OEH - Bilaketa

2663 emaitza bizi izan bilaketarentzat

Sarrera buruan (4)


Sarrera osoan (500)

Emaitza kopurua 500 elementura mugatua
Euskaltzaindia. OEH. Orotariko Euskal Hiztegia
goiburua
alpore.
etimologikoa
Etim. En la desaparición de la b- ha podido contribuir la tendencia disimiladora. No se ha producido sonorización de la oclusiva bilabial (alp- > alb- ) ya que la sonante anterior, efecto de la repercusión, es tardía. v. bapore y FEW 14, 166ss. Cf. también las alteraciones formales en alav. pavor 'vapor', pavorear (Lagrán).
sense-1
(-ph- BN-mix), alpor (-ph- S; Gèze, Hb, Dv (S)), alporra (-ph- BN-mix; H (det., S)), alfora (S), alfore (BN; ms. Haz. ap. A), alporo (-ph- S; Foix ap. Lh.), alpo (-ph- S) Ref.: A (alphor, alphorra, alfora); Lh (alpho, alphor); Lrq /alphó/.
Vapor; vaho; calor. "Vapeur chaude" H. "1.º ardor, vaho que desprenden los borrachos al día siguiente de una comilona; [...] 2.º vaho que despide la tierra los días de gran calor; [...] 3.º (S) reverbero del sol" A. " Alpho (S-saug): 1.º réverbération du feu, du soleil, etc.; 2.º haleine d'ivrogne" Lh. "Relent de chaleur que la terre réverbère, aux jours de chaleur" Lrq.
Bihotzian dian alporraz berze bizkaiak dütialarik azkartzen, lotsak eztereioke dremendena ikhara emaiten. Egiat 255. Haiñbeste milion aukera bizi direnetarik izairan, pezü eliraiteke amorioaren alporraz baizik. Ib. 205. Biek dereitze odola idortzen, izairitze alporra hiltzen. (ref. a la tristeza; el ed.: 'izateko berotasuna hiltzen'). Ib. 231. Sü hau ezta errekeitüz arrapitz daitekiana. Alpor beriaz bizi zeno zen ganargi ta flakatzen zeno, zokhorri zereio eman, bena lehen bezala ezta destieraziren beraren alporraz baizik eztialakotz alporrik. Ib. 189. Lurraren barnian aurkhitzen dira gaiza mota guziak eta beruareki igaiten dira alphoren artian. Ip Dial 110s (It baporeen, Ur lurrunen, Dv bafaden ). Alphor hoietarik jiten dira iñhaziak eta ühülgiak. Ib. 111. Hur mañiak, bai eta ere alphorezkoak ezinago hun dira hanitxetan. Ib. 79. Alphoreki igaiten da lurretik eta itxasotik gatz, sofre eta beste hanitx gaiza. Ib. 118. Ez da berentzat ere zuhurtzia hek hirurak, batzu bertzeen alphor edo khalda izurritsuan atxikitzea? Prop 1901, 155. Sü alphoak eta zopa beruak Pellori bihotza alageratü zeien. GH 1927, 433. Borthan jo eta sartzen gia. Oi zer botztaiua ülhünpetik argilat jitia, hotzetik alphoilat sartzia. Picochet GH 1928, 65. Batzüek nahi izan die labia berotu ilharre eta othe erreaziz, bena bi sügei horiek, [...] eztie labian egiten harriak latsüntzeko behar dian alphoa. D. Béhéty GH 1933, 91. Bertze bat izan zen Aso sumendiaren ahoraino, bainan gar zirimolek eta alphorrek iziturik jautsi zen zelhaierat. Herr 1-10-1959 (ap. DRA ).
alpore
<< aloger 0 / 0 1 alta >>

Siège social

  • B
  • BISCAYE
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBAO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Centre de recherche

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 SAINT SÉBASTIEN
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Represéntations

  • A
  • ALABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 VITORIA-GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GUIPUSKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 SAINT SÉBASTIEN
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAVARRE
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 PAMPELUNE
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

L'association

  • P
  • PAYS BASQUE NORD
  • Château Neuf
    15, place Paul Bert
    64 100 Bayonne
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
z-library z-lib project
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper