3 emaitza mahaipe bilaketarentzat

mahaipe, maipe (V-gip, R-uzt; Lar, Añ), mahainpe (S), mahipe. Ref.: Lrq (mahan); Iz ArOñ (maixa), R 396.

(En casos locales de decl. sing.). "Bajo <-xo> [...] de la mesa, maipean" Lar. "(De) debajo de la mesa [...], maipetik" Ib. "Debajo de, zerupean, maipean" Añ. "De debajo, zerupetik, maipetik" Ib. "Mahainpe, sous-table" Lrq. "Maipeian, bajo la mesa" Iz ArOñ (s.v. maixa). Tr. Documentado en algunos autores, sobre todo del Sur, a partir de mediados del s. XVIII. Al Norte, se encuentra en Zalduby, Hiriart-Urruty, Leon y Lafitte, que emplean la forma mahainpe. Al Sur la forma general es maipe. Hay mahipe en Oskillaso y mahaipe en IBk e IBe.

Limosnaz eskatu ta mai pean jan zuen. Cb Just 122. Nere mai-peko papurrak biltzen iduki ditut. Lard 121. Arratsaldean maipean lo. Urruz Urz 44. Mahainpetik kokoriko, / begira dago Xuriko / artho axaltto bat noizko / othe zaion eroriko. Zby RIEV 1909, 103. Mai peara egoxten daizk karta guziuak. Mdg 148. Zakurren gisa egon biarrak / oraindik gure maipian. MendaroTx 166. Txakurñoek haurren ogi purruxkak jaten ohi dituzte mahainpean. Leon Mc 7, 28 (Ol, Or, Ker maipe, IBk, IBe mahaipe; Lç, He, TB, Dv mahain azpi, BiblE mahai azpi). Afaldar geienak ordi eginda maipean iraulita [zeuntzan]. Zait Plat 84s. Hustu zuan barne guztia irakaslearen mahi-pean. Osk Kurl 200. Miau ta erakutsi / maipean agiñak. Ayesta 34. v. tbn. Maipe: LE Ong 96v. Etxeg EE 1885b, 314. Ag G 313. Ir YKBiz 229n. And AUzta 91. NEtx LBB 313. Mahipe: Larre ArtzainE 326.

maipe (B, BN-baig, R-uzt), mahainpe. Ref.: A; Izeta BHizt2; ZMoso 64. "Maipetik uxti (R-uzt), maipetik txistu (BN-baig), sin comer; litm., silbar por debajo de la mesa" A. "Maipetik xuxtu (txistu, fistu) (B). Ori esaten zaio otordura berandu datorrenari, maipera fistu egiñez" Inza NaEsZarr 2058. "Sar zaite maipean ta maipetik xixtu yan gabe" Izeta BHizt2. "Maipetik txustu, silbar debajo de la mesa (quedarse sin comer)" ZMoso 64. Erriko laborea kanpora bear du. / [...] Jornaleru gaisoak zer egin bear dugu? / Bazkari txarra eta maipetik apaldu (AN). "La comida mala y la cena capote". A EY IV 26. Haurrean bazkari egiterat berant heldu ginelarik, aitasok erraiten ohi zaukun: "berant jinak mahain-petik xixtu". Lf ELit 115.

(Tema nudo). "Maipe (V-m, AN-araq, Sal, R), sin comer, vulg. capote. Eztatorrenari, maipe, a quien no viene (se le condena a estar) sin comer" A.

(Como sust. pleno). Zapi aundijagaz begijak itxita ba-ebillan etxekandria jo ona ta jo ara, [...] maiperen baten sartu ziralakuan, maiperik-maipe katamar asi zan. EEs 1924, 158. Tripaki-puxka pranko badezu / mai-pe ontara botia. Salav 46.

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper