Euskaltzaindiaren Hiztegia

0

pittinka

adb. Adkor. Pitinka. Ezin ditzaket testu horiek irakur tantaka eta pittinka baizik.

pituitario

adj. Anat. Guruin pituitarioa: hipofisia.

pitxer

1 iz. Edariak edukitzeko eta edalontziak betetzeko erabiltzen den ontzi kirtenduna, lepoa mehartua, eta ahoa, likidoak errazago isurtzeko, gune batean luzatua duena. Ik. txarro. Pitxer handi bat sagardoz betea. Pitxerretik edan. Pitxerra hautsi. Hartzen du pitxer ardoa, ura zelakoan, eta botatzen die burutik behera kantariei.

2 iz. Pitxerraren edukia. Ik. pitxerkada. Pitxer bat ur. Pitxer bete ardo. Pitxer bete beharko dute gutxienez. Bi pitxer ardorekin. Lehen huts egiten duenak, pitxerra paga.

3 iz. Edukiera-neurri zaharra, bi litro baino zertxobait gehiagoren baliokide zena. Bi laka ezkurrek ematen dute pitxer bat eta erdi olio. Botatzen zaio koilara bat gatzagi hiru pitxer esneri. Pitxer laurdena.

pitxerdi

iz. Pinta. Pitxerdi bana edan, eta hasi ziren bertsotan. Bi gaztaina asko dira pitxerdi bat urentzat.

pitxergile

iz. Pitxerrak egiten dituen eskulangilea. Arotzek eta pitxergileek ohi dute lana ugari.

pitxerkada

iz. Pitxerraren edukia. Pitxerkada ardoa. Pitxerkada osoa edatea.

pitxertara

iz. Ipar. Pitxerkada.

pitxi iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, pitxi-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. bitxi].

pitxin

Bizk. Txerazko bokatiboa, batez ere haurrekin erabiltzen dena. Ai, nire pitxina!

pitxo

iz. Ipar. Lgart. Zakila. Idiak bere pitxoa gogortua duenean zer egin behar den.

pitzadura

iz. Pitzatua, arrakala. Pitzadura bat elur izoztuan.

pitzarazgailu

iz. Elektr. Lanpara fluoreszenteetan, deskarga elektrikoa abiarazten duen gailua.

pitzarazi, pitzaraz, pitzarazten

du ad. Piztera behartu. Sua pitzarazi. Hiletarik pitzaraziko dut. Gogoeta ilunak pitzarazten dituzte. Urrikia bere baitan pitzarazteko.

pitzarazle

iz. Aipatzen dena pitzarazten duen pertsona edo gauza. Mattin, espiritua duzu argi eta zorrotza, jendartean umore pitzarazle gaitza.

pitzatu, pitza, pitzatzen

1 da/du ad. Ebaki luzea eta sakona egin. Ik. arrakalatu; arraildu; zartatu1 1. Eguzkiak lurra pitzatzen duenean. Antzinakoek ziriekin pitzatzen zituzten egurrak. Izotz gogorrak ez ahal dizkizu oinazpiak pitzatuko! Ontzia pitzatu egin da, baina ez da hautsi.

2 da/du ad. Irud. Ahotsa pitzatzen hasia badu ere.

3 (Era burutua izenondo gisa). Horma pitzatuak. Kanpai pitzatuaren hotsa.

4 (Era burutua izen gisa). Ik. pitzadura; zartadura. Pitxerrari ura dario pitzatutik. Ardiaren belarri bietan pitzatu eta zulo bana. Etena sendatzeko, haritz baten pitzatutik hiru aldiz igarotzea.

piura

iz. Gip. Lgart. Pertsonez mintzatuz, itxura, batez ere txarra. Beragatik nago piura honekin, gaua begirik itxi gabe igarota. Piura ederra eramango genuen!

pixa

iz. Gernua. Ik. txiza. Galtzak pixaz bustita. Asto pixa.

pixa egin Gernua iraitzi. Ik. gernu egin. Belar gainera pixa egin zuen. Idiak odolez pixa egiten duenean zer egin behar den.

pixa erreka, pixa-erreka Lgart. Gernu isuri luzea; isuri horrek uzten duen arrastoa. Harik eta esnatu eta pixa-erreka bero horia egiten zuen arte.

pixagale

iz. Pixa egiteko gogoa. Pixagale izugarria sentitu zuen, baina komunik ez zegoen.

pixagaletu, pixagale/pixagaletu, pixagaletzen

da/du ad. Pixagalea etorri edo eman. Zu pixa egiten ikusi eta pixagaletu naiz.

pixagura

iz. Pixagalea. Hartan, pixagura egin baitzitzaidan, zubitik ibaiertzera doazen harmailetan behera jaitsi nintzen. Pixaguraz zegoela esan, eta komunerako bidea hartu zuen.

pixaleku

iz. Pixatokia.

pixar

iz. Adkor. Pizarra. Gramatika-pixarrik ere ez dakarren euskal ikasbidea. Atzo egindako diru pixarrak gaur nolatan dauzkan janik.

pixatoki

iz. Pixa egiteko gela edo tokia. Ik. pixaleku; komun1. Hiria garbi edukitzeko, 17 pixatoki eta 125 komun jarriko dituzte jaietan.

pixel

iz. Inform. Irudi digital batean bereiz daitekeen unitate homogeneo txikiena, kolore eta intentsitate jakin bat duena. Pantaila ikusgarria du, ia gailu guztia hartzen duena, 240x400 pixeleko bereizmenarekin. Zenbat eta pixel gehiagoren informazioa gorde, bereizmen handiagoa izango du irudiak.

pixka

iz. Kopuru txikia, apurra. Ik. pitin; poxi; pizar. Dugun pixkarekin lagunduaz. Fedeko misterioak sinesteko neke pixka hartu nahi ez duenak. Esaera polita da eta badu, gainera, bere egia pixka eta puska. Ostia pixkak apaizak biltzean.

pixka bat 1 Ea gauzak pixka bat zuzentzen ditugun. Arreta pixka bat merezi du gure aldetik. Gramatika pixka bat ere beharko dugu. Pixka bat goraxeago. Gogoan erabil ditzazun, denbora pixka batean, gaur ukitu diren gauzak. || Behar duzuen hatsa hartu eta jan pixka bana.

2 (Denborari dagokiola). Zaudete pixka bat! Pixka batean atea itxiko zuten. Handik pixka batera. Filosofiaren gailur agorrak pixka batez utziko bagenitu.

pixkaren bat Pixka bat. Pixkaren bat lehentxoago.

pixkaka

adb. Apurka, gutxika-gutxika. Eta urak pixkaka beheratzen hasi ziren.

pixkaka-pixkaka Pixkaka. Pixkaka-pixkaka hasi nintzen errekan behera.

pixkana

adb. Pixkaka.

pixkana-pixkana Pixkana. Hasi zen pixkana-pixkana jana kentzen; egunetik egunera gutxixeago ematen zion.

pixkanaka

adb. Pixkaka. Ik. gutxinaka. Gauzak ez dira nahi bezala gertatzen, pixkanaka datoz.

pixkanaka-pixkanaka Pixkanaka. Pixkanaka-pixkanaka lagunarte hertsi hori zabalduz doala.

pixkatxo

iz. Adkor. Pixka.

pixkatxo bat Adkor. Pixka bat. Indarberritzeko ardo pixkatxo bat eskatu zioten. Erruki pixkatxo bat, arren!

pixoihal

iz. Haur txikiei ipurdi aldean pixa xurgatzeko ipintzen zaien oihala edo zelulosazko azpiko galtza.

pixontzi

1 iz. Pixa jasotzeko erabiltzen den ontzia. Ik. orinal. Pixontzia ohe azpian utzi zuen.

2 adj. Adkor. Pixa asko egiten duena.

pizar

iz. Pixka, apur. Diru pizar bat bildu dute. Lasto pizarra. Egur pizarrak. Nire bizi guztian altxatutako diru pizarrak. Etxean utzitako pizarrak jatera.

pizberritu, pizberri, pizberritzen

da/du ad. g.er. Berpiztu. Hiletarik pizberritzea.

pizenoar

1 adj. Pizenokoa, Pizenori dagokiona.

2 iz. Pizenoko herritarra.

pizgailu

1 iz. Pizten duen gauza. Badituzu ikatz bizi batzuk pipa-pizgailu. Alditxartua zegoela, asko bihotz pizgailu ekarri zizkioten; halere, hila bezala zegoen. Beroa, horra lurreko izaki guztien pizgailua.

2 iz. Sua pizteko tresna. Sua eman zidan, pizgailu metxadun baten punta nire zigarrora hurbilduz. Kendu begien bistatik hautsontziak, pizgailuak eta pospoloak.

pizgarri

1 adj. Pizten duena. Hainbat kalteren haste eta pizgarri den alfertasuna. Jakin-minaren pizgarria. Nire gutiziaren pizgarri. Ene likiskerien irudi pizgarriz beteak. Horrelako desegokikeriek ez naute gehiegi nahigabetzen: pizgarri eta pozgarri gertatzen zaizkit aukeran.

2 (-en atzizkiaren eskuinean, artikulurik eta kasu markarik gabe). Bazuen zuhaitzak fruiturik aski, nire gutiziaren pizgarri eta nire abileziaren frogagarri.

3 iz. Zerbait egitera, batez ere zerbait hobeto eta azkarrago egitera, bultzatzen duen gauza; bereziki, pertsona bati, talde bati edo ekonomia-sektore bati, ekoizpena sustatzeko edo lanaren emaitzak hobetzeko eskaintzen zaion saria. Ik. sustagarri; eragingarri; prima2 2; bultzagarri. Langileentzat pizgarriak (dirutan, trebakuntzan, lanaren aitortzan…) eskaini beharko lituzke enpresak. Ona al da unibertsitateko irakasleentzat pizgarri sistema izatea?

4 iz. Pizgarri fiskala. Diputazioak berrikuntzari arreta berezia eskaini nahi dio, eta arlo horretan inbertsioak egiteagatik pizgarriak izango dituzte enpresek.

pizgarri fiskal Estatuak edo horretarako eskua duenak, interes orokorrekoak diren zenbait jarduera sustatzeko, ezartzen duen zerga murrizketa edo salbuespena. Ik. zerga pizgarri. Enpresa horiek pizgarri fiskalak eta dirulaguntza publikoak jaso zituzten Araban kokatzeagatik. Pizgarri fiskalek ekonomia suspertzen lagunduko dutela pentsatzen dute.

zerga pizgarri, zerga-pizgarri Estatuak edo horretarako eskua duenak, interes orokorrekoak diren zenbait jarduera sustatzeko, ezartzen duen zerga murrizketa edo salbuespena. Ik. pizgarri fiskal. Euskadik egoera larria bizi zuen 90eko hamarkadan, eta egoera horri aurre egiteko onartu ziren zerga pizgarriak. Pentsio funtsetan inbertitzen duenari zerga pizgarriak ematen zaizkio.

pizkor adj. [Oharra: Euskaltzaindiak, pizkor-ek euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. bizkor].

pizkunde

1 iz. Piztea, piztuera. Jesu Kristoren pizkundea.

2 iz. Kultura-mugimenduen oparotasun aldia. Euskal literaturan XIX. mendearen azken aldian gertatu zen pizkundea.

3 iz. XV. eta XVI. mendeetan gertatu zen kultura- eta arte-mugimendua, antzinako mundu klasikoaren hainbat alderdi eredutzat hartzen zituena; mugimendu horrek iraun zuen garaia. Ik. errenazimentu. Erdi Arotik Pizkundera arteko bilakaera. Rafaello Sanzio Pizkunde garaiko italiar margolaria.

pizle

iz. Ipar. Piztailea. Alferkeria, aztura gaiztoen pizlea.

pizta

iz. Bizk. Makarra. Begiak piztaz beteak.

piztaile

iz. Aipatzen dena pizten duen pertsona edo gauza. Ik. pizle. Protestanteak direla gehienetan kalapita-piztaile. Zergatik jartzen haiz lagunen artean su piztaile? Gizalegezkoa izango da, beraz, ideia-piztaile izan ditudan lagunak aipatzea eta haiei nire esker ona adieraztea.

piztarazi ad. [Oharra: Euskaltzaindiak, piztarazi-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. pitzarazi].

piztatsu

adj. Bizk. Makartsua.

pizte

iz. piztu aditzari dagokion ekintza. Ik. piztuera. Sinesten dut haragiaren piztean.

piztia

iz. Animalia basatia, aziendentzat-eta kaltegarri gertatzen dena. Ik. basapiztia. Basoko piztiak. Abereak eta piztiak. Basurde, basahuntz, otso eta beste piztia mota asko. Piztiak nahiz hegaztiak. Sugetzar, herensuge eta beste piztia beldurgarri asko.

piztikeria

iz. Piztiei dagokien egite gaitzesgarria. Gugan bizi da piztia, bere txakurkeria eta piztikeria guztiekin.

piztitxo

iz. Adkor. Piztia. Piztitxoa erakartzeko azkeneko baliabide gisa, ogi puska bat eskaintzen dio.

piztitzar

iz. Adkor. Piztia handia. Piztitzarrak ere zitalduta ibiltzen dira garai honetan, sargori giroan. Gaurgero ez diat etsiko, piztitzar bati bezala bizia erauzi arte.

piztu, pitz, pizten

1 da/du ad. Gauzaren batetik sua edo argia sortu edo sorrarazi. Ik. isiotu; izeki; irazeki; sutu 1. Sua piztu. Piztu zituen kandelak. Pipa bete eta piztu ondoan. Argia pizteko. Orduan izar bat piztu du nire gau beltzak. Pitz ezazu ene baitan zeure amodioaren sua.

2 da/du ad. Irud. Honela piztu zitzaidan euskaldunenganako maitasuna. Mireio, ez jan ez edan nago, hainbesteko maitasuna piztu didazu. Garbizale eta mordoilozaleen artean piztu den eztabaida. Gerra piztu zenean.

3 da/du ad. Tresna elektrikoez mintzatuz, martxan jarri. Irratia piztu zuen.

4 da/du ad. Hilik dagoen bati bizia bihurtu. Ik. berpiztu. Hiletarik piztu zen hirugarren egunean. Hilak pizten dituena. Jesu Kristok Lazaro piztu zuen.

5 da/du ad. Irud. Euskal teatroa ere piztu nahi genuke. Haragia beste haragiagana hurbiltzeaz pizten da, ernatzen da, indarrean sartzen da.

piztualdi

iz. Piztea; zerbait pizten den aldia. Ik. piztuera. Pilotariak, sakea berreskuratzean, piztualdi txiki bat izan zuen. Euskal kulturak lurralde horretan egin duen piztualdia du liburuak aipatzen.

piztuera

iz. Hilik zegoena piztea. Haragiaren piztuera.

pizu iz./adj. [Oharra: Euskaltzaindiak, pizu-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. pisu].

pizza

iz. Opil zapala, eskuarki gari irinezkoa, gazta, tomatea eta beste osagai batzuk gainean dituena, eta labean erretzen dena. Bakoitzak pizza bat eskatu dugu afaltzeko.

pizzeria

iz. Pizzak egiten eta zerbitzatzen diren jatetxea. Auzoko pizzeria batean egin zuten afari legea.

plaga

iz. Zah. Onddoek edo animalia-oldeek nekazaritza-lurretan eragiten duten kalte larria. Ik. izurri. Egiptoko plagak.

plagiatu, plagia, plagiatzen

du ad. Besterenak diren obrak, norberak eginak balira bezala azaltzeko, kopiatu edo imitatu. Beste egile baten autobiografiako tarteak plagiatu izana leporatu diote sariaren irabazleari.

plagio

iz. Besterenak diren obren kopia edo imitazioa, norberak eginak balira bezala azaltzeko egiten dena. Errealitateak, baita garratzenak ere, pasarte literario gorenen plagioa dirudi askotan.

plagioklasa

iz. Miner. Feldespato mota. Plagioklasak hormigoi blokeak egiteko erabiltzen dira.

plaia

iz. g.g.er. Hondartza.

plaka

1 iz. Xafla. Gauean egindako hotz handiaren ondorioz, izotz plaka handiak agertu ziren errepidean.

2 iz. Zerbait idatzia duen metalezko xafla. Seigarren atea eskuinera, han ikusiko duzu plaka. Autoaren matrikula-plaka. Ertzaintzako plaka atera eta aurrean jarri zion.

3 iz. Geol. Litosfera osatzen duten zati zurrunetako bakoitza, 100 km inguruko lodiera duena, azpiko geruzaren gainean mugitzen dena. Plaka tektonikoak.

plaketa

iz. Biol. Ornodunen odoleko zelula, odolaren gatzatze prozesuan garrantzi handia duena. Milimetro kubiko bat odolek 250.000 plaketa inguru ditu normalean.

plama

iz. Ipar. Orrialdea. 438. plaman aurkitzen diren otoitzak. Herria astekariaren lehen plaman.

plan

iz. Egin asmo den zerbait nola egingo den aldez aurretik pentsatzea. Ik. plangintza; egitasmo. Egin zuten azeria harrapatzeko plan bat.

planeatu, planea, planeatzen

1 du ad. (nor osagarririk gabe). Hegaztiez mintzatuz, hegoak zabal hedatuz eta astindu gabe airean higitu. Antxeta mantso-mantso igaro zen gure aurretik planeatuz.

2 du ad. (nor osagarririk gabe). Hegazkinez eta kidekoez mintzatuz, motorra erabili gabe edo motorrik gabe airean higitu.

planeta

iz. Eguzki sistemako argizagi handia, berezko argirik ez duena, eguzkiaren inguruan harengandik beti distantzia bertsuan dagoela biratzen dena. Planetak eta kometak. Marte, Saturno eta gainerako planetak. Lurra ere planeta da. || Azkeneko hamar urteotan 100 planeta-sistema inguru aurkitu dituzte.

planetario

1 iz. Eguzki sistema osatzen duten argizagiak eta haien mugimendua erakusten duen eraikuntza, zeru sabaia irudikatzen duen kupula duena. Iruñeko planetarioa.

2 adj. Planetei dagokiena. Sistema planetarioa: planeta-sistema.

plangintza

iz. Plan baten edo egitasmo baten araberako antolaketa. Ik. planifikazio. Euskal gramatika-lanen plangintzarako beharrezko omen ditugun lehen urratsak egiteko.

planifikatu, planifika, planifikatzen

du ad. Zeregin baten plana finkatu. Historian zehar, ez dira inoiz ere hain ongi planifikatu etsaien hilketa sistematikoak.

planifikazio

iz. Planifikatzea, plangintza. Aurretiko planifikaziorik gabe, Nafarroako bigarren hiririk handiena eraiki nahi dute. Planifikazio ekonomikoa.

planisferio

iz. Zeru esfera edo Lur esfera plano batean irudikatzen duen mapa. Diego Ribero kartografo portugaldarrak ekuatore graduatua zuen lehen planisferioa egin zuen.

plankton

iz. Itsasoan edo ur gezetan bizi diren izaki txikien multzoa, berez higitzen ez dena eta urak hara-hona erabiltzen duena. Planktonez elikatzen diren arrainak.

planktoniko

adj. Planktonarena, planktonari dagokiona. Protozoo planktonikoak.

plano

1 iz. Hiri, eraikuntza, etxe edo kidekoen adierazpen grafikoa, eskalan egina dena. Planorik gabe eraikin bat altxatzea ez da samurra. Makinaren planoak bidali dizkit.

2 iz. Mat. Gainazal laua. Puntu batetik plano batera egindako proiekzioa.

3 iz. Zineman, ikuspuntu jakin bat duen irudia, sekuentziak osatzen dituena. Minutuak eta minutuak igaro dira eta kamera geldirik dago plano berean.

lehen plano Argazkigintzan eta kidekoetan, pertsona baten edo gauza baten gertuko planoa; pertsona baten burua eta sorbaldak hartzen dituen planoa. Latza zen oso irudia: harrizko mahai bat eta hildako baten oinazpiak lehen planoan.

planta

iz. Itxura. Hura zen mutilaren planta! Deabrua zen agertzen zitzaiona planta basa hartan. Planta ederrean iritsi zinen zeure txapela galduta. Nondik du zure lagunak planta gabeko arropa hori? Sekula ez naiz ibili, behar ez den plantan.

plantak egin Itxurak egin. Zoro plantak egin. Ez hemen hasi inozo plantarik egiten, Niko.

plantain

iz. Zain-belarra.

plantatu, planta/plantatu, plantatzen

1 da/du ad. Batez ere Ipar. Jarri. Beti bezala, gizonak plantatu ginen alde batean, emazteak bestean. Hiriko argiei so plantatu nintzen.

2 da ad. Batez ere Ipar. (Ogibide bat) hartu. Artzain edo laborari plantatu nahi duten bi gazte. Segidarik gabeko etxaldeetako nagusien eta laborantzan plantatu nahi diren gazteen arteko lotura antolatu nahi du Laborantza Ganberak. Gazteek plantatzeko dituzten zailtasunak eta baliabideak aztertuko dituzte.

3 da ad. Batez ere Ipar. Kokatu. Zorionak eta goresmenak Urepelen plantatua den familia gazteari. Michel Cassou-Debat bearnes sukaldaria, Biarritzen plantatua dena.

4 da/du ad. Batez ere Heg. Prestatu. Laster plantatu hintzen borrokarako. Zertarako jakiak erosi, plantatu, garbitu... etxetik pauso batera ondo eta merke ematen badigute Baleztenea ostatuan?

plantazio

iz. Landare mota bakarra erein edo landatu den lursail handia. Ik. soro; alor. Kakao eta kafe plantazio oparoetan.

planteamendu

iz. Planteatzea. Doktrina marxista erabat kritikoa da sistema kapitalistaren planteamendu eta emaitzekin.

planteatu, plantea, planteatzen

du ad. Heg. Arazoez, erabakiez eta kidekoez mintzatuz, azaldu. Arazo hori argitu baino lehen beste bi planteatuko ditugu.

plantigrado

adj./iz. Zool. Ugaztunez mintzatuz, oinazpi guztia lurrean jarriz ibiltzen dena. Hartzek isats laburra eta hanka zapalak izaten dituzte, eta plantigradoak dira.

planto egin

du ad. (nor osagarririk gabe). Lgart. Gelditu, zerbait egiteari utzi. Musikan Beethoven-ekin egin nuen planto. Bada gehiago ere, baina hemen egingo dut planto. Liburu honekin planto egiteko asmotan ez dagoela badakigu.

planto interj. Planto egiten dela adierazteko hitza. Nik, planto; ekin nahi duzuenean.

plantxa1

iz. Xafla.

plantxa2

iz. Lisaburdina.

plantxatu, plantxa/plantxatu, plantxatzen

du ad. Lisatu.

pla-pla egin

du ad. Arraina, frijitu aurretik, arrautza-irinetan pasatu. Legatza pla-pla eginda. Pla-pla egindako antxoak bezalako arrainik ez dago.

plasma

1 iz. Biol. Odolaren osagai likidoa.

2 iz. Fis. Gas ionizatua, eguzkian, hainbat izarretan eta erreaktore nuklearretan dagoena, materiaren laugarren egoeratzat hartzen dena.

plasmodio

1 iz. Biol. Plasmodium generoko protozoo parasitoa, malariaren eragilea.

2 iz. Bot. Zenbait protistoren bizitza-zikloan, hainbat zelula batzearen ondorioz sortzen den nukleo anitzeko zitoplasma.

plasmolisi

iz. Biol. Zelula bat, osmosi bidez galdutako uraren eta gatzaren eraginez, uzkurtzea.

plasta

onomat. Plasta-plasta.

plasta-plasta onomat. Zerbaitek uretara nahiz lurrera erortzean ateratzen duen hotsaren onomatopeia.

plastada

iz. Zaplada, masailekoa. Plastada batekin isildu zuen.

plastateko

iz. Zaplaztekoa.

plastifikatu, plastifika, plastifikatzen

1 du ad. Plastiko geruza batez estali.

2 du ad. Material polimerikoei plastifikatzailea erantsi.

3 (Era burutua izenondo gisa). Paper plastifikatua.

plastifikatzaile

1 iz. Bigunago eta moldagarriago izan daitezen, material polimerikoei eransten zaien gaia. Plastifikatzaile ekologikoagoak erabiltzeko gomendatzen dute adituek.

2 adj./iz. Plastifikatzen duena.

plastika

iz. Formak moldatzea helburu duen artea. Plastikaren arauak. Plastika-lanak.

plastiko

1 adj. Plastikarena, plastikari dagokiona. Arte plastikoak.

2 adj. Gaiez mintzatuz, biguna, apurtu gabe erraz moldatzen dena. || Egoera plastikoa.

3 adj. Kim. Materialez mintzatuz, organikoa eta sintesiz lortua, polimero egitura duena eta egite prozesuan molda daitekeena. Material plastikoak.

4 iz. Material plastikoa. Plastikoen kimika. Plastikozko gauzakiak.

plastikotasun

iz. Plastikoa denaren nolakotasuna. Irudimenaren garapenerako, giza hizkuntzaren plastikotasuna berdinik gabeko tresna da. Irudiak modelatzeko bikaintasunak eta argi-ilunaren erabilerak berezko plastikotasuna sortzen dute.

plastilina

iz. Buztinez, argizariz, olioz, sufrez eta zinkez osaturiko orea, hainbat koloretakoa izan daitekeena eta irudiak egiteko erabiltzen dena. Plastilinazko irudiak.

plastre

iz. Ipar. Igeltsua. Ohean nintzen tenore hartan, zango bat plastrean.

plat

iz. Ipar. Platera.

plataforma

1 iz. Lur edo gainalde laua, ingurua baino gorago kokatua dagoena. Ikuskizunaren giro eta eszenak antzezteko zazpi plataforma mekaniko erabiliko dituzte. Petrolio plataforma.

2 iz. Zerbait aldarrikatzeko elkartzen den pertsona taldea. Hogei elkarte eta sindikatuk plataforma sortu dute zerbitzu sozial publikoen alde.

plataforma kontinental Geol. Kostaldeko itsas hondoaren eremua, itsasertzetik 200 bat metroko sakonera duten uretara hedatzen dena eta pendiz handi batean amaitzen dena. Plataforma kontinentala oso estua da Euskal Herrian, eta, ondorioz, kostatik milia gutxira sakonera handiko arroilak daude.

Oharra: azken eguneraketa 2019-07-09

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper