Euskaltzaindiaren Hiztegia

0

paregabe

adj. Parerik, berdinik ez duena. Berebizikoa zen, izan ere, paregabea. Emazte paregabe Jainkoak egina.

paregabeko adj. Paregabea. Paregabeko arta batez. Zure ontasun, jakintasun eta miserikordia paregabekoak.

paregabeki

adb. g.er. Era paregabean. Margolan horiek paregabeki erakusten dituzte gure bazterrak.

paregabetasun

iz. Paregabea denaren nolakotasuna. Euskararen paregabetasuna.

parekatu, pareka/parekatu, parekatzen

1 da/du ad. Pareka jarri. Ez dakit erretorikari zor diogun hitzak parekatzea.

2 da/du ad. Arra eta emea batu. Bata arra zen eta bestea emea, ez da mirakulu parekatzea.

3 da/du ad. Bikotea osatu. Atsegin genuen orok, behin bederen ikusirik gizon eta emazte bat hain osoki parekatzen.

4 da/du ad. Berdindu. Bilatu dut bertsoak egitea, izarietan ahalik justuenak eta buruak ahalik hobekien parekatuak.

5 da/du ad. Parean edo maila berean jarri. Geure egunotan bertan, lanak izango genituzke obra mordoxka biltzen, inguruko eta urrutiagoko literaturetan sortuen aldamenean pareka dezakegunik.

6 da/du ad. Alderatu, erkatu. Ez zegoen barbarorik edo grekorik, harekin pareka zitekeenik.

parekatze

1 iz. Pareka jartzea; bikotea osatzea. Espezie batzuentzat parekatze garaia hasi da.

2 iz. Berdintzea; parean edo maila berean jartzea. Parekatze horrekin, BBVko kontseilariek % 30 gutxiago irabaziko zuten, eta Argentariakoek % 50 gehiago. Katalanaren eta gaztelaniaren parekatze linguistikoan ere ez dutela akordiorik lortu baieztatu zuen. Itunpeko hezkuntzako langileen lan baldintzen parekatze global baten beharra.

3 iz. Erkatzea, alderatzea. Bretainia eta Kataluniaren arteko parekatze bat egin zuen.

parekide

1 adj. Berdintasun edo parekotasun printzipioan oinarritzen dena. Hezkuntza parekidearen aldeko konpromisoa hartu zuten manifestuaren sinatzaileek.

2 adj. Erakundeez eta kidekoez mintzatuz, parte hartzen duen talde bakoitzak ordezkari kopuru bera duena. Batzorde Parekidea gaur bilduko da.

pareko

1 adj. Kidekoa; maila berekoa. Ez dugu Errenterian, letretan, letrarik ezagutzen ez bazuen ere, Xenpelarren pareko gizonik. Abereen pareko bihurtu. Gure ezjakina, horratik, ez zen Sokratesenaren parekoa. Mistikarako isuria heresia kutsuaren pareko etsi daitekeelako. Egin dezagun euskaldunen batek asmatzen edo aurkitzen duela Einstein-ek fisikan edo Fleming-ek medikuntzan asmatu edo aurkitu dituztenen pareko zerbait. Ez dago deus ere horren parekorik. Parekorik gutxi du erlijio gaietan, eta nagusirik, inor ez. || Erronkariko azentua erdal azentuaren pare-parekoa dela.

2 adj. Parean dagoena. Eta igo naiz lasterka, hizketan sumatu ditudan pareko leihora; handik entzun dut dena.

parekotasun

iz. Pareko denaren nolakotasuna, pareko izatea.

parentesi

iz. Testu batean, tartekatzen den iruzkin gehigarria markatzeko erabiltzen diren bi puntuazio-marketako bakoitza, "(" eta ")". Parentesi artean dauden hitzak.

parentesi karratu Hizkl. Parentesien antzeko funtzioa duten bi puntuazio-marketako bakoitza, "[" eta "]". Parentesi karratuak jarri ditugu mendeko perpausaren mugak markatzeko.

pareo

iz. Zapi handia, emakumeek, bereziki bainujantziaren gainetik, gona edo soineko modura janzteko erabiltzen dutena. Jantzi erosoa da pareoa, hondartzara joateko.

pareta

1 iz. Hargin lanezko eraikuntza bertikala, halako luzera batekoa, bitarteak ixteko edo bereizteko, edo sabaiei edo goiei eusteko balio duena. Ik. horma2; holtz. Gela itsusiko lau paretetatik irten gabe. Paretatik zintzilik. Bi presondegi ziren han orduan; bitarteko paretak baizik bereizten ez bazituen ere, biziki ezberdinak ziren. Zutik ezin egonez, etxe pareta bati eskuz, besoz eta buruz lotzen dira gaixoak. Paretetako pitzadurek, leiho puskatuek eta gainbeherazko sentipen tristeak dena betetzen zuten. Paretarekin ari zara hizketan. Pareta bezain zuri. || Harantzago, mendi paretak sekula baino biluziago zaizkigu agertzen.

2 iz. Anat. Hainbat barrunbe edo gorputz mugatzen dituen egitura.

bi pareta Pilota-jokoan horma-bikoa. Zazpi tanto egin zituen bi pareta eta dejadekin. Bi pareta batekin bukatu zuen partida.

pareta belar, pareta-belar Horma-belarra.

paretsu

1 adb. Berdintsua, kidetsua. Bekatuz betez gero, gaiztotzen da, eta aldez aingeru gaiztoen berdin, deabruen paretsu egiten da. Horren paretsu dabil bigarren liburua.

2 adb. Denbora berean gutxi gorabehera. Bi anaiak iluntzearekin paretsu etxeratu ziren.

paretsuan Parean gutxi gorabehera. Deklinabideko zenbait atzizkiren paretsuan dabiltza -en eta -ko. Artikulua ez da euskaraz "jatorrizko" gertaria: inguruko hizkuntzen paretsuan sortua, hazia eta hedatua izan da gurean gramatika tresna hori.

paria

1 iz. Indian, gizarte maila apaleneko pertsona, kasta-sistematik kanpo dagoena. Musulmanen bizimodua pariena berena baino errukarriago dela erakusten dute gizarteko azterketek.

2 iz. Behe mailakotzat hartzen delako, gizarteak baztertzen eta gaitzesten duen pertsona. Itotzen ari garen paria batzuk besterik ez gara.

pariatu, paria/pariatu, pariatzen

du ad. Ipar. Pario egin, apustu egin. Haiek zer zuten pariatu eta jujetzat nor hartu, ez dakar istorioak.

pariatzaile

iz. Ipar. Pario egiten duen pertsona.

parietal

1 adj. Anat. Barrunbe edo organo baten paretan edo paretatik hurbil dagoena.

2 adj. Anat. Hezurrez mintzatuz, burezurraren gaina eta erdialdea eratzen duten bietako bakoitza. Bala bat bularrean, ezkerretara, eta beste bat ezkerreko hezur parietalean.

3 adj. Anat. Hezur parietalekoa, hezur parietalari dagokiona. Lobulu parietala.

pario

iz. Ipar. Apustua, trabesa. Azkaineko erretoreak pario hau egin zuen Senperekoarekin. Pario gehienak Harisperen alde omen ziren.

parispunta

iz. Ipar. Iltze mota txikia. Ik. puntapax.

paristar

1 adj. Pariskoa, Parisi dagokiona. Paristar idazlea.

2 iz. Parisko herritarra. Paristarrekin senarra baino, etxekoandrea hobeki.

parizta

iz. Bizk. Keinua, imintzioa.

parkatu ad. [Oharra: Euskaltzaindiak, parkatu-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. barkatu].

parke

1 iz. Barruti itxia, zuhaitzez eta landarez hornitua, jauregi bati atxikia edo hiri baten inguruan dagoena. Gauaz parke batean. Parkeko zuhaitzak, urmaela, bidexkak, eserlekuak. Parke publikoa: herri parkea.

2 iz. Haurrek jolas egiteko prestaturik dagoen eremua, txirristaz, zabuz eta kidekoz hornitua dena. Ez du inor aintzat hartzen, eta jolasean dabil, umeak parkean bezala.

3 iz. Zerbitzu bat betetzeko behar diren makina, ibilgailu, aparatu eta kidekoen multzoa; horiek gordetzen diren lekua. Suhiltzaileen parkea.

4 iz. Zientziari edo industriari dagozkion hainbat instalazio dituen lekua. Zamudioko Parke Teknologikoa. Nafarroan badira 22 parke eoliko.

ur parke, ur-parke Jolas parkea, uretan jostatzeko instalazioak dauzkana. Aqualand ur parkera irteera egingo dute DBHko gazteek.

parket

iz. Gela edo kidekoetarako zoladura mota, marrazki geometrikoak osatzen dituzten oholtxoz osatua. Parket gainean, oinutsik.

parking

iz. Aparkalekua.

parkinson

iz. Gaixotasun neurologikoa, dardara, giharren zurruntasuna eta koordinazio falta ezaugarri dituena. Gizonek emakumeek baino arrisku handiagoa dute parkinsona garatzeko.

parlamentari

iz. Parlamentu bateko kidea. Ik. legebiltzarkide. Parlamentarien bilera.

parlamentario

adj. Parlamentuari dagokiona. Talde parlamentarioa: parlamentu(ko) taldea.

parlamentu

iz. Legebiltzarra. Nafarroako Parlamentua. Europako Parlamentuan eztabaidatu da. Parlamentuko taldea. Parlamentuko kidea zen (Ik. parlamentari). Parlamentuko eztabaidak. Parlamentuaren ikuspuntua.

parmesano

1 iz. Behi gazta mota, erraz hausten edo birrintzen den mami gogor horixka duena, jatorriz Italiako Parma eskualdekoa dena. Kaneloiak parmesanoarekin.

2 (Izenondo gisa). Gazta parmesanoa.

parnaso

iz. Garai edo leku baten adierazgarri den poeten multzoa; garai, egile edo genero bateko poemen multzoa. Liburu hori irakurtzen ari nintzela aurkitu nuen euskararen parnaso txikia.

parodia

iz. Norbaiten edo zerbaiten isekazko imitazioa. Komedia erromantikoen parodia bat da nire filma.

parpaila

1 iz. Ehunezko zatia, apaingarri gisa arropei eransten zaiena. Zetazko parpailak dituen soineko luzea.

2 iz. Zapi, eskuoihal, soineko eta kidekoen ertzetan josten den ehun sarezko zerrenda apaingarria, eskuz edo makinaz eginiko irudi tapituagoak eta ertz ondulatu edo puntadunak dituena. Ik. puntilla. Lihozko maindirez eta damaskoz itxuraturiko zamauak, eta parpaila apain baliotsuak.

parra1

1 iz. Heg. Hazten uzten den mahatsondoa, euskarri batez eusten zaiona. Parra-hostoz apaindurik. Mahats-parra sendo baten azpitik pasatu behar da baserrira sartzeko.

2 iz. Heg. Arba, baratzeko landareen euskarria. Parrako indaba.

parra2

adb. Berdin. (parra egin, parra gelditu, parra izan eta parra jo esapideetan erabiltzen da). Mila pezeta eman dizkiot, eta parra gelditu gara. Niri parra jotzen dit goiak behea jota ere: niri berdin dit goiak behea jota ere.

parrafo iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, parrafo-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. paragrafo].

parranda

iz. Heg. Herr. Olgeta, jostatze edo jai zaratatsua. Parrandan ibili.

parrandazale

adj./iz. Heg. Herr. Festazalea. Parrandazale porrokatua; festazalea, festazalerik bada.

parrandera

adj./iz. Heg. Herr. Emakumezkoez mintzatuz, festazalea.

parrandero

adj./iz. Heg. Herr. Gizonezkoez mintzatuz, festazalea.

parrandista

adj./iz. Bizk. Herr. Festazalea. Ik. parrandazale.

parra-parra adb. [Oharra: Euskaltzaindiak, parra-parra-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. barra-barra].

parrasta

iz. Gauzen edo pertsonen multzo handia. Sos parrasta bat. Duela urte parrasta bat. Jende parrasta bat bazen pilota-partidan.

parrastan adb. Parrastaka.

parrastaz adb. Parrastaka.

parrastada

iz. Uraz, haizeaz edo aleez mintzatuz, kopuru handia eta bat-batekoa. Halako batean zabaldu zen leiho bat eta ur parrastada bat bota zuten kalera. Oiloei janaria parrastadan bota.

parrastaka

adb. Multzo, kopuru edo talde handietan. Dirua parrastaka eskaintzen didate. Parrastaka asmatu zituen hitzak Larramendik.

parrila

iz. Heg. Arranparrila. Sua bizi-bizi zegoen parrilan.

parrokia

iz. Sakramentuak ematen diren eliza, erretore baten ardurapean dagoena; erretore eta eliza horri dagozkion barrutia eta eliztarren multzoa. Auzoko eliza ez zen parrokia; igande eta jai egunetan apaiz bat etortzen zen meza ematera. Zumaian sortua eta bataioko sakramentua parrokia hartan hartua. Eibarko Aginaga mendi parrokiara joan zen erretore. Kolonbiara 1891. urtean aldatu zen, eta Sybundoi-ko ibarrean hiru parrokia eman zizkioten zaintzeko. Andra Mariko parrokia. Parrokia berria non eraiki behar zen erabakitzeko. Parrokian ezkondu. Parrokiako eliztarrak. Parrokiako behartsuen alde. Parrokiaren mugak.

parrokiano

iz. Heg. Herr. Bezeroa.

parroko

iz. Heg. Erretorea.

parropia iz. [Oharra: Euskaltzaindiak, parropia-k euskara idatzian izan duen erabilera kontuan harturik, forma hori ez erabiltzea gomendatzen du; ik. parrokia].

parta

1 iz. Ipar. g.er. Ur-bazterra, uholdeetan urak hartzen duen aldea.

2 iz. Ipar. g.er. Lohia, lokatza. Mundu honetako aberastasunak eta atseginak partaren berdin zeuzkaten.

partadera

iz. Ipar. Erroa, ateak eta kidekoak finkatzen diren atala. Ik. gontz.

partaide

iz. Parte-hartzailea. Zure nahigabean partaide naiz ni ere. Erran zidaten partaide izanen nintzela ene semeak jasaten dituen gaitzetan.

partaidetasun

iz. Partaidetza.

partaidetza

iz. Parte hartzea.

partalier

iz. Ipar. Parte-hartzailea, esku-hartzailea. Ik. partaide; partzuer. Mezan aurkitzen direnak oro partalier baitira apaizarekin aldareko sakrifizio horretan.

partaliertasun

1 iz. Ipar. Parte hartzea, esku hartzea. Adiskidetasunak partaliertasun handi bat nahi du adiskideen artean.

2 iz. Ipar. Zerbaitetan parte hartzen dutenen elkartasuna. Sinesten dut sainduen partaliertasunean.

partatsu

adj. Ipar. g.er. Lohitsua.

parte

1 iz. Zatia. Ik. atal. Bi partetan bereizia. Hiru parte egin. Zorraren parte bat. Liburuaren laugarren partean. XIX. mendearen lehen partean.

2 iz. Senipartea. Etxeko partea jaso zuenean, berrogei ardi erosi zituen.

3 iz. Alderdia, aldea. Euskal Herriko parte honetan. Aita San Martin jaio zenean Beasaingo partean. Goiz parteko zurrutak. || Medikuak egiten duen guztia estimatzen da, eta parte onera hartzen da.

4 iz. pl. Sexu organoak izendatzeko leungarria. Ostikoa eman dit parteetan. Gizon horri egundoko kozkorra nabari zitzaion bere parteetan.

-en partetik 1 -en aldetik. Bera bere partetik batere saiatu gabe.

2 -en izenean. Goraintziak nire partetik. Jainkoaren partetik datorrelako.

-en partez 1 -en ordez. Ardoa maitatzen dut andrearen partez.

2 -en partetik, -en izenean. Zugazti eta gainerakoak, Mattinen partez goraintzi.

3 Gizon den partez: gizon den aldetik.

parte egin Parte-hartzaile egin; zerbaiten zati bihurtu. Erandioko herria erakusketaren parte egin nahi dute.

parte eman Berri eman, jakinarazi.

parte hartu 1 Egiteko baten zereginetan besterekin batean aritu. Ik. esku hartu. Zazpi bertsolarik hartu zuten parte Xalbador goresteko eskainia zen kantaldian. Honelako borroketan parte hartzeko. Haiek zioten Jesusek deabruarekin parte harturik egiten zituela mirari haiek. || Lehen parte gehiago hartzen zuten antolatze lanetan.

2 Zerbaitetan norbaitekin bat egin. Har ezazue parte ene lorian. Zorion honetan gurekin parte hartu duten guztiei.

parte hartzaile, parte-hartzaile Parte hartzen duen pertsona. Parte-hartzaileen artean.

parte hartze, parte-hartze Egiteko batean besterekin batera aritzea; zerbaitetan norbaitekin bat egitea. Parte hartze handia.

parte izan 1 Parte hartu, esku hartu. Zorionik beroenak, egiteko eder honetan parte izan duten guztiei.

2 Parte-hartzaile izan. Herriko guztiek parte baitute ondasun horietan. Kristau onentzat dago Zerua; gaiztoak ez du parterik. || Beste guztiek baino parte gehiago izan zuen Semearen oinazeetan.

parte oneko (Ezezko esaldietan). Behar bezalakoa; parte txarrekoa ez dena. Erre usain hori ez zen parte onekoa.

parte txarreko Badaezpadako gauzekin zerikusiren bat duena. Parte txarreko jendea.

partez adb. Neurri batean, zati batean. Partez ezagutzen dugu, ez osorik.

partezko adj. Zatikakoa, partziala.

partedun

iz. Partaidea, parte-hartzailea. Ezin izan zaitezkete partedun Jaunaren mahaian eta deabruen mahaian.

partedun egin Partaide egin. Bere jainkozko izate dibinoaren partedun egin gaitu Jainkoak.

partekatu, parteka, partekatzen

1 du ad. Ipar. Zatikatu.

2 du ad. Bi lagun edo gehiagoren artean zerbait izan edo erabili. Ik. banatu; erdibanatu. Ez dut sekula ikasi ohea beste modu batean partekatzen. Oinazea inorekin partekatu ezina.

partekatze

iz. Bi lagun edo gehiagoren artean zerbait izatea edo erabiltzea. Partekatzea norberak dauzkan gauzak ematea edo uztea da.

partenopetar

1 adj. Partenopekoa, Partenoperi dagokiona.

2 iz. Partenopeko herritarra.

parterre

iz. Lorategi edo parkeetan, loreak edo soropila dauden zatia. Lorategian parterre biribilak zeuden, lore zuri eta horiekin.

partiada

iz. Ipar. Irteera, irtetea. Partiadak kiroldegitik egiten dira, goizeko seiak eta zortziak artean.

partiar

1 adj. Partiakoa, Partiari dagokiona.

2 iz. Partiako herritarra.

partiarazi, partiaraz, partiarazten

du ad. Zatiarazi; banarazi. Jesusek erakarri zituen bost ogiak eta bi arrainak, bedeinkatu zituen eta partiarazi.

partida

1 iz. Bi lagunen edo bi talderen arteko kirol norgehiagoka. Pilota partida. Esku-huskako partida. Futbol partida batean. Errugbi partida Senperen. Partida hasi, bukatu. Partida irabazi, galdu. || Musean partida bat gero.

2 iz. Ipar. Aurkaria, etsaia. Lana dut partida. Nik uste baino partida azkarragoa diat. Lurrera aurtiki zuen bere partida, ezpainak irekirik, odoletan.

partidu

1 iz. Heg. Partida.

2 iz. Heg. Alderdia.

partiketa

iz. Zatiketa. Zati horietako bakoitzean partiketak egin daitezkeela.

partikula

1 iz. Adiera edo erlazio gramatikalak adierazten dituen hitz aldaezina. Omen eta kideko partikulak.

2 iz. Fis. Materia zati oso txikia. Ik. zatiki 2. Partikulen fisikaren inguruko ikerketak. Uranoren eraztuna osatzen duten partikulak oso arinak dira astronomoen arabera, eta horren ondorioz sortzen da kolore urdina. Eguzki haizeak barreiatutako partikulak jasotzea zen NASAren espazio ontziaren helburua.

partikular

adj. Banako bati edo multzo txiki bati baizik ez dagokiona; norberarena; orokorra ez dena. Jujamendu berezia edo partikularra.

partikularki

adb. Bereziki. Ia inori ez zaio axola guk idazten duguna, partikularki euskaraz idazten dugunok esan dezakeguna.

partila

iz. Irabazien banaketa. Handi eta txikien arteko partila ez inoiz berdina. Partila hartu zuen bakoitzak berea.

partila egin Partila egin eta berriro joaten gara itsasora.

partitibo

adj./iz. Hizkl. Artikulu, atzizki eta kidekoez mintzatuz, osotasunetik parte bat kontuan hartzen dela adierazten duena, euskaraz -ik atzizkiari dagokiona eta ezezko, galderazko eta baldintzazko esaldietan erabiltzen dena. Frantsesezko artikulu partitiboa. Partitiboa ez da agertzen ergatiboa agertu ohi den testuinguruetan.

partitu1, parti, partitzen

1 du ad. Zah. edo Herr. Zatitu. Bitan partitua.

2 du ad. Zah. edo Herr. Banatu. Pobreen artean partitzeko. Lotu dituzte ene eskuak eta zangoak, partitu dituzte ene jantziak.

3 du ad. Zah. edo Herr. Bereizi. Onduak direnean partitzen dira intxaurrak bere azaletik eta gaztainak bere morkotsetik.

partitu2

da ad. Ipar. Joan, irten, abiatu. Partitu nintzen herritik, bihotza alegerarik. Sendo etxetik partitu eta bidean gelditu hila.

partitura

iz. Mus. Musika-lan bat jotzeko edo kantatzeko behar diren ikurren adierazpen grafikoa. Ik. partizio. Amonak partiturak irakurtzen erakutsi zidan. Requiem-aren partitura eskatu zuen.

partitzaile

iz. Banatzailea. Ogi-partitzailea.

partitze1

iz. Zatitzea; banatzea; bereiztea.

partitze2

iz. Ipar. Joatea, abiatzea. Areago atsekabetu nau, nire maite polita, zure partitzeak, partitze horren kausak harritu nauen baino.

partizio

iz. Ipar. Mus. Partitura.

partizipazio

iz. Ekon. Enpresa edo negozio batean norbaitek duen kapital zatia. Iberdrola BBGko partizipazioa saltzeko prest dago.

partizipio

iz. Hizkl. Aditzaren forma ez-jokatua, adjektiboaren ezaugarriak dituena.

partxe

1 iz. Heg. Herr. Adabakia.

2 iz. Heg. Herr. Enplastua, mantarra.

partxis

1 iz. Heg. Lau irteera eta lau helmugako ibilbidea duen mahai jokoa, dadoek aginduriko jauziak eginez, jokalari bakoitzak kolore bereko lau fitxa hasieratik helmugara eramatea helburu duena. Kartetan jokatzen dugu, partxisean eta xakean.

2 iz. Joko horretan erabiltzen diren fitxek, dadoek eta jokoaren ibilbidea marraztua duen taulak osatzen duten multzoa. Miren partxisa jasotzen hasi zen.

partzial

adj. Zati bati dagokiona; ez-osoa.

partzialki

adb. Neurri batean, zati batean. Ik. partez.

partzuer

1 iz. Esku-hartzailea. Bi gizon partzuer direnean nekean eta gozoan, adiskide mamitzen dira. Hori da deabruarekin partzuer izatea. Eta zu, dirudunekin horretan partzuer, zu, zakur handien zakur. Partzuer guztiak elkarretaraturik.

2 (Adizlagun gisa). Tresna bat partzuer erosi.

partzuergo

1 iz. Partzuerren elkartea edo batasuna. Bi etxeko jaunek elkar hartzen dute; egiten dute gisua erdizka, lana ere bai; partzuergo horretan bi baino gehiago sar daitezke. Partzuergoan egiten dituzte beren egitekoak.

2 iz. Elkarte mota, helburu bera duten enpresaz edo erakundez osatua dena. Proiektua Pacific LGN partzuergoaren esku dago; Repsol-YPF, Bristish Gas eta Panamerican Gas konpainiek osatzen dute partzuergoa. Bilboko Uren Partzuergoa.

pasa

(Kopuru bat edo denbora-tarte bat adierazten duen sintagma baten eskuinean). Baino gehiago. Ik. pasatu; pasatxo. Duela urtebete 14 euro pasa balio zuten akzioek. Lau hilabete pasa daramate lan hitzarmena negoziatzen.

pasabide

iz. Igarobidea. Pasabideko lurraldeetan.

pasada

iz. Heg. Jipoia, astinaldia. Gerrak pasada gaitza eman zion jendeari. Banekien Marrok, han harrapatuz gero, pasada on bat emango zidala.

pasadan

1 adb. Heg. g.er. Iragaitzaz. Ik. pasaeran. Han pasadan zen moja batek nigatik errezatuko duela agindu dit.

2 adb. Heg. g.er. Bidenabar.

3 adb. Heg. g.er. Igarotzean.

pasadizo

iz. Heg. Herr. Gertaera. Izugarrizko pasadizoak jaun horrek dizkit kontatu. Neskazahar baten pasadizoa, inork nahi badu aditu, ni banengoke isilik baina, barrenak ezin kabitu. Egun hartako pasadizoa esango dizuet hitz bitan. Pello Errotaren bertso, pasadizo eta ateraldi guztiak.

pasadizoko adj. Iragaitzazkoa. Londresen jaioa omen zen, pasadizoko kubatar langile baten eta haren emaztearen bigarren umea.

pasa egin

du ad. (nor osagarririk gabe). Pasa-marra igaro. Pasa egin duzu!

pasaera

iz. Pasatzea, igarotzea. Zubian geratu zen, ibaiaren pasaerari so.

pasaeran 1 adb. Iragaitzaz. Ik. pasadan. Bere herriko nekazari bat, auzoa gainera, hantxe gertatu zen pasaeran.

2 adb. Bidenabar. Pasaeran eta bidenabar aipatua.

3 adb. Pasatzean, igarotzean. Erdeinuz begiratu nion pasaeran.

pasagarri

adj. Neurri batean onar daitekeena. Lan pasagarria.

pasagune

iz. Pasatzeko gunea, pasabidea. Ik. igarobide. Hiriko alde zaharrak dituen pasagune estuetan.

pasahitz

1 iz. Talde edo erakunde bereko kideek bakarrik dakiten eta elkar ezagutzeko balio duen hitza edo hitz multzoa. Zer gerta ere, banan-banan heldu ziren hitzordua zeukaten tokira: pasahitza eman ostean, ezkutuko gela batean bildu ziren.

2 iz. Inform. Ordenagailuetan eta kidekoetan, erabiltzailea identifikatzen duen kode babestua. Fitxategia babestuta ez badago, erraza da fitxategi horretara sartzea eta pasahitzak irakurtzea. Pasahitza ahaztu zait.

pasaia

1 iz. Pasabidea. Zutitu eta igarotzera noa, baina zaintzaileak pasaia ixten dit.

2 iz. Pasaera, igarotzea. Ardiak bidean zebiltzan, autoen pasaiak trabatuz.

Oharra: azken eguneraketa 2020-01-14

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper