8 emaitza alta bilaketarentzat - [1 - 8] bistaratzen.

alta1
1 lok. Ipar. Beraz; izan ere. (Eskuinean bada har dezake, esangura aldatzen ez dela). Ez baita erretore onaren marka hoberik eriei jarraikitzea baino; alta, hala zen hura. Beste solasik nuen, alta, egungotzat gogoan. Bihar, goiza gabe, herri guztiak balekike; alta bada, holakoak eta halakoak jakinez gero zer atzeman dudan, ez dugu bakerik.
2 lok. Ipar. Hala ere, haatik. (Eskuinean bada har dezake, esangura aldatzen ez dela). Hitzeman eta hitz atxiki; alta ez errazki, hastean. Aldez edo moldez inor gutxik ihes egin diezaioke Platoni; alta bada, haren ahozko irakaspenetik ez zaigu liparrik gelditu.
alta2
1 iz. Heg. Sendagiria. Horietatik lauk medikuaren alta jaso dute, eta beste hiru ospitalean dira oraindik.
2 iz. Heg. Elkarte, erakunde edo kideko batean, bereziki Gizarte Segurantzan, izena ematea; enpresa batekin (argindar, telefono konpainia eta kidekoekin) zerbitzua jasotzeko hitzarmena sinatzea. Gure langileak Gizarte Segurantzan alta emanda daude eta lan-arriskuen prebentzio legea betetzen dugu. Kontuak kitatu eta kofradiako altak eta bajak eguneratzeko batzarra izan da. Telefono konpainia horretan alta ematen duten bezero berriek izango dute eskaintza honetaz baliatzeko aukera.
alta3
adb. [Oharra: Euskaltzaindiak, altak euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori 'ohara' adieran ez erabiltzea gomendatzen du; ik. arreske].
altaboz
iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, altabozek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. bozgorailu].

Aztergaia: altaboz

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z4:EEBS:24 1997-07-08 Lantaldeak baztertua, eta beste batez ordezkatzekoa
Lantaldearen proposamena: Z10: LBeh36 2020-04-21 Lantaldeak baztertua, eta beste batez ordezkatzekoa

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
Txostenaren laburpena

Ik. informazioa s.u. ozengailu.

OEHko datuak [laburduren azalpena]

corpuseko bakarra altaboz da, 2 aldiz jasoa (Uzt: "Getariako jendea gogor asi zaigu itzegiten, bestela ezin ezer egin da altabozez otsegiten"; "Gu bertsolari giñan garaian etzegon altabozikan"); ez dugu bozgora(ga)ilu, ozengailu, hotsindarle formarik aurkitu.

EEBSko datuak [laburduren azalpena]

altaboz 9 aldiz jaso da: B-G 2 (El Día 1934: "Irun Irratetxeak (Radio Irunek) sekulako otsindarlea (altaboza) jarriko omen du gaurko irratsaio au entzuteko"; S. Onaindia); EB 7 (Txill, J.A. Arrieta 3, B. Atxaga, Barkaiztegiko Taldea, DV Zabalik); besteak dira: bozgoragailu EB 1 (A. Gutierrez); bozgorailu EB 3 (P. Esnal, J. Apalategi, Z-140 ordenadore pertsonalaren eskuliburua); otsindarle 1 (El Día 1934); ozen-gaillu B 1 (T. Elorrieta); ozengailu EB 1 (I. Tapia).

Hainbat erabileraren informazioa [laburduren azalpena]

altaboz : DFrec 1; AB50 2; bozgoragailu : AB50 1; bozgorailu : DFrec 4, AB38 13, AB50 6; HiztEn-LurE; Euskalterm 1; ozengailu : DFrec 1.

Euskara/euskara eta euskara/erdara hiztegietako datuak

Beste hiztegietan: bozgorailu : EskolaHE, EuskHizt; Casve EF (-ü); PMuj DVC. Ez dugu aurkitu besteotan: HaizeG BF, Lh DBF, DRA.

Erdara/euskara hiztegietako datuak

Erdarazko altavoz/haut-parleur formen hiztegietako ordainak: ElhHizt: bozgorailu; HiruMila: bozgorailu; Lur EG/CE: bozgorailu, ozengailu; Lur EF/FE: bozgorailu; Casve FE: bozgorailü, ots hedagailü, otsedailü; PMuj DCV: ozengailu. Ez dugu aurkitu ap. HaizeG FB, T-L LFB, Azkue Aurkibidea.

Erdaretako formak

es altavoz formaren ordainak beste erdaretan: fr (DLLF): haut-parleur; it (L. Ambruzzi): "altoparlante; -elíptico altoparlante ellittico"; ca (DCC): ez dugu aurkitu; en (Collins): "(Rad) loudspeaker; (Elec) amplifier"; de (Slaby-Grossmann): "(Radio) Lautsprecher; -de bocina Trichterlautsprecher; -de caja Gehäuselautsprecher; -de disco, -plano (Groß) Flächenlautsprecher".

altaboz iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, altaboz-ek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, hitz hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. bozgorailu].

altaboz 36: Argia 3, Berria 6, DiarioVasco 10, EiTB 6, Elkar 2, Erlea 3, Goiena, Jakin 5; bozgorailu 879.

Beste (edozein) iturritako erabilerak

altaboz 11: Berria, Pako Aristi 6, Pablo Sastre 2, Pello Salaburu, Harkaitz Cano; bozgorailu 263.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH-EuskHizt: - / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Lantaldearen irizpideak

Debekua bere horretan uztea proposatu da. bozgorailu finkatua dagoela dirudi, baina badaezpada gomendioa mantentzea proposatu da. Gaineraz, altaboz formak ez du gutxieneko baldintza betetzen.

Informazio osagarria
Mailegu baztertuaren euskal ordaina

Ik. bozgorailu.

altaiera
iz. Altaiko Errepublikan mintzatzen den hizkuntza.
altaiko
adj. Zenbait teoriaren arabera Asiako erdialdeko hainbat hizkuntza-familiak osatzen duten taldekoa. Hizkuntza altaikoak.
altaramendu
iz. Ipar. zah. Asaldatzea, nahasmendua. Behar ez legezko amodiotik eta beldurtasun alferretik heldu da bihotzaren altaramendu eta zentzumenen barreiamendu guztia.

Aztergaia: altaramendu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z4:HBL 1997-07-08 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

ik. OEH: SP 2, Urt, Ch 3, He 2, Dv.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: - / EuskHizt: + / HiztEn: - / LurE: - / ElhHizt: - / EskolaHE: -

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Ipar.

Diakronia

Zah.

Forma baten adiera(k)

nahasmendua.

altaratu, altara, altaratzen
da/du ad. Ipar. zah. Asaldatu, nahasi. Deusek ez ditu kexatzen, ez sekula altaratzen.

Aztergaia: altaratu

Iturria:

Kodea [?] Data Proposamena
Lantaldearen proposamena: Z4:HBL 1997-07-08 Lantaldeak onartua, informazio bat gehituz

Formari buruzko datuak

Erabilerak
Txostenak
OEHko datuak [laburduren azalpena]

ik. OEH.

Bestelakoak
Sistematikoki aurreratzen direnen datuak

HLEH: + / EuskHizt: azalpen berritua / HiztEn: + / LurE: + / ElhHizt: + / EskolaHE: -

Informazio osagarria
Aditz-izenak eta aditzoina (era burutuaz gain)

altara, altaratzen.

Informazio lexikografikoa
Erabileremu dialektala

Ipar.

Aditz-erregimena
Diakronia

Zah.

Forma baten adiera(k)

nahasi.

 

Azkue Biblioteka eta Artxiboa

ORDUTEGIA
9:00 - 14:00

Azkue Biblioteka eta Artxiboa Euskaltzaindiaren zerbitzura dago. Horrez gainera, zabalik dago ikertzaile ororentzat, eta bere ahalbideen neurrian euskal kultura gaien ikerkuntza eta hedapena sustatzen eta laguntzen saiatzen da.

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Oliveto Kondea, 2, 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus