Euskaltzaindiaren Hiztegia

forma=min hori sarrera bakarrean aurkitu da.

min1

1 iz. Gorputzaren alderen batean nabaritzen den sentipen nekagarria. Buruko, hagineko mina. Belarriko minak salatzen du ezin daitekeela gure hizkuntzan horrelakorik esan. Min bizi bat sentitu zuen giltzurrunetan. Bihotzeko mina (Ik. bihozmin). || Esr. zah.: Ahoan min duenari eztia karmin. Haginean min duenak, mihia hara. Orak non mina, han mihia.

2 iz. Oinazea. Atsegin malko samurretan lasaitzen den mina. Min sorgor batek harturik. Min gaiztoa, gogorra, ikaragarria. Min samina. Min zorrotza. Hazi beharrak ekarri dizkion hazi-minak dituela gure hizkuntzak.

3 adj. Janariez, edariez edo gaiez mintzatuz, mihian edo ahoan halako erredura edo berotasun sentipena sortzen duena. Piper mina.

4 adj. Janariez eta edariez mintzatuz, garratza; mingotsa. Sagar gezak eta minak. Behazunaren garraztasun mina. Ez baitago hori baino ozpin minagorik. Ginga, gozo dela, min da (esr. zah.). || Heriotza gogor baten edari mina.

5 adj. Oinazea eragiten edo adierazten duena. Zigor mina. Oihu minak. Oinaze min bat duzuenean. Halako batean, txistu min batek iratzartu du goizeko isila. Justizia min da eta garratz, eta miserikordia gozo eta ezti. Anaiak saldua izatea baino zer da minagorik? Hitz minak pairatu.

6 adj. Adiskideez-eta mintzatuz, lotura estukoa, barru-barrukoa. Ik. mami 4. Ez ziren denak gogaide minak, agidanez, ezta hizkuntza auzietan ere.

7 adj. Batez ere Ipar. Bizia. Gose mina. Bere gaiztakeriaren damu min bat hartu zuen. Bere izate guztiko lehiarik minena emaztearen aldera baizik ez dezakeela erakuts gizonak.

8 adj. (uda, negu eta kidekoekin). Erdia, une gorena. Ik. bete2 3. Eguraldia dugu uda minean bezain bero. Luzaidetik ere negu minean igortzen dituzte ardiak Nafarroa Behereko zelaietara. Urtarril mina zela, bi gaskoi ehizan. || Igorri zituen, gau minean, gizon armatuak Daviden etxera, hura hiltzeko.

adiskide min Barrukotasunez tratatzen den adiskidea. Ik. lagun min. Geroztik izan zaitut adiskide mina. Gramatikak baditu gure artean adiskide minak eta etsai amorratuak.

minaren minez adb. Min handiz, min handiaren eraginez. Haur gaixoa ez daiteke altxa lurretik, minaren minez.

min egin Ik. mindu. Bihotzak min egiten dio. Ez nuke nahi nehori minik egin.

min eman Ik. mindu. Oinetako estuegiak min ematen digu. Gure zabartasun honek min ematen zidalako. Minik eman gabe.

minez 1 adb. Mina dela eta, minaren eraginez. Nori ez zaio estaliko bihotza eta minez erdiratuko.

2 adb. Min duela, mina jasaten; gaixorik. Jakin behar da zer egin behar zaion minez aurkitzen denean. Sabeleko minez nago.

3 adb. (-en atzizkiaren edo izen soilaren eskuinean). Gogoz, irrikatsu; nostalgiaz, oroiminez. Ik. herrimin; jakin-min; ikusmin. Sustraiak lur minez beti. Haren minez orain nago ezin hilez bizirik.

min hartu Lurrera erori eta min hartu zuen belaunean. Abere batek min hartzen duenean. Zigorraz jo arren, ez duzu minik hartuko.

min hori Larruazalak eta begiek kolore horia hartzea, gibela ondo ez aritzeak eragina. Ik. horitasun 2; ikterizia.

min izan du ad. Bihotzean min dut, min etsia, negar isila darion mina. Batean, begietan duzu min; bestean, eskuetan. || Min duzu holakorik aditzeaz.

zinak eta minak Estutasunak, arazoak. Han dira zinak eta minak, kexadurak eta hasbeherapenak. Zinak eta minak pairatu. Zinak eta minak ikusi genituen: jatekorik ez, urik ez, deusgabeak ginen.

Oharra: azken eguneraketa 2019-07-09

  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • +34 944 158 144
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper