Andres Iñigo

13. aulkia

Aurreko euskaltzaina: Federiko Krutwig
Ondoko euskaltzaina: Paskual Rekalde

 

Euskaltzain emeritua

Iturenen (Nafarroa) jaio zen, 1945eko otsailaren 17an.

Filosofia eta Letretan doktorea. Erretiroa hartuta Iruñeko Hizkuntza Eskola Ofizialeko irakasle izatetik.

Euskaltzain urgazle 1987ko uztailaren 24an izendatua eta oso 1999ko otsailaren 26an. Euskaltzain emeritua da 2020ko otsailaren 28tik.

“Onomastika euskararen normalizazioan” izeneko sarrera hitzaldia irakurri zuen Iturenen 2000ko maiatzaren 27an.

Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkaria da, 1997ko urtarrilaren 31n izendatua.

Ikusi sarrera hitzaldia

Oinarrizko ikasketak burutu ondoren, unibertsitateko diploma lortu zuen 1970ean eta Geografia eta Historiako lizentzia 1975ean, Nafarroako Unibertsitatean. Orobat, Euskaltzaindiko D (1977) eta B (1983) irakasle tituluak eskuratu zituen.

1985ean tesina aurkeztu zuen Iturengo toponimiaz. Filosofia eta Letretako doktoregoa 1994an eskuratu zuen Malerrekako onomastika historikoaz egindako tesiarekin, Nafarroako Unibertsitatean, Angel J. Martin Duqueren zuzendaritzapean.

Lanbidez irakasle izan da. 1970ean Iruñeko San Migel Aralar ikastetxean hasi zen eskolak ematen. Nafarroako Foru Diputazioak 1978an Iruñeko Hizkuntza Eskola Ofiziala sortu zuenean, euskara irakasle tituludun lanpostua lortu zuen lehiaketa bidez eta 2003an euskara katedra.

Hizkuntza Eskola Ofizialeko euskara sailburu (1979-1981, 2003-2005) eta, hamazazpi urtez, zuzendari (1980-1997) aritu zen. Hogeita bederatzi ikasturtez eman zituen bertan eskolak, 2007an erretiroa hartu zuen arte.

Euskal Herriko Unibertsitateko Euskal Filologia Sailak antolatutako ikastaroetan ere euskal onomastika gaiak ematen aritu da. 2000-2001 ikasturtean, Euskal Hizkuntzalaritza eta Filologiako doktorego ikastaroan eta beste bi ikasturtetan (2008-2010), Euskal Hizkuntzalaritza eta Filologiako Master-ean.

Nafarroako Gobernuaren aginduz, helduentzako euskara ikastaro trinkoak (EIT) antolatu eta zuzendu zituen 1980-1983 bitartean. Ondoren EGA titulua emateko Nafarroako Gobernuaren batzordeko arduradun izan zen 1985-1997 bitartean.

Orobat, Gobernu berak 1996an Nafarroako Euskararen Kontseilua sortu zuenetik erakunde horretako kide da, Gobernuak izendatua (1996-1999) eta Euskaltzaindiaren ordezkari gisa (2002tik gaur arte). 2007tik aurrera erakunde horren izena Euskararen Nafar Kontseilua da.

Hainbat biltzar eta aldizkaritan parte hartu du, euskararen irakaskuntzaz, onomastikaz, antroponimiaz eta toponimiaz aritu dela bereziki. Biografia mailan ere zenbait lan argitaratu ditu. Era berean, Nafarroako hainbat ikastetxe eta herritan eman ditu hitzaldiak.

Euskaltzaindian, Jagon sailburu (2004-2012) eta Nafarroako ordezkari (1997-) gisa izan dituen lanez gain, bereziki onomastikaren alorrean aritu da 1988tik.

Iruñeko San Migel Aralar ikastetxeko dantzari taldeen sortzaile eta maisu izan zen 1965-1979 artean, eta orduz kanpoko euskara irakasle (1970-1979). Luis Morondok zuzendutako Agrupación Coral de Cámara de Pamplona delakoaren abeslaria ere bai, 1969-1983 artean.

Euskaltzaindiko hainbat bildumatarako (Jagon, Izenak, Onomasticon Vasconiae) prestatu dituen aurkezpen eta sarrerez gain, hurrengo aldizkarietan ere idatzi ditu artikuluak: Bidasoa Ikerketa Zentroaren Koadernoak, Fontes Linguae Vasconum, Estudis Romànics, Boletín de la Real Sociedad Bascongada de Amigos del País, RIEV, Jakin, eta abar.

El Irunés aldizkariak 1998 urteko Bidasotarra saria eman zion.

 

Itzulpenak

1985 Parlamentua edo Nafarroako Gorteak / Luis Martorell (Nafarroako Parlamentua)

2011 Victor Sagardia, argazkilaria / Javier Sagardia (Nafarroako Gobernua)

2016 Lutxi ospitalean : osasun hezkuntza / Ana Artázcoz Colomo, Elena Lasheras Lázaro (Sahats)

Onomastika

1992-1999 Nafarroako toponimia eta mapagintza : Nafarroako toponimia ofiziala [elkarlanean] (Nafarroako Gobernua)

1996 Toponomástica histórica del Valle de Santesteban de Lerín : (Regata del Ezkurra) (Nafarroako Gobernua)

2003 Hondarribiko baserriak [elkarlanean] (Hondarribiko udala)

2010 Toponimia de España : estado actual y perspectivas de investigación [elkarlanean] (De Gruyter)

2011 Euskal Herriko udalen izendegia [paratz. elkarlanean] (Euskaltzaindia) PDF

2014 Euskal Herriko ibaiak [paratz. elkarlanean] (Euskaltzaindia)

2019 Nafarroako toponimia erabiltzeko oinarrizko jarraibide teknikoak [elkarlanean] (Nafarroako Gobernua)

Biografiak

2004 Jose Mari Satrustegi : Nafarroako euskararen ikurra [elkarlanean] (Euskara Kultur Elkargoa)

Edizioak

2005 Jose Maria Satrustegi: ereile eta lekuko (Nafarroako Gobernua ; Euskaltzaindia) PDF

2009 Bizitza eta lanak / Santiago Ezkerra Beltza "Lizarrusti" (Euskaltzaindia) PDF

2011 Perpetua Saragueta eskuidatziak eta hiztegia (Euskaltzaindia) PDF MP3 MP3 MP3

2019 Euskararen sustatzea : Euskaltzaindiaren "adierazpenak": 1976-2019, 3. argit. [paratz.] (Euskaltzaindia) PDF

 

Iker bilduman

2008 Izengoitiak Nafarroako oikonimia historikoan PDF

2011 Toponimia nagusiaren lekukotasunak Prudencio de Sandoval Iruñeko apezpikuaren 1614ko Katalogoan PDF

Jagon bilduman

2007 Aitzinsolasa in Recuperación del euskera en Navarra : un estudio sociolingüístico sobre la evolución del euskera en el último cuarto del siglo XX / Miquel Gros y Lladós PDF

2009 Atarikoa in El euskera en la Comunidad Autónoma Vasca (2009) : una apuesta por la diversidad lingüística / Miquel Gros y Lladós PDF

2010 Aitzinsolasa in Ikastola mugimendua, dabilen herria : ikastola eredua 1960-2010 PDF

2010 Aitzinsolasa in Euskararen legeak hogeita bost urte : Eskola alorreko bilakaera : balioespen-saioa / Mikel Zalbide PDF

2011 Prólogo in El movimiento de las ikastolas, un pueblo en marcha : El modelo Ikastola 1960-2010 PDF

Izenak bilduman

2011 Aurkezpena in Euskal Herriko udalen izendegia PDF

2012 Aurkezpena in Leioako leku-izenak PDF

Onomasticon Vasconiae bilduman

2002 Sarrera in Hondarribiko toponimia / J.J. Furundarena Salsamendi PDF

2008 "Santesteban de Lerin" haraneko izengoiti historikoak PDF

Euskera agerkarian

1994 Nafarroako antroponimia XVI. eta XVII. mendeetan [elkarlanean] PDF

1994 Euskara Hizkuntz Eskola Ofizialetan [elkarlanean] PDF

1997 Euskaraz femeninoak egiteko izan diren bideez [elkarlanean] PDF

1998 1923. urteko II. Euskalegunen oroimenez PDF

1999 "Izendegia" ..., egilea, Xarles Bidegain ... [liburu aipamena] [elkarlanean] PDF

1999 1923an Etxarri-Aranatzen egin ziren euskal jaien oroimenean PDF

1999 Nafarroa, euskara bermatzeko bide berrien beharra PDF

2000 Onomastika euskararen normalizazioan [sarrera hitzaldia] PDF

2001 Euskararen egungo egoera Nafarroan PDF

2003 Jose Mari Satrustegi Zubeldia (1930-2003) [hilberri txostena] PDF

2004 Euskara Estellerrian PDF

2005 Euskal corpus onomastikoa [elkarlanean] PDF

2005 Juan Goikoetxea Zabalo, euskaltzain urgazlea, jaio zeneko mendeurrenean PDF

2006 Bera-Vera de Bidasoa herri izenaz PDF

2006 Patxi Ondarra Erdozia : bizitza eta lanak (1925-2005) [hilberri txostena] PDF

2006 Hamairugarrena Uxuekoa, Erriberriko Merindadekoa : Patxi Salaberri Zaratiegi euskaltzainaren sarrera-hitzaldiari erantzuna PDF

2006 Europar Batasuna eta euskararen aldeko hizkuntza politika : Nafarroa PDF

2007 Euskal Corpus Onomastikoa [elkarlanean] PDF

2008 Bera herri izenaz txosten osagarria PDF

2008 Euskaltzaindia eta onomastika PDF

2009 Aurelio Etxarri Aranazkoa (Santiago Ezkerra Beltza Lizarrusti) euskaltzain urgazlea (1925-2009) [hilberri txostena] PDF

2009 "Erripañaga" toponimoaz PDF

2011 Euskaltzaindia eta Nafarroa PDF

2011 Sobre la denominación "Zia" del concejo oficialmente llamado "Cía" PDF

2011 Olite = Erriberri PDF

2011 Anocibar = Anotzibar  PDF

2011 Ripa = Erripa PDF

2011 Gascue = Gaskue PDF

2011 Guelbenzu = Gelbentzu PDF

2011 Ciáurriz = Ziaurritz PDF

2011 Arazuri = Aratzuri  PDF

2011 Artázcoz = Artazkotz PDF

2011 Asiáin = Asiain PDF

2011 Ibero = Ibero PDF

2011 Izcue = Izkue  PDF

2011 Izu = Izu PDF

2011 Lizasoáin = Lizasoain PDF

2011 Olza = Oltza PDF

2011 Ororbia = Ororbia  PDF

2011 Amaláin = Amalain [elkarlanean] PDF

2011 Aróstegui = Aroztegi [elkarlanean] PDF

2011 Berasáin = Beratsain [elkarlanean] PDF

2011 Beunza = Beuntza [elkarlanean] PDF

2011 Beunza-Larrea = Beuntzalarrea [elkarlanean] PDF

2011 Eguíllor = Egillor [elkarlanean] PDF

2011 Eguras = Eguarats  [elkarlanean] PDF

2011 Erice = Eritzegoiti  [elkarlanean] PDF

2011 Iriberri = Hiriberri [elkarlanean] PDF

2011 Labaso [elkarlanean] PDF

2011 Ciganda = Ziganda  [elkarlanean] PDF

2011 Eltzaurdia ala Xantalerreka PDF

2012 Atez = Atetz PDF

2012 Etxarri Aranatz en lugar de Etxarri-Aranatz PDF

2012 Falces = Faltzes [elkarlanean] PDF

2012 Guenduláin = Gendulain PDF PDF

2012 Olatzagutia  PDF

2012 Ostiz = Ostitz PDF

2012 Uharte Arakil en lugar de Uharte-Arakil  PDF

2012 Mancomunidad de Valdizarbe = Izarbeibarko Mankomunitatea PDF

2015 Valle de Egüés=Eguesibar PDF

Batzordeak eta lantaldeak

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper