ituŕmendi, Urdian [sic], Altzatsu, Olazagutia eta Ziordia'n ondasuna beŕdintzen da ondorekoen aŕtean eta etxeak izenik eztute. Etxaŕi-tik baŕura, Iruña-aldera, etxebidea ezta puskatzen eta etxe bakoitzak bere izena izaten du
    (...)

    What: Herria
    Situation: Burunda
    Origin: ETX.EEI

  • bakaikoa - (1966) AZK.EDIAL , 34 A
    (...)
    Dialecto guipuzcoano
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: AZK.EDIAL

  • bacaicoa: bakaikoa - (1974) TXILL.EHLI , 166 B

    What:
    Situation:
    Origin: TXILL.EHLI

  • bakaikoa - (1974) LIZ.LUR , 53. or.
    (...)
    Burundan sei herri daude, bakoitza bere udalarekin: Ziordia, Olazagutia, Altsatsu, Urdiain, Iturmendi eta Bakaikoa
    (...)

    What: Herria
    Situation: Burunda
    Origin: LIZ.LUR

  • bacaicoa: bakaiku (bakaikuar) - (1976) E.EUS.LIZ.KN , Euskera, XXI (1976, 1), 303. or.
    (...)
    Kodea: 4.1.9.
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: E.EUS.LIZ.KN

  • bacaicoa: bakaiku (bakaikuar) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 320. or.

    What:
    Situation:
    Origin: E.EUS.UD

  • bacaicoa: bakaiku (bakaikuar) - (1979) E.UDAL , 19

    What:
    Situation:
    Origin: E.UDAL

  • bakaiku - (1989/01/30) NAO , 13. zkia., 258-260. or. [BOE, 298, 1989/12/13, 38731-38732. or.]
    (...)
    Decreto Foral 16/1989, de 19 de enero, por el que se determina la denominación oficial de los topónimos de la zona vascófona de Navarra. // Artículo único. La denominación oficial de los topónimos de la zona vascófona de Navarra que se relacionan en el Anexo a este Decreto Foral será la legal a todos los efectos dentro del territorio de la Comunidad Foral. // DISPOSICIONES FINALES // 1ª. Se faculta al Consejero de Presidencia e Interior para dictar las disposiciones precisas para el desarrollo y aplicación de este Decreto Foral. // 2ª. Este Decreto Foral entrará en vigor el día siguiente al de su publicación en el "Boletín Oficial" de Navarra. // ANEXO // DENOMINACIÓN OFICIAL DE TOPÓNIMOS DE LA ZONA VASCÓFONA DE NAVARRA // NAFARROAKO HERRI IZENDEGIA // I. Zona Vascófona / I. Euskal Eremua [...] BURUNDA [...] BAKAIKU
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: NAO

  • bacaicoa: bakaiku - (1990) EUS.NHI , 0440001 P.231

    What:
    Situation:
    Origin: EUS.NHI

  • bakaiku - (1992) NA.TM , X, 30-31
    (...)
    Burundako herrietan, eremu euskaldunean Euskararen Legearen arabera, euskarazko izen generikoak erabili dira gehien bat, nahiz eta zenbait kasutan erdarazkoa besterik ezin izan zen jaso, informatzaile euskaldun ezagatik. Ez da erdarazko izen generikorik erabili baldin eta izen espezifikoa euskaraz adierazia bazegoen. Erdi Aroan "Bacayco" (1257), "Bacaycu" (1233, 1268), "Uacaycu" (1350), "Bacaycua" (1366) gisa dokumentatua. Jatorri izena: "bakaikuar". Udal propioa duen herria da, Burunda Ibarretik berezia. 11,4 kilometro koadroko azalera du, errektangelu luxe eta mehar baten forman jarria, Gipuzkoako mugatik (N) hasi, non 959 metroko altuera hartzen baitu Etxarri eta Ataungo (Irumugarrieta) mugetan, eta hedatzen da Urbasaren iparraldeko ertzeraino (1.144 m.), Hegoaldetik Etxarri (E) eta Iturmendi (M) udalerriak dituela alboetan. Lurraldeak hiru alderdi ditu diferente askoak, Burundako gainerako herriek bezala. Iparraldean mendialdeko oihan-zeharrak, eta erdialdea behereagoa eta zelaiagoa, Burunda ibaiak modelatua, zeinek udalerria Wtik Era gurutzatzen baitu. Harekin parez-pare doaz Gasteizko errepidea eta trenbidea. Herria ibaiaren eskuin aldean dago, laborantza-lurrez inguraturik. Hegoaldea motzagoa da eta ez hain zelaia, Urbasako karearrizko malkorrak osatua, gaineko begirale Barga duela. Klima subatlantiko tankerakoa, euri ugari. Pago, haritz eta gaztainek paisaje ederra osatzen dute. % 73,6 herrilurra da. Tradiziozko aberastasuna azienda izaten zuen (zaldi, behi, zerri), eta bai ere zurak eta nekazaritza (patata, babarruna, arbia, artoa). Oihal, larru eta pike lantegiak izan ziren eta ilarrezko erratz gogorrak ere egiten ziren. Azken hamarkadetan belarsoroak gehitu eta labore-lur eta baratzeak gutxitu egin dira. Azienda orobat. HISTORIA: Herri honetatik ekarria da Nafarroako Museoan (Iruñean) gordetzen den aizkora leundu haundi bat. Petxak ordaintzen zituzten nekazariak ziren biztanleak. Antso Azkarrak Laguardiakoaren antzeko forua eman zion. Ondorengo beste zenbait erregek, bereziki Felipe III.ak, Karlos Gaiztoak eta Juan Albretekoak, herriari are mesede gehiago egin zizkioten, eta "gailurdirua" deitu zergaz libratu (1498). Sakanako gainerako herriek bezala, Erdi-Aro urrutian giputzekin izandako banderizo borroketan eta XIX. mendeko gerrateetan parte hartu zuten. 1860ko "Nomenclátor" delakoak 117 edifizioko errolda dakar, eta horietatik 105ek osatzen zuten herrigunea; aziendarentzako 3 aterpe ere baziren, "Ahuntzetxe", "Baztarrika artegi" eta "Gabrieltxon artegi" zeritzenak, burdin ola bat, irin errota bat eta San Benitoren ermita herriaren SWan. Populazioak 631 biztanle zituen guztira mendearen hasieran; 368ra jaitsi da (1986). Lau auzotan banatua zen. Arakilen alboetan dagoenari "Rotxapea" deitzen zioten. 1965an 249 Ha.tan partzela kontzentrazioa egin zen. 4.761 partzelak 334etan geratu ziren.
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: NA.TM

  • bakaiku - (1993/10/06) NAO.NA.2000 , 122. zkia., 044
    (...)
    DECRETO FORAL 253/1993, de 6 de septiembre, sobre la composición y denominaciones de la zonificación “Navarra 2000”
    (...)

    What:
    Situation: Nafarroa
    Origin: NAO.NA.2000

  • bakaiku - (1996) BEL.DEN , 118
    (...)
    Significado desconocido. Comentario lingüístico: Como indica Julio Caro Baroja (202) nombre "rarísimo". Este mismo autor piensa que el origen del nombre puede estar relacionado con un elemento gentilicio o latino: «*Vaccaeicona(m)» (203). Traducciones curiosas y explicaciones populares: Traducciones de este género son: 'casa sola, 'casa, lugar del mercado, de asambleas', 'casa, sitio de paz', 'lugar del toril', 'casas del sitio solitario'.
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: BEL.DEN

  • bakaiku - (1996/05/01) NA.IZ , 044-0000

    What: [Udalerria]
    Situation: Nafarroa
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku - (1999) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku - (2000) EL.BEL.NA.TOP , 59

    What:
    Situation:
    Origin: EL.BEL.NA.TOP

  • bakaiku - (2005) SAL.OSTN , 122-123
    (...)
    Topónimos oscuros y dudosos (...) Son oscuros o dudosos Añezkar que comparte o parece compartir terminación con Lakar (se ha explicado como 'guijo', 'aspero', Mitxelena, AV, 385; hay Lakarra en la Baja Navarra), Otsakar y Ukar (Ugar 'agua turbia, torrencial' según Mitxelena, AV, 573), Aria (cf. Aribe, situado debajo del anterior), Bakaiku, Beire, Benegorri (segundo elemento probable gorri 'rojo'), Bera, que se repite en la Península y que podría tener un origen prerromano, Besolla, Bozate (seguramente con segundo elemento ate 'puerta', 'portillo'), Etaio, Eugi en Esteribar, que Gavel (1969 [1920]: 426) relaciona con -egi, -tegi (y quizás también, pero no se ve muy claro, con hegi, como dice Mitxelena, AV, 193; cf. Iragi), Ibiriku (relacionado tal vez con ibi, ibiri 'vado'), Ihabar, Ihaben, Lana (Irigoien, [1986b: 10 y 50] considera que procede del conocido landa), Larrion (documentado con final en -un, -uin), Lorka (que se repite fuera de Navarra), Moriones, Oitz (nombre que es también el de un monte de Bizkaia), Saldias, Saldise, Tabar (cf. Ihabar) y Ziganda (las variantes históricas impiden que lo relacionemos con Zia o Ziga).
    (...)

    What:
    Situation:
    Origin: SAL.OSTN

  • bakaiku - (2006) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku - (2007) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku (bakaikuar) - (2007/02/16) OB.AG , 1.2.
    (...)
    Onomastika batzordeak Ziordian izandako bileran onartutako izena
    (...)

    What: Udalerria
    Situation: Nafarroa
    Origin: OB.AG

  • bakaiku - (2008) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku (bakaikuar) - (2009) ARAUA.155 , LIII (2008, 3), 995. or.

    What:
    Situation:
    Origin: ARAUA.155

  • bakaiku - (2009) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku - (2011) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakaiku - (2012) NA.IZ , 044-0000

    What:
    Situation:
    Origin: NA.IZ

  • bakáiku (bakáikuarràk) - (1990) [EUS.NHI]
  • bakáiku (bakáikutarrà) - (1990) [EUS.NHI]
  • bakáikù (bakáikuarrà) - (1990) [EUS.NHI]
  • bakáiku (bakáikuarrà) - (1990) [EUS.NHI]
  • Bakaiku ()
  • Bakaiku ()
UTM:
ETRS89 30T X.572898 Y.4750594
Coordinates:
Lon.2º6'20"W - Lat.42º54'20"N

cartography:

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper