0

pasaiari

iz. Bidaiaria, bereziki tren, hegazkin, itsasontzi edo kideko ibilgailu batean bidaiatzen duena. Hegazkinaren gurpilek aireportuko asfaltoa ukitu zutenean, pasaiariek txalo egin zuten. 1539an, lehen aldiz eman zuen izena pasaiarien liburuan, Mundu Berrirako bidaian.

pasaitar

1 adj. Pasaiakoa, Pasaiari dagokiona.

2 iz. Pasaiako herritarra.

pasaka

1 iz. Eskularruz egiten den pilota-jokoa. Astelehenean, goizeko 11etan, pasaka-partida trinketean. Jean Claude Zuburu eta Lataste Frantziako txapeldun atera dira pasaka-jokoan.

2 adb. Pasaka jokatu.

pasakari

iz. Pasaka jokatzen duen pilotaria.

pasakor

adj. Igarokorra.

pasaldi

iz. g.er. Pasatzen, igarotzen den aldia; pasatzea, igarotzea; bereziki, tresna edo kideko bat (brotxa bat, zapi bat...) zerbaiten gainetik pasatzea. Ik. igaroaldi; iraganaldi. Brotxa-pasaldi lodi eta bortitzak.

pasaleku

iz. Pasabidea, igarobidea. Baserri hura jendearen etengabeko pasaleku bihurtua dago.

pasa-marra

iz. Pilota-jokoan, boteak ezin igaro duen marra. Pasa-marra lau metroetan zuten. Pasa-marraren eta erreboteko eskasaren artean.

pasamodu

adb. g.er. Onartzeko moduan, hainbestean. Edozein aldetarik begiratuta, pasamodu moldatzen naiz.

pasamoduko adj. Onartzeko modukoa, hainbestekoa. Poema pasamoduko bat ondu dugu.

pasaporte

iz. Herri batetik beste batera, eta, batez ere, estatu batetik beste batera, joan ahal izateko baimen idatzia, nortasun agiri baten gisakoa dena. Pasaportea indargabetua zuelako.

pasaratu, pasara, pasaratzen

du ad. Heg. Hari eta jostorratzez bilbe moduko bat eginik, saretu den ehuna bete, edo urratu edo zulatu dena josi. Ik. sareztatu. Galtzerdi saretua pasaratu. Zarpa zaharrak hari zaharrez pasaratzen.

pasarazi, pasaraz, pasarazten

du ad. Igaroarazi, iraganarazi. Halakoxe une txarrak pasarazten zizkioten auzokoek gure gizonari. Ezpatan pasarazi zuen herri guztia. Bere armadak Nafarroan gaindi pasarazteko baimena. || Framazonek dituzte egin eta pasarazi legerik itsusienak ezkontzako sakramentuaren kontra.

pasarela

1 iz. Oinezkoentzako zubi estua. Eskuinean dagoen zurezko pasarelatik abiatu eta ibaiaren ertz-ertzetik doan bidetxoari segi.

2 iz. Itsasontzi batera sartzeko zubi modukoa.

3 iz. Modelo desfileak egiten diren oholtza luzea. Irudipena dut diseinua eta moda erakusketetan eta pasareletan ageri direla, baina ez kalean.

pasargadar

1 adj. Pasargadakoa, Pasargadari dagokiona.

2 iz. Pasargadako herritarra.

pasarte

iz. Idazlan baten zatia, halako batasuna agertzen duena. Axularren pasarte bat hartu nuen gai. Añibarroren hiztegiko pasarte hura. Gabriel Arestik utzi du pasarte ilunik ugari. Liburuaren sarrera hitz haietarik pasarte bat aldatuko dut hona. || Musika-lan bateko pasarte bat. Filmaren azken pasartean.

pasatu, pasa/pasatu, pasatzen

1 da/du ad. Igaro, iragan. Haren albotik pasatu zenean. Handik Frantziara pasatu zen. Ibaia pasatu behar zuen. Bide luzeak pasatzen zenituen ortutsik. Bizirik ez duk denbora asko pasatuko gure etxean. Harrezkero pasatu dira urteak. Zorionean pasatu ditu gaur arteko egun guztiak. Gaua pasatu eta hurrengo goizean. Denbora pasatu genuen kontu kontari atean (Ik. denbora-pasa). || Muga joa dut, joa eta pasea ere bai.

2 du ad. Pasarazi, igaroarazi; zerbait toki batetik bestera eraman. Mutikoak txanoa pasatu zuen ingurukoen artean. Eskua bekoki mindutik pasatu zuen. Liburua hartu eta orriak pasatzen hasi zen.

3 du ad. Igaro, jasan. Nolako neke-larriak pasatu zituen udaldi hartan. Herri honetan pasatu ditut hamaika pena eta lotsa. || Amodiorik gabe pasatu ezinez, nik damak maite ditut, aitortzen dut zinez.

4 da ad. Gertatu, jazo. Zer pasatu zaio horri? Horra zer pasatu den Igeldoko herrian. Ez dugu, bada, esan nahi pasatu ez denik, sekula ez dut ikusi horrelako zezenik.

[Oharra: Euskaltzaindiak, Hegoaldean eta lagunarte mailan, partizipio burutuarentzat pasa forma ere onartzen du: albotik pasa da, etab.].

pasatxo

1 (Kopuru bat edo denbora-tarte bat adierazten duen sintagma baten eskuinean). Adkor. Baino gehiago. Ik. pasa. Hiru milioi euro pasatxo ordainduko ditu. Kilo erdi pasatxo azukre. Bi urte pasatxo zeraman libre. Hilabete pasatxoren buruan.

2 (Orduekin). Adkor. Pasatu berri. Ordu biak pasatxo ziren.

pascal

iz. Fis. Presio unitatea, 1 N/m2-ren baliokidea dena (Pa). Balbula hori hamar pascaleko presioa kontrolatzeko gai da.

pascal-segundo Biskositate dinamikoaren unitatea.

pase

1 iz. Hegaztiak, negua igaro behar duten lekura bidean, toki jakin batetik igarotzea. Udazkeneko uso-pasea. Pase-sasoian astebeteko oporrak hartzen ditu.

2 iz. Zenbait lekutan sartzeko aurkeztu behar den agiria. Beltzek zurien guneetan ibili nahi bazuten, paseak behar zituzten.

3 iz. Kirol. Futbolean, saskibaloian eta kidekoetan taldekide bati, jokaldia segi dezan, baloia bidaltzea. Peyrelonguek zangoz pase ederra eman zion.

4 iz. Taurom. Zezenketariak zezena muletaren azpitik pasaraztea. Abuztuan jarri nintzen aratxe baten aurrean lehenengoz; lau muleta pase eman nituen, eta, nola ez, aratxeak harrapatu egin ninduen.

paseko adj. Hegaztiez mintzatuz, urtaro jakin batzuetan eskualde batetik beste batera aldatzen dena. Paseko hegaztia. Paseko usoen zain.

pasealdi

iz. Paseatzea, pasiera. Ik. paseo. Maggiek eta biek pasealdi luzeak egiten zituzten elkarrekin.

pasealeku

iz. Paseatzeko prestatua den tokia. Ik. ibiltoki. Untzagako pasealekuan. Gora eta behera dabiltza pasealekuan.

paseari

iz. g.er. Paseatzen ari den pertsona. Paseariek so egiten zioten.

paseatu, pasea, paseatzen

1 da ad. Egurasteko, jostatzeko edo sasoian egoteko ibili. Karrozan paseatu ziren. Kalean paseatzen. Zuhaizpean paseatzera joan. Adiskide batekin paseatu. Paseatzeko jantzi. Egunean behin paseatzen dena. || du ad. (nor osagarririk gabe). Bilbora bisitan etortzen zitzaizunean, elkarrekin paseatzen zenuten.

2 du ad. Norbaitek beste norbait edo zerbait paseatzera atera. Bere astoa paseatzen du. Arratsaldeetan hirian zehar paseatzen ninduen.

paseo

iz. Heg. Paseatzea, ibilaldia.

pasibo

1 adj. Jasotzera edo hartzera mugatzen dena, egintzarik gabea. Anton. aktibo. Aurre egite pasiboa. Erretzaile pasiboaren arriskuak. Aditz pasiboak.

2 iz. Erakunde, enpresa edo pertsona baten zorren eta obligazioen kopuru osoa. Enpresa kiebra jota dago, 120 milioi euroko pasiboarekin, aurrera egin ezinik.

pasibotasun

iz. Pasiboa denaren nolakotasuna edo egoera. Euskal aditzaren pasibotasunaren teoria.

pasiera

iz. Heg. Paseatzea. Hiria ezagutzeko pasiera egitea proposatu dit.

pasieran adb. Heg. Paseatzen, paseatzera, paseatuz. Eskuak poltsikoetan, lorategietan zehar dabil pasieran. Gero, txakurra pasieran ateratzen lagundu behar didazu.

pasillo

iz. Heg. Korridorea.

pasio

1 iz. Jesu Kristoren nekaldia. Jesu Kristok bere Pasioan igaro zituen oinaze guztien berri laburra. Pasio kantak. || Bolibarko pasioa.

2 iz. g.er. Irrika, grina.

pasio lore, pasio-lore Landare igokaria, jatorriz Brasilgoa, lore usaintsuak, handiak eta bakarkakoak dituena (Passiflora sp.). Pasio-loreen korolak arantzazko koroa gisako bat eratzen du.

pasiotar

adj./iz. Gurutzeko San Paulok XVIII. mendean sortu zuen erlijiosoen ordenako fraide edo moja. Aita Basilio pasiotarra. Irungo pasiotarren eliza.

pasmo

1 iz. Gangrena. Pasmoa sortzen duen mikrobioa. Pasmoak jo zuen.

2 iz. Zornea.

pasmo belar, pasmo-belar Malbaren antzeko landarea, sendagintzan erabiltzen zena (Anagallis arvensis).

paso1

interj. Karta-jokoan erabiltzen den hitza; bereziki, musean, jokaldian parte hartu nahi ez dela adierazteko esaten dena. Jarririk mahaiaren inguruan, zenbait lagun elkarrekin, jan eta edan, eta mus, enbido, eduki, hordago, paso; bete eta huts baso, han aritzeko astia eta gogoa duketenentzat.

paso egin Parte ez hartu. Besteek, gutxi-asko, paso egiten zuten; nahiago zuten ur haietan ez busti.

paso2

iz. Ipar. Zartakoa. Paso batez aurtikitzen du lurrera mustupilka.

pasodoble

iz. Martxa-musikaren erritmoan egiten den dantza, jatorriz Espainiakoa. Pasodoble airea.

pasoka

adb. Ipar. Zartakoka. Pasoka eta ostikoka, itsuski jo zuen.

pasta1

iz. Zub. Lan bat egiteko behar diren ekaiak. Eskola egiteko diru eta behar diren pasta guztien biltzea.

pasta2

1 iz. Orea. Paper pasta: paper orea.

2 iz. Irud. Pasta oneko gizona.

3 iz. Irinez (eskuarki gari irinez) eta urez eginiko ore bat idortuz prestatzen den janaria, forma eta era askotan ebakitzen dena eta egosirik jaten dena. Pasta platerkada bat prestatu zuen.

4 iz. Tamaina txikiko jaki gozoa, irinez, azukrez eta beste zenbait gaiez eginiko orea labean errez prestatzen dena. Pasta batzuk ekarri dizkizuet, gosaltzeko. Pasta-kaxa ireki, eta oso-osorik sartu zuen pare bat ahoan.

hortzetako pasta Hortzak garbitzeko erabiltzen den ore modukoa. Hortzetako pastaren zipriztinak.

pastanagre

iz. Ipar. Azenarioa.

pastel

1 iz. Heg. Barruan gai gozoren bat duen ore azukreduna, labean errea. Ik. pastiza. Kremazko pastelak.

2 iz. Heg. Barruan haragia, arraina edo kideko jakiren bat duen pastel modukoa. Barazki pastela.

pastelgile

iz. Heg. Pastelak egiten dituen gozogilea.

pastelgintza

iz. Heg. Pastelak egitea; pastelgilearen lanbidea. Pastelgintzan aurren-aurreneko lekua erdietsi du Ezeiza etxeak.

pastetx

iz. Zub. Taloa. Mestura edo pastetxa esnean zopaturik.

pasteurizatu, pasteuriza, pasteurizatzen

1 du ad. Elikagai likido bat irakite puntua baino tenperatura apalago bateraino berotu eta berehala hoztu, bakterio kaltegarriak suntsitzeko. Gobernuak debekatu egin zuen pasteurizatu gabeko esnea saltzea.

2 (Partizipio burutua izenondo gisa). Ezti pasteurizatua.

pasteurizazio

iz. Pasteurizatzea; horren ondorioa. Pasteurizazioa ez da esterilizazioaren sinonimoa, prozesu horretan ez baitira organismo guztiak hiltzen.

pastiche

iz. Imitaziozko sorkuntza-lana, ereduaren hainbat atal edo ezaugarri hartuz eta konbinatuz egiten dena. Filma pastiche antzeko bat da, zinema munduari zuzendutako omenaldia.

pastikagarri

adj. Ipar. g.er. Aspergarria, gogaikarria.

pastikatu, pastika, pastikatzen

da/du ad. Ipar. Aspertu, gogaitu. Izkribuak, ilunegi edo luzeegi izanez, pastikatzen eta nekatzen ohi du izpiritua.

pastilla

iz. Pilula. Lo egiteko pastillak.

pastiza

iz. Ipar. Pastela. Pastiza apurrak. Pastiza xerra bat eskaini. || Erbi pastiza. Lursagar pastiza.

pastoral

1 iz. Zuberoako herri antzerkia, hitz neurtuz egina, errejentaren aginduetara, egitura jakin bati jarraituz, kanpoko oholtza baten gainean antzezten dena. Pastoral bat antzeztu. Pastoral errejenta: pastoral zuzendaria.

2 adj. Erl. Erlijio katolikoan, prelatuarena edo prelatuena, prelatuari edo prelatuei dagokiena. Apezpikuen gutun pastorala.

3 iz. Erl. Erlijio katolikoan, gutun pastorala. Espainiako Apezpikuen Batzarraren pastorala kritikatu dute.

pastoralgintza

iz. Erl. Pastoraltza.

pastoraltza

iz. Erl. Lan pastorala. Donostiako Gotzaindegiko Haurren Pastoraltzako arduraduna. Pastoraltza egiteko era berriak bultzatu nahi ditugu.

patar

1 iz. Ipar. eta Naf. Aldapa, aldatsa, malda; aldapa handia. Adareta ezin erabil daiteke patarretan. Mendiaren patarra behera. Ozkixeko patarrean. Sartzen gara Iruñean patar ezti bati goiti. Patar basa batean. Patar zutetan urik bil ezin badezakezue. Patar gain hartan.

2 (Izenondo gisa). Ik. patartsu. Leku patarretan.

3 (Adizlagun gisa). Lurrak hagitz patar daude.

patari

iz. Bizk. Piztia. Lurreko abere eta patariak.

patartsu

adj. Ipar. Aldapa handia duena. Toki zabal patartsua, dena osin, arroka eta erreka.

pataska

iz. Borroka, gatazka. Palestinarrek segitzen zituzten betiko pataskak israeldar soldaduen kontra.

patata

1 iz. Jatorriz Ameriketakoa den landare urterokoa, hosto-zatitua, lore zuri edo moreak izaten dituena eta jateko onak diren tuberkulu mamitsuak ematen dituena (Solanum tuberosum). Ik. lursagar. Patata hostoak. Patata soroak.

2 iz. Landare horren tuberkulua, barietate ohikoenetan, azala arrea eta barrua zurixka edo horixka dituena eta janari gisa asko erabiltzen dena. Patatak zuritu. Patata frijituak. Patata-irina. Patata-azalak. Patata ustela janaritzat eta ura edaritzat. || Zaku bat patata.

patata koko, patata-koko Patata-zomorroa.

patata zomorro, patata-zomorro Kakalardo mota (Leptinotarsa decemlineata). Ik. patata koko.

pate

iz. Okela edo arrain xehatuarekin, eta bereziki ahate edo txerri gibelarekin, prestatzen den ore antzekoa. Pate eta ore gibeldunak.

patena

iz. Urrezko, zilarrezko edo metal urreztatuzko platertxoa, ostia jartzeko erabiltzen dena.

patentatu, patenta, patentatzen

du ad. Asmakari edo aurkikuntza baten patentea lortu.

patente

iz. Eskubide, abantaila edo baimen baten sinestamenduaren agiria. 1938. urtean patentea lortu zuen bere asmakizunarentzat. Bolaluma berri baten patentea atera zuen. Patentea kendu zitzaion ontzia itsas armadak alokatu zuen gero.

paternalismo

iz. Babes ematearen aitzakian, mendekoei edo ogipekoei askatasuna edo eskubideak murrizteko joera. Diktadoreen paternalismoa.

paternalista

1 adj. Paternalismoarena, paternalismoari dagokiona. Badira jarrera paternalistak hezkuntza-sisteman direnen aldetik.

2 adj. Pertsonez mintzatuz, paternalismoz jokatzen duena. Gallastegi eta Atano III.aren garaiko enpresaburu paternalista eta autoritarioak.

paternoster

iz. g.g.er. Gure Aita (otoitza). Hamabost misterio, hamabost paternoster.

patetiko

1 adj. Gauzez mintzatuz, hunkitzen duena, bereziki tristura, mina edo errukia eragiten duena; sufrimendu edo nahigabe handia adierazten duena. Egunero deitzen jarraitu zuen luzaroan, eta mezu patetikoak uzten zizkidan. Honaino heldu da gure bizimodu patetikoa.

2 adj. (Pertsonez mintzatuz). Bat-batean ohartu nintzen zein gizon patetikoa eta bakartua bihurtua nintzen.

patin1

iz. Bizk. Putzu artifiziala.

patin2

iz. Irristailua.

patinaje

iz. Patinatzea. Pista motzeko abiadura-patinajeko 500 metrokoan, Meng Wang txinatarra nagusitu zen.

patinatu, patina/patinatu, patinatzen

du ad. (nor osagarririk gabe). Patinetan ibili, patinez baliatuz, irristatuz mugitu. Neguko egun batean izotz gainean patinatzera joan ziren anaia eta biak. Oso ongi patinatzen dute.

patinatzaile

iz. Irristalaria, patinetan ibiltzen den pertsona. Europako punta-puntako patinatzaileak.

patinete

iz. Lur gogor eta berdinetan lerratuz ibiltzeko tresna, bi edo hiru gurpilen gainean jarririko ohol batek eta aurreko gurpila gidatzen duen eskuleku batek osatua dena. Patinetean zebilela, eskumuturra puskatu zuen.

patio

iz. Espainiako etxe berezi batzuetako barne barruti ez-estalia. Ik. etxarte.

patogeno

adj. Eritasun-ekarlea, eritasuna sortzen duena edo sor dezakeena. Mikrobio patogenoak.

patologia

1 iz. Medikuntzaren adarra, eritasunen eta horien ondorioen azterketa eta ikerketa helburutzat duena.

2 iz. Eritasun batek eraginiko aldaketa anatomikoen eta fisiologikoen multzoa; eritasuna. Gas horiek asma eta biriketako eritasunen patologiak areagotzea ere ekar dezakete. Gehiegi jateak, askotan, bidea zabaltzen die patologia larriei.

patologiko

1 adj. Patologiarena, patologiari dagokiona. Diagnosi kliniko-patologikoa.

2 adj. Zaletasunez, sentipenez eta kidekoez mintzatuz, neurriz gainekoa dena edo eritasun baten ondorio dena. Jakin-min patologikoa. Jokoarekiko duen zaletasun patologikoa. Heriotzarekiko beldur patologikoa.

patriarka

1 iz. Leinu edo familia handi bateko burua den gizonezkoa. Ik. aitalehen. Abraham patriarka. Itun Zaharreko patriarkak.

2 iz. Erromako Elizako zenbait apezpikuri eta Ekialdeko Eliza ortodoxoetako buruei ematen zaien izena. Ilia II.a, Georgiako patriarka.

patriarkal

adj. Patriarkarena, patriarkari dagokiona; patriarkatuan oinarritzen dena. Aspaldiko gizarte patriarkala.

patriarkatu

1 iz. Erl. Patriarkaren agintea edo kargua; patriarkaren agintea hedatzen den lurraldea.

2 iz. Soziol. Agintea gizonezkoen esku dagoen gizarte- edo familia-sistema. Patriarkatuan, familiaren erdian aita dago, lurren eta abereen jabea aita da eta herentzia aitarengandik semeengana pasatzen da. Patriarkatuaren aldia amaitzen ari da.

patrika

iz. Heg. Sakela. Ik. poltsiko. Eskua patrikan sartu, eta pizgailua atera zuen.

patrikaratu, patrikara/patrikaratu, patrikaratzen

1 du ad. Patrikan sartu. Ik. sakelaratu; poltsikoratu.

2 du ad. Norbaitek zerbait bereganatu, bere egin. Garaileak 1.675 euro patrikaratuko ditu. Herenegungo norgehiagokan sei puntu patrikaratu zituen.

patriotiko

adj. Aberkoia.

patrizio

iz. Hist. Antzinako Erromako nobleen gizarte klaseko kidea. Antzinako erromatar patrizioen diru-gosea.

patroi

1 iz. Eredua. Soinekoaren patroia.

2 iz. Nagusia, ugazaba.

3 iz. Traineru edo ontzi txiki bateko burua. Biba, Manuel, patroi leiala, San Pedrotarren burua.

4 iz. Santuez mintzatuz, zaindaria. Ignazio, gure patroi handia.

patronal

adj. Ugazabena, patroiena, patroiei dagokiena. Eskaintza onartu ezean, itxiera patronala egiteko mehatxua egin die enpresak langileei gutun bidez.

patronatu

1 iz. Fundazio jakin batzuetan, zuzendaritza-kontseilua. Joxemi Zumalabe Fundazioaren Patronatuko kideak.

2 iz. Helburu jakin batzuk dituen erakunde autonomoa. Donostiako Euskararen Patronatuak antolatzen dituen ikastaroak.

patruila

1 iz. Zaintze lana egiten duen talde txiki armaduna. Polizia patruila bat pasatu zen argiak keinuka. Soldadu patruilak dabiltza nonahi.

2 iz. Eraso lana egiten duen soldadu, itsasontzi edo hegazkin talde txikia.

patruilari

iz. Patruila-lanetan aritzen den pertsona.

patruilatu, patruila/patruilatu, patruilatzen

1 du ad. (nor osagarririk gabe). Patruila-lanak egin. Donostiako Parte Zaharrean patruilatzen duten udaltzainak.

2 du ad. (Patruila-lanak egiten diren lekua osagarritzat hartzen duela). Abbasen kontrolpean dauden tropek Gazako kaleak patruilatu zituzten atzo.

pats

iz. Sagar, mahats eta antzeko fruituetatik, sakatu ondoren gelditzen den hondarra edo hondakina. Sagar patsa eta mahats patsa. Sagardoa ateratzeaz gainera, gelditzen zaie patsa, abereak neguan bazkatzeko.

izerdi patsetan, izerdi-patsetan adb. Izerdiz betea; izerdi asko jariatuz. Arnasestuka eta izerdi patsetan.

pattal

1 adj. Heg. Ahula, makala, indargabea. Ik. txakal2. Luzio osasun pattalekoa da. Frantziako ekonomia pattalari bultzada emateko. Iazko denboraldia pattala izan zen zuentzat. Gaur ere eguraldi pattala.

2 adb. Heg. Ahul, makal. Pattal dabilkigu ama azken egunotan. Osasunez pattal samar dabil. Suitzak pattal ekin zion partidari. Euskal txirrindulariak pattal aritu dira.

pattalaldi

iz. Heg. Ahulaldia, makalaldia. Eztarriko minbiziaren ondorioz, azken egunetan pattalaldi handia izan zuen.

pattaldu, pattal/pattaldu, pattaltzen

da ad. Heg. Ahuldu, makaldu. Franco pattaltzen ari zen, zahartzaro bidean zegoen.

pattar

iz. Ardoaren edo beste zenbait gairen destilaziotik ateratzen den edari bizia. Kopa bat pattar. Pattarra edan. Pattar gorria hartzen.

patu

iz. Heg. Zenbaiten ustean etorkizuna halabeharrez gidatzen duen ahalmena. Ik. zori1; halabehar; adur2. Eta hau da gizonaren patu txarra: norberarekin ere borrokatu beharra. Zegokien patu gaiztoak laster hartu zituen. Kondearen maiordomoaren patu gaiztoko azkena. Madarikatua Jainkoak niri eman didan patua! Daramagun patua txit bidezkoa eta gure gaiztakeriei dagokiena da. Bakoitzari bere etorkizuna edo patua, ilunpean bederik, adierazi zion. || pl. Orfeo duzu zigor hori leporatzen dizuna, patuek eragozten ez baldin badute behintzat.

patxada

1 iz. Ezergatik larritzen ez den pertsonaren tasuna. Bere nekeetan patxada handikoa. Baserritarrak patxada gehiagokoak dira jaten, edaten eta hizketan.

2 iz. Lasaitasunezko egoera. Ik. epe 2. Lasai eta patxada onean. Ondo patxadan zegoen. Hemen ez dugun soseguz eta patxadaz elkarrizketa luzeren bat egiteko bidea aurkituko bagenu. Hizketan patxada ederrean jarduten zekien hark. Orduan presaka eta muturka egin behar zena, orain astiro eta patxada ederrean egin daiteke. Hitz egin dezagun patxadan. Patxadan ibiltzea dago gaur boladan. Patxada hartzeko. Denbora bateko zalgurdi patxada ederrekoak. || Patxadazko ibilera (Ik. patxadatsu). Etxe zabal patxadazkoak. Patxadazkoa izan bazina, topatuko zenuen andrea.

patxadatsu

adj. Patxadazkoa. Gizon patxadatsua.

patxaran

iz. Basaranekin eginiko edari bizia.

patxoi

iz. Euskal Herriko ehiza-txakurra, gorputz zabala eta belarri handi eroriak dituena. Gasteizko patxoia. Nafarroako patxoia.

pauma

iz. Indioilarraren itxura eta tamainako hegaztia, jatorriz Asiakoa, arrek lumazko gandorra eta herrestan eramaten duten edo haizemaile modura hedatzen den isats ikusgarria ezaugarri dutena (Pavus cristatus). Ik. hegazterren. Pauma arren isatsa haien gorputza baino luzeagoa da.

pausa

1 iz. Ipar. Atsedena. Ik. pausu. Egunak lanean eta otoitzean zeramatzan, kasik lorik ez pausarik gabe. Oren laurden baten pausak berritu nau.

2 iz. Ipar. Biaoa, siesta.

Oharra: azken eguneraketa 2020-01-14

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper